Կոմիտասի երաժշտամանկավարժական հայացքները, դրանց տեսամեթոդական հիմնավորումը և կիրառական նշանակությունը

Մշակույթ

Սա մատենագիտական տեղեկատու բնույթի հրատարակություն է, որը նպատակ ունի համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական ՍՍՀ (ՀՍՍՀ) կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրապարակված գրականությունը՝ ընդգրկելով գրքեր, հոդվածներ, գիտական ուսումնասիրություններ և քննադատական նյութեր, որոնք վերաբերում են գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի և մշակութային կյանքի զարգացման տարբեր ուղղություններին, աշխատանքը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր գիտնականների, գրադարանավարների, ուսուցիչների և մշակութային ոլորտի մասնագետների համար՝ ապահովելով տվյալ ժամանակահատվածի հրատարակությունների արագ որոնում և մատչելի համակարգում, միաժամանակ նպաստելով մշակութային գործընթացների փաստագրմանը և գիտական շրջանառության կազմակերպմանը՝ որպես ՀՍՍՀ արվեստի և գրականության ուսումնասիրության կարևոր հենք։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է եզդիների կրոնական աշխարհընկալման ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով նրանց հավատալիքների, հոգևոր պատկերացումների, ծիսական համակարգի և աշխարհը մեկնաբանելու ավանդական եղանակների հիմնական առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են եզդիական կրոնական ավանդույթի ձևավորման և պահպանման գործընթացները, ինչպես նաև այն գաղափարները, որոնց միջոցով համայնքի անդամները ընկալում են Աստծուն, տիեզերքը, մարդու գոյությունը, բնությունը, բարու և չարի հարաբերակցությունը և հոգևոր աշխարհի հետ մարդու կապը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եզդիական կրոնական համակարգի բանավոր փոխանցման ավանդույթին, քանի որ սերունդների միջև հավատալիքների, առասպելների, հոգևոր պատմությունների և ծիսական գիտելիքների փոխանցումը կարևոր դեր է ունեցել համայնքի ինքնության պահպանման գործում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև եզդիական կրոնական պատկերացումների մեջ սրբության, մաքրության, բարեպաշտության, ճակատագրի և հոգևոր կատարելագործման գաղափարներին, ինչպես նաև դրանց արտահայտությանը առօրյա վարքագծում և հասարակական հարաբերություններում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կրոնական ծեսերին, տոներին, ուխտագնացություններին, աղոթքի և պաշտամունքի ձևերին, որոնք ոչ միայն հոգևոր նշանակություն ունեն, այլև նպաստում են համայնքային համերաշխության և մշակութային ժառանգության պահպանմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել եզդիական աշխարհընկալումը ոչ միայն որպես կրոնական հավատալիքների ամբողջություն, այլև որպես մշակութային ինքնության ձևավորման և պահպանման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև կրոնական ավանդույթների փոխհարաբերությունները պատմական և սոցիալական փոփոխությունների հետ, ինչպես նաև ժամանակակից միջավայրի ազդեցությունը ավանդական պատկերացումների պահպանման ու վերաիմաստավորման վրա։ Հետազոտությունը կարևոր է եզդիական մշակույթի և հոգևոր ժառանգության ավելի խորքային ընկալման, ինչպես նաև տարածաշրջանի կրոնական ու էթնոմշակութային բազմազանության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել կրոնագետներին, ազգագրագետներին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, սոցիոլոգներին և Մերձավոր Արևելքի ու Կովկասի ժողովուրդների մշակույթն ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է եզդիների հոգևոր աշխարհի բազմակողմանի ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով նրանց կրոնական պատկերացումների, ծիսական ավանդույթների և մշակութային ինքնության փոխկապակցվածությունը։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է ամերիկացի գրող Սինքլեր Լուիսի ստեղծագործական համակարգի, գեղարվեստական մտածողության և գրական արտահայտչամիջոցների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հեղինակի արձակում ամերիկյան հասարակության սոցիալական, բարոյական և մշակութային խնդիրների գեղարվեստական արտացոլման սկզբունքների վրա։ Քննության են առնվում ռեալիստական պատկերման մեթոդները, երգիծանքի և հեգնանքի կիրառումը, կերպարների կառուցման եղանակները, պատմողական կառուցվածքը և հասարակական միջավայրի նկարագրման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ գրողի ստեղծագործություններում անհատի կյանքը հաճախ ներկայացվում է հասարակական հաստատությունների, ընդունված արժեքների, մասնագիտական միջավայրի և զանգվածային մտածողության հետ ունեցած հարաբերությունների միջոցով։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սոցիալական քննադատությանը, որի օգնությամբ բացահայտվում են հասարակական