Отчет о деятельности Тифлисского общества фотографов-любителей

Մշակույթ

Հրատարակությունը ներկայացնում է 2013 թվականի ընթացքում նշվող կարևոր և հիշարժան տարեթվերի, հոբելյանների ու նշանակալի իրադարձությունների հավաքածու՝ նախատեսված որպես տեղեկատվական և մշակութալուսավորչական նյութ։ Այն ներառում է պատմական իրադարձությունների, նշանավոր գործիչների ծննդյան և մահվան տարելիցների, գրականության, արվեստի, գիտության, հասարակական կյանքի և ազգային մշակույթի ոլորտում կարևոր ամսաթվերի վերաբերյալ տեղեկություններ։ Նյութը կարող է ծառայել գրադարանավարներին, մանկավարժներին, մշակույթի ոլորտի աշխատակիցներին և ընթերցողներին՝ թեմատիկ միջոցառումներ, ցուցահանդեսներ, հիշատակի երեկոներ և կրթական ծրագրեր կազմակերպելու համար։ Հրատարակությունը նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը, մշակութային արժեքների տարածմանը և տարբեր ժամանակաշրջանների կարևոր իրադարձությունների ու անհատների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։

Քիմիա

Աշխատանքը նվիրված է արիլալիֆատիկ β-ամինոկետոնների և դրանց ածանցյալների ստացման, քիմիական կառուցվածքի ուսումնասիրման և կենսաբանական ակտիվության գնահատման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը օրգանական սինթեզի և կենսաբանական ակտիվության միջև կապի բացահայտումն է՝ նպատակ ունենալով ուսումնասիրել տվյալ դասի միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ստացման հնարավոր եղանակները և դրանց պայմանավորված կենսաբանական ազդեցությունները։ Աշխատանքում կարող են քննարկվել β-ամինոկետոնների ստացման տարբեր սինթետիկ մոտեցումներ, ռեակցիաների ընթացքի պայմանները, ստացված միացությունների մաքրումը, նույնականացումը և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների որոշումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոլեկուլում առկա արոմատիկ և ալիֆատիկ հատվածների, ամինային և կետոնային ֆունկցիոնալ խմբերի ազդեցությանը միացությունների քիմիական և կենսաբանական հատկությունների վրա։ Ածանցյալների ստացումը հնարավորություն է տալիս փոփոխել ելակետային միացությունների կառուցվածքը և համեմատել կառուցվածքային փոփոխությունների հետևանքով առաջացող հատկությունների տարբերությունները։ Կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությունը կարևոր բաղադրիչ է, քանի որ այն թույլ է տալիս գնահատել սինթեզված միացությունների հնարավոր կենսաբանական նշանակությունը և բացահայտել առավել հեռանկարային կառուցվածքները հետագա հետազոտությունների համար։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են դեղաքիմիայի և կենսաօրգանական քիմիայի տեսանկյունից, քանի որ նոր օրգանական միացությունների սինթեզը և դրանց կենսաբանական հատկությունների ուսումնասիրությունը կարող են հիմք հանդիսանալ կենսաբանական ազդեցություն ունեցող նյութերի որոնման և կառուցվածք-ակտիվություն փոխկապակցվածությունների բացահայտման համար։ Աշխատանքի ընթացքում ստացված արդյունքները կարող են նպաստել տվյալ միացությունների դասի քիմիական վարքագծի առավել խորքային ըմբռնմանը, սինթեզի արդյունավետ մեթոդների ընտրությանը և կենսաբանական ակտիվության վրա կառուցվածքային գործոնների ազդեցության գնահատմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի, դեղաքիմիայի, քիմիական տեխնոլոգիայի և նոր կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների որոնման ոլորտներով զբաղվող մասնագետների և հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում չորացրած մրգի և բանջարեղենի շուկայի ձևավորման, զարգացման և առկա հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ոլորտի արտադրության, վերամշակման, իրացման և սպառման գործընթացները, շուկայի զարգացման վրա ազդող տնտեսական և կազմակերպական գործոնները, ինչպես նաև արտադրողների և շուկայի մյուս մասնակիցների միջև ձևավորվող փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի գյուղատնտեսական հումքի ներուժին և դրա արդյունավետ օգտագործման հնարավորություններին՝ ընդգծելով չորացման և վերամշակման միջոցով գյուղատնտեսական արտադրանքի ավելացված արժեքի բարձրացման նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են արտադրության ծավալների, պահանջարկի, գնագոյացման, մրցակցության և իրացման ուղիների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրները՝ կապված տեխնոլոգիական հնարավորությունների, արտադրանքի որակի, ստանդարտացման, փաթեթավորման, շուկայավարման և ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության հետ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև արտահանման ներուժի գնահատմանը և արտաքին շուկաներում հայկական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման հնարավորություններին։ Քննարկվում են արտադրության արդյունավետության բարելավման, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման, արտադրանքի որակի և անվտանգության ապահովման, շուկայավարման մեխանիզմների կատարելագործման և ոլորտում համագործակցության զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել չորացրած մրգի և բանջարեղենի արտադրության ու իրացման ոլորտում առկա խնդիրների ավելի ամբողջական ընկալմանը և զարգացման արդյունավետ ռազմավարությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ագրարային ոլորտի մասնագետների, գյուղատնտեսական արտադրողների, վերամշակող կազմակերպությունների, շուկայի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների և համապատասխան ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

