Династический список хайкидов в истории Армении Моисея Хоренского и хронологическая их таблица у о. Михаила Чамчеана

Պատմություն

Գիրքը ներկայացնում է մեթոդական հանձնարարականներ և գործնական առաջարկություններ՝ նվիրված Ստեփան Շահումյանի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ գրադարաններում, մշակութային և կրթական հաստատություններում հոբելյանական միջոցառումների կազմակերպմանը։ Աշխատությունը ներառում է նյութեր նրա կյանքի, հասարակական և քաղաքական գործունեության, գաղափարական ժառանգության և պատմական դերի վերաբերյալ՝ առաջարկելով թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, ընթերցողական քննարկումների, մատենագիտական ցուցակների և այլ տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպման ձևեր։ Հրատարակությունն ուղղված է գրադարանավարներին՝ աջակցելու նրանց հոբելյանական ծրագրերի նախապատրաստման, ընթերցողների իրազեկման և համապատասխան գրականության արդյունավետ ներկայացման գործում։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև մշակութային կազմակերպիչներին, մանկավարժներին, պատմաբաններին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են գրադարանային աշխատանքի մեթոդաբանությամբ և հասարակական գործիչների կենսագրական ժառանգության հանրայնացմամբ։

Լրագրություն

Աշխատությունը նվիրված է ԶԼՄ-ների համակարգում կոնվերգենցիայի գործընթացի ուսումնասիրությանը և դրա ազդեցության բացահայտմանը ժամանակակից հայկական լրագրության զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մեդիա միջավայրի տեխնոլոգիական և բովանդակային վերափոխումներն են, որոնք պայմանավորված են թվային տեխնոլոգիաների տարածմամբ, ինտերնետի զարգացմամբ և տարբեր հաղորդակցական հարթակների աստիճանական միավորմամբ։ Կոնվերգենցիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեխնիկական գործընթաց, որի արդյունքում տպագիր, ռադիո, հեռուստատեսային և առցանց լրատվամիջոցները գործում են նույն թվային միջավայրում, այլև որպես լրագրության կազմակերպման, տեղեկատվության ստեղծման, տարածման և սպառման ձևերի փոփոխություն։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում մեդիաարտադրության նոր մոդելներին, բազմահարթակ լրագրությանը, մուլտիմեդիա բովանդակության ստեղծմանը և լրագրողի մասնագիտական դերերի ընդլայնմանը։ Թվային միջավայրում լրագրողից պահանջվում է ոչ միայն տեքստային նյութ պատրաստելու կարողություն, այլև լուսանկարների, տեսանյութերի, ձայնային նյութերի, գրաֆիկական տարրերի և սոցիալական մեդիայի գործիքների կիրառման հմտություն։ Այս փոփոխությունները փոխակերպում են նաև խմբագրությունների աշխատանքային կառուցվածքը՝ նպաստելով տարբեր մեդիա ուղղությունների համագործակցությանը և միասնական խմբագրական հարթակների ձևավորմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական մեդիա դաշտին՝ դիտարկելով, թե համաշխարհային մեդիա գործընթացներն ինչպես են արտահայտվում Հայաստանի տեղեկատվական միջավայրում և ինչ ազդեցություն են ունենում լրագրողական աշխատանքի կազմակերպման ու բովանդակության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել հայկական լրատվամիջոցների առցանց ներկայությունը, սոցիալական ցանցերի օգտագործումը, տեղեկատվության արագ տարածման մեխանիզմները և ավանդական ու նոր մեդիաների փոխհարաբերությունները։ Կոնվերգենցիայի արդյունքում ընթերցողը կամ դիտողը աստիճանաբար վերածվում է ոչ միայն տեղեկատվության սպառողի, այլև տեղեկատվական գործընթացի ակտիվ մասնակցի՝ մեկնաբանելով, տարածելով և երբեմն նաև ստեղծելով բովանդակություն։ Այս հանգամանքը միաժամանակ ստեղծում է նոր հնարավորություններ և մասնագիտական խնդիրներ՝ կապված տեղեկատվության հավաստիության, արագության և որակի հավասարակշռման, հեղինակային իրավունքի, մասնագիտական էթիկայի և ապատեղեկատվության տարածման ռիսկերի հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է մեդիայի թվայնացումը փոխում հայկական լրագրության ավանդական պատկերացումները և ինչ նոր պահանջներ է առաջադրում լրագրողների, խմբագիրների և լրատվական կազմակերպությունների առջև։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել լրագրողներին, մեդիա մասնագետներին, հաղորդակցության ոլորտի հետազոտողներին, ուսանողներին և բոլոր նրանց, ովքեր ուսումնասիրում են հայկական մեդիայի զարգացումը, թվային լրագրությունը և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը զանգվածային հաղորդակցության վրա։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր է ժամանակակից հայկական լրագրության վերափոխման գործընթացները հասկանալու համար՝ դրանք դիտարկելով համաշխարհային մեդիա կոնվերգենցիայի ավելի լայն համատեքստում։