կարծրատիպերը, նյութական հաջողության գերարժևորումը, առևտրայնացված մտածողությունը, հասարակական հեղինակության ձգտումը և անհատի ինքնուրույնության սահմանափակման տարբեր դրսևորումները։ Ուսումնասիրվում է կերպարների հոգեբանական ու սոցիալական բնութագրման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև այն եղանակները, որոնց միջոցով անհատական ճակատագրերը վերածվում են ավելի լայն հասարակական երևույթների արտահայտման միջոցի։ Հատուկ նշանակություն ունի երգիծական տիպականացման մեթոդը, երբ առանձին հերոսի վարքագծի, խոսքի և աշխարհընկալման միջոցով ներկայացվում են որոշակի սոցիալական խմբի կամ միջավայրի բնորոշ հատկանիշները։ Դիտարկվում են նաև երկխոսության, հեղինակային գնահատականի, մանրամասների, հակադրությունների և կենցաղային նկարագրությունների գործառույթները գեղարվեստական ամբողջության ձևավորման մեջ։ Գրողի մեթոդը վերլուծվում է ամերիկյան քննադատական ռեալիզմի զարգացման համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով իրականության դիտարկման և դրա գեղարվեստական վերաիմաստավորման հարաբերակցությանը։ Կարևորվում է նաև լեզվաոճական միջոցների դերը կերպարների անհատականացման, սոցիալական միջավայրի վերարտադրման և երգիծական ազդեցության ուժեղացման գործում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե ինչպես են գեղարվեստական ձևը, սոցիալական դիտարկումը և քննադատական վերաբերմունքը միավորվում միասնական ստեղծագործական համակարգում։ Միաժամանակ ներկայացվում է հեղինակի տեղը XX դարի ամերիկյան գրականության զարգացման գործընթացում և նրա ստեղծագործական ժառանգության նշանակությունը հասարակության ու անհատի փոխհարաբերությունների գեղարվեստական ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրականագիտության, ամերիկյան գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության և գեղարվեստական մեթոդի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Գիրքը նվիրված է Մերձավոր Արևելքի խոհարարական ավանդույթներին, տարածաշրջանի ժողովուրդների սննդային մշակույթին և ազգային ուտեստների պատրաստման առանձնահատկություններին։ Ներկայացվում են տարածաշրջանի տարբեր խոհանոցներին բնորոշ բաղադրիչները, համեմունքները, պատրաստման եղանակները և սննդի մատուցման ձևերը։ Անդրադարձ է կատարվում բանջարեղենի, ընդեղենի, հացահատիկային մշակաբույսերի, մսի, կաթնամթերքի, կանաչեղենի, ընկույզների և չորացրած մրգերի լայն կիրառությանը, ինչպես նաև դրանց համադրությամբ պատրաստվող ավանդական կերակրատեսակներին։ Նկարագրվում են ապուրների, աղցանների, նախուտեստների, հիմնական ուտեստների, հացատեսակների, քաղցրավենիքի և այլ կերակուրների պատրաստման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անուշաբույր համեմունքների և տեղական մթերքների նշանակությանը, որոնք ձևավորում են տարածաշրջանային խոհանոցի բնորոշ համային առանձնահատկությունները։ Խոհարարական նյութի միջոցով ներկայացվում են նաև սննդի հետ կապված ընտանեկան և հասարակական ավանդույթները, հյուրասիրության մշակույթը, տոնական սեղանի առանձնահատկությունները և կերակուրների տեղը առօրյա կյանքում։ Տարբեր տարածաշրջանային բաղադրատոմսերի համադրումը հնարավորություն է տալիս տեսնելու ինչպես առանձին ժողովուրդների խոհարարական առանձնահատկությունները, այնպես էլ Մերձավոր Արևելքի սննդային մշակույթում ձևավորված ընդհանուր գծերը։ Գիրքը կարող է ծառայել որպես գործնական ուղեցույց ազգային ուտեստների պատրաստման համար և միաժամանակ որպես տարածաշրջանի մշակութային ժառանգությանը ծանոթացնող աղբյուր։ Այն նախատեսված է խոհարարությամբ, ազգային խոհանոցներով, սննդի պատմությամբ և Մերձավոր Արևելքի ժողովուրդների կենցաղային մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Հոգեբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է երիտասարդների նպատակային դիրքորոշումների և սոցիալական սպասումների ազդեցությանը ինքնագնահատականի ձևավորման վրա՝ այն դիտարկելով որպես անձի ինքնընկալման, սոցիալական հարմարվողականության և հոգեբանական բարեկեցության կարևոր բաղադրիչ։ Նյութում վերլուծվում են նպատակային կողմնորոշումների տեսակները՝ կրթական, մասնագիտական և անձնական զարգացման նպատակներ, ինչպես նաև դրանց կապը ինքնարդյունավետության զգացման և ինքնագնահատականի մակարդակի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական սպասումների դերին՝ ընտանիքի, հասակակիցների և հասարակության կողմից առաջադրվող պահանջների ազդեցությանը, որոնք կարող են ինչպես խթանել, այնպես էլ նվազեցնել երիտասարդի ինքնավստահությունը՝ կախված դրանց ընկալման և ներքինացման աստիճանից։ Քննարկվում են նաև հոգեբանական մեխանիզմները՝ սոցիալական համեմատություն, ինքնակոնցեպտի ձևավորում և մոտիվացիոն կառուցվածքներ, որոնք միջնորդում են այս փոխազդեցությունները։