Գրականություն

Այն գրական քննադատության տեսական և կիրառական կողմերը՝ որպես գրականագիտության գործնական, օրինաչափ ու ստեղծագործական ճյուղ։ Գիրքը նպատակ ունի բացատրել քննադատության նշանակությունը՝ որպես գրականության գնահատման, մեկնաբանության և զարգացման կարևոր գործիք։ Այն ցուցաբերում է քննադատության դերն ինչպես գրական գործի ընկալման, այնպես էլ հասարակական-մշակութային կյանքում գրականության ազդեցության բարձրացման գործում։ Հեղինակը ներկայացնում է քննադատական մոտեցումների տարբեր տեսություններ, քննադատական խոսքի կառուցվածքը և տեխնիկան, ինչպես նաև գործնական օրինակների միջոցով ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է քննադատը ճիշտ և հստակ կերպով վերլուծել և գնահատել գրական գործը։ Գիրքը կարևոր է գրականագետների, ուսուցիչների, լրագրողների, մշակութաբանների և գրական սիրահարների համար՝ որպես քննադատական մտածողության զարգացնող ուղեցույց։

Բժշկություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ծանր մեխանիկական վնասվածքներով հիվանդների կանխատեսման և բուժման որոշ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ինտենսիվ թերապիայի պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են պոլիտրավմայով հիվանդների վիճակի գնահատման հիմնական չափանիշները, կենսական ֆունկցիաների խանգարումների աստիճանը և դրանց ազդեցությունը ելքի կանխատեսման վրա։ Դիտարկվում են շոկի տարբեր ձևերը, բազմօրգանային անբավարարության զարգացման մեխանիզմները և վաղ ախտորոշման կլինիկական ու լաբորատոր ցուցանիշները։ Աշխատությունում հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտենսիվ թերապիայի ժամանակակից մոտեցումներին՝ շնչառական և հեմոդինամիկ աջակցություն, ինֆուզիոն-տրանսֆուզիոն թերապիա, ցավի և սթրեսի կառավարում, ինչպես նաև վիրահատական միջամտությունների ժամանակացույցի օպտիմալացում։ Վերլուծվում են նաև ռիսկի գործոնները, որոնք ազդում են մահացության և բարդությունների զարգացման վրա, ներառյալ վնասվածքի ծանրությունը, ուղեկցող հիվանդությունները և բուժօգնության արագությունը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Էջմիածնի հայրապետական աթոռի և ռուսական պետական իշխանությունների միջև հարաբերությունների սկզբնական շրջանի պատմական ուսումնասիրությանը՝ լուսաբանելով դրանց ձևավորման քաղաքական, եկեղեցական և դիվանագիտական նախադրյալները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն պատմական պայմանների վրա, որոնցում Հայոց եկեղեցու բարձրագույն հոգևոր իշխանությունը սկսեց կապեր հաստատել Ռուսաստանի հետ՝ տարածաշրջանում տեղի ունեցող քաղաքական փոփոխությունների և հայ բնակչության անվտանգության ու եկեղեցական շահերի պաշտպանության խնդիրների համատեքստում։ Քննության են առնվում Էջմիածնի կաթողիկոսների, հոգևորականների և հայ հասարակական շրջանակների նախաձեռնությունները, ռուսական իշխանություններին ուղղված դիմումները, նամակագրությունը և տարբեր ներկայացուցիչների միջոցով իրականացվող բանակցությունները։ Այս հարաբերությունները դիտարկվում են Հարավային Կովկասում և հարակից տարածքներում Ռուսաստանի քաղաքական ազդեցության աստիճանական ընդլայնման, ինչպես նաև Օսմանյան և Պարսկական տերությունների հետ նրա հարաբերությունների ընդհանուր համապատկերում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն շարժառիթներին, որոնք հայկական եկեղեցական շրջանակներին դրդում էին Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների զարգացմանը։ Դրանց թվում կարևորվում էին քրիստոնյա բնակչության պաշտպանության ակնկալիքները, եկեղեցական հաստատությունների իրավունքների ու