Քննադատությունն իբրև գործնական գրականագիտություն

Մանկական

Գիտելիքների աշխարհում. Տիեզերք Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-66-276-3

Պատմություն

Յուվալ Նոա Հարարի փիլիսոփայական-հանրագիտակ աշխատանքն է, որը ուսումնասիրում է մարդու ապագան՝ որպես կենսաբանական տեսակ և որպես հասարակություն։ Հարարին այն դիտարկում է որպես հաջորդ քայլ՝ անցնելով **«Homo sapiens»-ից դեպի «Homo Deus»**, որտեղ մարդկությունը ձգտում է վերաճել ինքնակատարելագործված, երկար կյանքով, առողջությամբ և մեծագույն վերահսկողությամբ։ Գիրքը քննարկում է, թե ինչպես տեխնոլոգիաները (օրինակ՝ արհեստական բանականություն, կենսահակաթերապիա, տվյալների կառավարում) կարող են փոխել մարդու ինքնությունը, նպատակները և նույնիսկ արժեհամակարգը։ Հարարին ընդգծում է, որ ապագան կարող է բերել ոչ միայն առաջընթաց, այլ նաև նոր վտանգներ՝ միաժամանակ փոփոխելով աշխատանքի, սիրո, հավատքի և իշխանության հասկացությունները։ Նա նաև քննադատում է արդի մարդկության միտքը՝ «արդյունք-կենտրոն» մտածելակերպի, և ներկայացնում է, որ մարդը կարող է կորցնել իր ազատ կամքի ու ինքնորոշման զգացողությունը՝ դառնալով տվյալների և ալգորիթմների «ծառայող»։ Գիրքը բացահայտում է, թե ինչպիսի էթիկական և սոցիալական խնդիրներ կարող են առաջանալ, երբ մարդը փորձում է դառնալ «աստվածային»՝ հավերժական կյանք, անսահման ուժ և անսահման բարեկեցություն ունենալու միջոցով։ **«Homo Deus»** գիրքը մտածող ընթերցողին հրավիրում է հարցնել՝ ինչպիսին կլինի մարդու ապագան, եթե մենք վերանայենք մեր նպատակները և արժեքները տեխնոլոգիական դարաշրջանում։ Հրատարակիչ - Vintage Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 9781784703936

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է Զեյթունի հայ բնակչության կյանքը, նրանց հասարակական կազմակերպվածությունը, ինչպես նաև արտաքին վտանգների և պայքարների պատմությունը։ Հիմնական բովանդակությունը․ Զեյթունի պատմական նկարագիրը Քաղաքի/գավառի ծագում, բնակչություն և տեղաբաշխում։ Հայ բնակչության կյանքը Սոցիալական կառուցվածք, կենցաղ, ավանդույթներ և համայնքային կազմակերպվածություն։ Պայքարներ և դիմադրություն Զեյթունի հայերի ինքնապաշտպանական կռիվները օտար իշխանությունների դեմ։ Ազգային-ազատագրական շարժման տարրեր Ժողովրդի դիմադրական ոգին և ազատության ձգտումը։ Պատմական վկայություններ Հեղինակը ներկայացնում է իրադարձությունները որպես կարևոր հիշողություն և փաստագրություն։