Lեզվաբանություն

Գիրքը ներառում է՝ հայոց լեզվի հնչյունաբանության (ֆոնետիկա) և ձևաբանության (մորֆոլոգիա) հիմունքները, բառագիտության և բառապաշարի առանձնահատկությունները, շարահյուսական կառուցվածքները և նախադասությունների տեսակները, լեզվի զարգացման օրինաչափությունները և նորմերը, գրական հայերենի կանոնների համակարգված ներկայացում։ Այն օգտակար է՝ բուհերի լեզվաբանական ֆակուլտետների ուսանողների համար, հայոց լեզվի ուսուցիչների և մասնագետների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները հայերեն լեզվի վերաբերյալ։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը համարվում է հիմնարար աղբյուր՝ ժամանակակից հայոց լեզվի տեսական և գործնական ուսումնասիրության համար։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է հայ երաժշտության մեջ բազմաձայնության ձևավորման և տարածման գործընթացին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի գործունեությանը և նրա ունեցած նշանակությանը։ Գրքում ուսումնասիրվում է հայ երաժշտական մշակույթի այն ժամանակաշրջանը, երբ ժողովրդական և հոգևոր միաձայն երգեցողության ավանդույթների հիման վրա սկսեցին ձևավորվել բազմաձայն երաժշտության նոր արտահայտչամիջոցներ։ Հեղինակը ներկայացնում է Կարա-Մուրզայի երաժշտական գործունեության պատմական և մշակութային միջավայրը, նրա գաղափարները, ստեղծագործական մոտեցումները և ժողովրդական երգերի մշակման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաձայնության ներդրման մեթոդներին, երգերի բազմաձայն մշակման առանձնահատկություններին, ձայնային շերտերի փոխհարաբերությանը և ազգային երաժշտական նյութի պահպանման ու վերաիմաստավորման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև այն հարցը, թե ինչպես է բազմաձայն երգեցողությունը ներգործել հայ երաժշտական մտածողության զարգացման վրա և ինչ նոր հնարավորություններ է ստեղծել խմբերգային արվեստի համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ժողովրդական երաժշտության հավաքագրման, գրառման և մշակման գործընթացներին, քանի որ այդ գործունեությունը նպաստել է ազգային երաժշտական ժառանգության պահպանմանը և դրա ներմուծմանը պրոֆեսիոնալ երաժշտական միջավայր։ Գրքում վերլուծվում են նաև Կարա-Մուրզայի գործունեության պատմական նշանակությունը և նրա ներդրումը հայ խմբերգային մշակույթի ձևավորման գործում՝ այն դիտարկելով հետագա երաժշտական զարգացումների համատեքստում։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող էր եվրոպական բազմաձայնության սկզբունքների և հայկական ավանդական երաժշտական մտածողության համադրումը նպաստել ազգային երաժշտության նոր ձևերի զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, խմբավարների, կոմպոզիտորների, մշակութաբանների, երաժշտական կրթության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայկական խմբերգային արվեստի պատմությամբ և ազգային երաժշտական մշակույթի զարգացման գործընթացներով։