ունեցվածքի պահպանման հարցերը, քաղաքական անկայունության պայմաններում անվտանգության ապահովման ձգտումները և արտաքին հովանավորություն ձեռք բերելու հնարավորությունները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են ռուսական կառավարության շահերն ու նպատակները՝ պարզելու, թե հայկական եկեղեցական կառույցների հետ կապերը ինչ նշանակություն կարող էին ունենալ Ռուսաստանի կովկասյան և արևելյան քաղաքականության համար։ Էջմիածնի հայրապետական աթոռը ներկայացվում է ոչ միայն որպես հոգևոր կենտրոն, այլև որպես հայկական հասարակության կազմակերպման և արտաքին կապերի հաստատման կարևոր հաստատություն, որն իր հեղինակության շնորհիվ կարող էր մասնակցել քաղաքական ու դիվանագիտական գործընթացներին։ Քննության են առնվում եկեղեցական դիվանագիտության առանձնահատկությունները, պատվիրակությունների գործունեությունը, պաշտոնական և ոչ պաշտոնական հաղորդակցության ձևերը, ինչպես նաև տարբեր միջնորդների դերը հայ-ռուսական կապերի հաստատման գործում։ Հատուկ նշանակություն է տրվում նամակագրական և վավերագրական նյութերին, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է բացահայտել կողմերի ակնկալիքները, քաղաքական հաշվարկները և հարաբերությունների զարգացման կոնկրետ փուլերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել, թե ինչպես սկզբնական առանձին շփումները ժամանակի ընթացքում վերածվեցին ավելի համակարգված հարաբերությունների և ստեղծեցին հետագա քաղաքական ու եկեղեցական համագործակցության նախադրյալներ։ Կարևորվում է նաև կրոնական գործոնի նշանակությունը, սակայն հայ-ռուսական կապերը չեն սահմանափակվում միայն քրիստոնեական ընդհանրությամբ։ Դրանք դիտարկվում են քաղաքական շահերի, տարածաշրջանային մրցակցության, առևտրական կապերի և հայկական համայնքների սոցիալական ու իրավական դրության հետ փոխկապակցված։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե տարբեր պատմական իրավիճակներում որքանով էին համընկնում կամ տարբերվում Էջմիածնի և ռուսական պետական իշխանությունների նպատակները։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հարաբերությունների պատմությունը ներկայացնել ոչ թե որպես միակողմանի գործընթաց, այլ որպես տարբեր շահեր ունեցող կողմերի փոխգործակցություն։ Աշխատության աղբյուրագիտական արժեքը պայմանավորված է նաև պաշտոնական գրագրության, եկեղեցական փաստաթղթերի, դիվանագիտական հաղորդագրությունների և ժամանակաշրջանի այլ վավերագրերի օգտագործման հնարավորությամբ, որոնք տեղեկություններ են հաղորդում ինչպես քաղաքական իրադարձությունների, այնպես էլ Հայոց եկեղեցու արտաքին գործունեության մասին։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հետագա հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմական հիմքերը հասկանալու համար, քանի որ սկզբնական կապերի ընթացքում ձևավորված քաղաքական պատկերացումները, հաղորդակցության ուղիները և փոխադարձ ակնկալիքները հետագայում ազդեցություն ունեցան տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումների վրա։ Միաժամանակ նյութը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Էջմիածնի հայրապետական աթոռի քաղաքական և հասարակական դերակատարության, Հայոց եկեղեցու արտաքին հարաբերությունների և Ռուսաստանի հարավկովկասյան քաղաքականության ձևավորման մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Հայոց եկեղեցու պատմության, հայ-ռուսական հարաբերությունների, Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության, Կովկասի պատմության և պատմական դիվանագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների, դասախոսների և ուսանողների համար։