Մանկական

«Գունավորիր ջրով․ Չարի վերջը» (Հովհաննես Թումանյան) հեքիաթ-երգ է, որը մեծ սիրելի է երեխաների և մեծերի համար։ Թումանյանը այստեղ ներկայացնում է մի պարզ, բայց խորքային պատմություն՝ ուրախ և սովորական մի թեմայով՝ չարիության և բարության պայքարով։ Գիրքը (կամ հեքիաթը) պատմում է այն մասին, որ չարը երբեք չի հաղթում, որովհետև վերջում միշտ բացահայտվում է իր իսկանման բացասական կողմը։ Թումանյանի լեզուն այստեղ նույնպես պարզ է, երգ-like և շատ պատկերավոր՝ նման գունավոր նկարի, որ կարող է ջրով գունավորել։ Հեքիաթում հանդիպում են զվարճալի ու հիշվող կերպարներ, որոնց միջոցով արտահայտվում է մարդու բնության տարբեր կողմերը։ «Չարի վերջը» սովորեցնում է, որ բարիքը, ազնվությունը և իմաստությունը կարող են հաղթել ամեն տեսակ նենգությանը։ Պատմությունը հագեցած է հումորով, ինչը թույլ է տալիս փոքրիկներին կարդալու ընթացքում էլ սովորել բարոյական դասեր։ Թումանյանը հաճախ այս հեքիաթում օգտվում է կրկնությունների և ռիթմիկ տողերի՝ դարձնելով պատմությունը ավելի մատչելի։ Այս հեքիաթը նաև լավ օրինակ է այն մասին, թե ինչպես կարելի է ճիշտ ձևով պատկերել բարոյական գաղափարները։ «Գունավորիր ջրով․ Չարի վերջը» գրքի/հեքիաթի հիմնական խորհուրդը՝ «չարը չի ապրում, երբեք չի հաղթում»։ Այն հարմար է դպրոցականների համար՝ որպես ընթերցանության և արժեքների կրթության մաս։ Հրատարակիչ - Ջի Էս Էմ Ստուդիա Հրատ. տարեթիվ - 2020

Փիլիսոփայություն

«Զարատուստրան այդպես ասաց» (нем. Also sprach Zarathustra)՝ Ֆրիդրիխ Նիցշեի ամենահայտնի և ազդեցիկ գործերից մեկն է։ Սա ոչ միայն փիլիսոփայական վեպ է, այլ նաև գաղափարների ու տեսությունների ուժեղ ճառ-քերթան, որտեղ հեղինակը փորձում է ձևակերպել մարդու նոր տեսակի գաղափարը՝ «վերակենսվող» (Übermensch), ազատված հնացած արժեքներից։ Գիրքը ներկայացնում է՝ Մարդու ու արժեքների վերակերտման հարցը, Անկախ մտածողության ու ազատության կարևորը, «Աստծո մահը» գաղափարը (ինչպես առօրյա և սոցիալական իրականության մեջ փոխվում են հավատամքերը), Մարդու ներքին ուժի և նպատակների որոնումը, Ապագայի մարդու նկարագիրը՝ որպես ստեղծարար ու ինքնաբավ անհատ։ Զարատուստրան (Գերագույն ուսուցիչ) շրջում է աշխարհում՝ քարոզելով, որ մարդը պետք է վերադառնա ինքն իրեն, ազատվի սովորական դոգմերից ու մանիպուլյացիաներից և կառուցի նոր արժեքներ։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2021 ISBN - 978-5-17-090944-5

Մաթեմատիկա

Նյութում մանրամասն ներկայացվում են վեկտորային տարածությունները և դրանց ալգեբրայական կառուցվածքը, ենթատարածությունները, բազիսների և չափայնության գաղափարները, ինչպես նաև գծային անկախության և կախվածության պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գծային օպերատորներին և դրանց մատրիցային ներկայացմանը, ինչը կապում է աբստրակտ տեսությունը հաշվարկային մեթոդների հետ։ Բացի հիմնական կառուցվածքներից, քննարկվում են դետերմինանտների խորքային հատկությունները, Գաուսյան վերափոխման մեթոդները և գծային հավասարումների համակարգերի լուծման տարբեր ալգորիթմներ։ Նյութը նաև ընդգրկում է սեփական արժեքների և սեփական վեկտորների տեսությունը՝ ցույց տալով դրանց կարևորությունը համակարգերի կայունության, դիֆերենցիալ հավասարումների և ֆիզիկական մոդելների վերլուծության մեջ։ Դասագիրքը ընդգծում է գծային հանրահաշվի կիրառական արժեքը՝ կապելով այն համակարգչային գիտության, տնտեսագիտական մոդելավորման, մեխանիկայի և տվյալների վերլուծության հետ, որտեղ գծային կառուցվածքները հանդիսանում են հիմնարար գործիքներ։