Սոցիոլոգիա

Նյութը ներկայացնում է հայ գյուղական համայնքներում գրքի, ընթերցանության և դրանց նկատմամբ ձևավորված վերաբերմունքի սոցիոլոգիական ուսումնասիրության արդյունքների մեկնաբանությունը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչ տեղ և նշանակություն ունեն գիրքն ու ընթերցանությունը գյուղական բնակչության առօրյա կյանքում, կրթական և մշակութային միջավայրում, ինչպես նաև հասկանալ ընթերցողական վարքագիծը պայմանավորող սոցիալական, տնտեսական, կրթական և մշակութային գործոնները։ Հետազոտության արդյունքների մեկնաբանությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ընթերցանությունը ոչ միայն որպես անհատական զբաղմունք, այլև որպես հասարակական և մշակութային գործընթաց, որը կապված է մարդու կրթության, աշխարհայացքի, տեղեկատվական պահանջների և սոցիալական միջավայրի հետ։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել գյուղական բնակավայրերի բնակիչների կողմից ընթերցվող գրականության տեսակների ուսումնասիրությունը՝ գեղարվեստական, գիտահանրամատչելի, ուսումնական, մասնագիտական և այլ գրականության նկատմամբ հետաքրքրության համեմատությամբ։ Առանձին ուշադրության է արժանի ընթերցանության հաճախականությունը, գրքերի ձեռքբերման և օգտագործման եղանակները, գրադարաններից օգտվելու մակարդակը, ինչպես նաև ընտանիքի և կրթական հաստատությունների ազդեցությունը ընթերցողական սովորությունների ձևավորման վրա։ Սոցիոլոգիական տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր տարիքային, կրթական և սոցիալական խմբերի ընթերցողական նախասիրությունների հնարավոր տարբերությունները։ Գյուղական միջավայրի առանձնահատկությունները կարևոր են նաև գրքի հասանելիության տեսանկյունից, քանի որ գրադարանների վիճակը, գրքային ֆոնդերի բազմազանությունը, նոր հրատարակությունների հասանելիությունը և մշակութային միջոցառումների կազմակերպումը կարող են էապես ազդել բնակչության ընթերցողական ակտիվության վրա։ Նյութը կարող է անդրադառնալ նաև այն պատճառներին, որոնք խոչընդոտում են կանոնավոր ընթերցանությանը, օրինակ՝ ժամանակի պակասը, գրքերի սահմանափակ հասանելիությունը, տնտեսական պայմանները, այլ տեղեկատվական աղբյուրների տարածումը կամ ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության նվազումը։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է ցույց տալ, թե ինչ դեր ունեն գիրքն ու գրադարանը գյուղական համայնքի մշակութային կյանքի պահպանման և զարգացման գործում։ Հատկապես կարևոր է դիտարկել ընթերցանության կապը կրթության հետ, քանի որ դպրոցական և երիտասարդ բնակչության շրջանում ընթերցողական մշակույթի ձևավորումը կարող է երկարաժամկետ ազդեցություն ունենալ կրթական առաջընթացի և մշակութային մասնակցության վրա։ Ժողովածուի սոցիոլոգիական ուղղվածությունը թույլ է տալիս ոչ միայն ներկայացնել փաստական տվյալներ, այլև դրանց հիման վրա բացահայտել ընթերցանության նկատմամբ վերաբերմունքի ձևավորման օրինաչափություններն ու առկա խնդիրները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել գրադարանային ծառայությունների կատարելագործման, գյուղական բնակավայրերում մշակութային ծրագրերի մշակման և ընթերցանության խթանման միջոցառումների կազմակերպման համար։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը կարևոր է հայ գյուղի սոցիալական և մշակութային կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ներկայացնում է գրքի և ընթերցանության դերը գյուղական համայնքի կրթական, տեղեկատվական ու մշակութային միջավայրում և հնարավորություն է տալիս սոցիոլոգիական տվյալների միջոցով գնահատելու ընթերցողական մշակույթի վիճակն ու զարգացման հնարավորությունները։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մանրածախ առևտրի ոլորտի տնտեսավիճակագրական ուսումնասիրության հիմնախնդիրներին՝ ներկայացնելով ոլորտի զարգացման միտումները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և տնտեսական նշանակությունը։ Վերլուծվում են մանրածախ շրջանառության ձևավորման գործոնները, առևտրային կազմակերպությունների գործունեության ցուցանիշները, սպառողական շուկայի փոփոխությունները և դրանց գնահատման վիճակագրական մեթոդները։ Քննարկվում են տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության խնդիրները, ինչպես նաև այն մեթոդաբանական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել առևտրի ոլորտի արդյունավետությունը և զարգացման հեռանկարները։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև շուկայական հարաբերությունների, սպառողական վարքագծի և տնտեսական գործընթացների ազդեցությանը մանրածախ առևտրի վրա։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, վիճակագիրների, բիզնես ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և տնտեսագիտական ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։