Проблемы действительности международных договоров, касающихся территориальных интересов Армении, подписанных в начале XX века

Պատմություն

Գիրքը ներկայացնում է Հայկական հարցը ոչ միայն որպես ազգային-ազատագրական պայքարի խնդիր, այլ նաև որպես միջազգային դիվանագիտության կարևոր հարց, որն առնչվում էր եվրոպական մեծ державաների շահերին։ Լեոն փորձում է ցույց տալ, որ Հայկական հարցը ձևավորվել է ոչ միայն Օսմանյան կայսրության ներսում տեղի ունեցող իրադարձությունների արդյունքում, այլև արտաքին ուժերի՝ հատկապես եվրոպական պետությունների քաղաքական հաշվարկների ազդեցությամբ։ Բովանդակություն և հիմնական թեմաներ Աշխատության մեջ հեղինակը լայնորեն օգտագործում է պատմական փաստաթղթեր, դիվանագիտական գրագրություններ, միջազգային պայմանագրեր և տարբեր երկրների պաշտոնական հայտարարություններ։ Հենց այդ պատճառով էլ գիրքը կոչվում է «վավերագրեր»․ այն հիմնված է փաստերի վրա, ոչ թե միայն հեղինակի մեկնաբանությունների։ Լեոն մանրամասն անդրադառնում է մի շարք կարևոր փուլերի․ Հայկական հարցի առաջացումը Արևելյան հարց-ի համատեքստում Ռուս-թուրքական պատերազմ 1877–1878-ի ազդեցությունը և դրա հետևանքով հայկական հարցի միջազգայինացումն Բեռլինի կոնգրես-ը, որտեղ առաջին անգամ հայկական հարցը պաշտոնապես ներկայացվեց եվրոպական տերություններին Օսմանյան կայսրությունում հայերի վիճակը, վարչական ճնշումները և բարենորոգումների հարցը

Լրագրություն

Այս աշխատությունը նվիրված է զանգվածային լրատվության միջոցների իրավական կարգավորման և ինքնակարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում։ Աշխատությունում վերլուծվում են ԶԼՄ-ների գործունեության իրավական հիմքերը, տեղեկատվության ազատության, խոսքի ազատության, լրագրողական գործունեության պաշտպանության և պատասխանատվության հարցերը՝ հաշվի առնելով տվյալ ժամանակաշրջանի իրավական և հասարակական միջավայրը։ Ուսումնասիրվում են պետական կարգավորման մեխանիզմները, օրենսդրական սահմանափակումներն ու երաշխիքները, ինչպես նաև լրատվամիջոցների կողմից ինքնակարգավորման սկզբունքների կիրառման հնարավորությունները՝ մասնագիտական էթիկայի, լրագրողական չափանիշների և հանրային վստահության ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում ԶԼՄ-ների իրավական կարգավորման միջազգային փորձին, մեդիա ոլորտի զարգացման խնդիրներին և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է հավասարակշռել տեղեկատվության ազատությունն ու հասարակական պատասխանատվությունը։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, լրագրողների, մեդիա ոլորտի հետազոտողների, ուսանողների, դասախոսների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են մամուլի իրավական կարգավորման, լրագրողական ինքնակարգավորման և տեղեկատվական հարաբերությունների զարգացման հարցերով։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը նվիրված է գյուղական գրադարանի գործունեության փորձի ներկայացմանը և կոլտնտեսային տնտեսության զարգացմանը գրադարանային ու տեղեկատվական աշխատանքի միջոցով աջակցելու հնարավորությունների լուսաբանմանը։ Նյութը հիմնված է Շամշադինի շրջանի Ղրղի գյուղական գրադարանի գործնական աշխատանքի վրա և ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող էր գրադարանը ներգրավվել գյուղի տնտեսական ու հասարակական կյանքում՝ գյուղատնտեսության վերաբերյալ մասնագիտական գրականությունը հասցնելով կոլտնտեսականներին, արտադրության կազմակերպիչներին և գյուղատնտեսական մասնագետներին։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գրքային ֆոնդերի նպատակային օգտագործման, ընթերցողների պահանջներին համապատասխան գրականության ընտրության և գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածման կազմակերպման վրա։ Ներկայացվում են աշխատանքի այն ձևերը, որոնց միջոցով հնարավոր էր ընթերցողներին ծանոթացնել բուսաբուծության, անասնաբուծության, գյուղատնտեսական տեխնիկայի, աշխատանքի կազմակերպման և արտադրական փորձի վերաբերյալ հրատարակություններին։ Կարևորվում է գրադարանավարի կապը կոլտնտեսության աշխատողների և մասնագետների հետ, քանի որ նրանց գործնական պահանջների ուսումնասիրությունը հնարավորություն էր տալիս առավել նպատակային կազմակերպել գրականության ընտրությունը և տեղեկատվական սպասարկումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ գրադարակների, մատենագիտական տեսությունների, ընթերցանությունների, զրույցների և տեղեկատվական այլ միջոցառումների կազմակերպմանը, որոնք նպաստում էին գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը։ Գրադարանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գրքերի պահպանման և տրամադրման հաստատություն, այլև որպես գյուղի արտադրական ու մշակութային կյանքին մասնակցող տեղեկատվական կենտրոն։ Դիտարկվում է առաջավոր գյուղատնտեսական փորձի տարածման նշանակությունը՝ մասնագիտական գրականության և համապատասխան տեղեկատվական նյութերի միջոցով կոլտնտեսականներին նոր մեթոդների, աշխատանքի կազմակերպման ձևերի և արտադրողականության բարձրացման հնարավորությունների մասին տեղեկություններ հաղորդելու տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև անհատական աշխատանքը ընթերցողների հետ, երբ գրականության ընտրությունը կատարվում է տվյալ աշխատողի մասնագիտության, զբաղվածության և արտադրական խնդիրների հաշվառմամբ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն էր տալիս գրադարանային սպասարկումն առավել սերտորեն կապել գյուղատնտեսական աշխատանքի առօրյա պահանջների հետ։ Հրատարակության մեջ ներկայացվող փորձը կարևոր է նաև գրադարանագիտության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանում գյուղական գրադարաններին վերապահված կրթական, տեղեկատվական, գաղափարական և հասարակական գործառույթները։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել, թե ինչ մեթոդներով էին գրադարանները համագործակցում գյուղատնտեսական կազմակերպությունների հետ, ինչպես էին ձևավորում թեմատիկ գրքային ֆոնդերը և ինչպիսի միջոցներով էին փորձում բարձրացնել մասնագիտական գրականության օգտագործման արդյունավետությունը։ Ղրղի գյուղական գրադարանի օրինակով ներկայացված աշխատանքային փորձը կարող էր ծառայել նաև որպես մեթոդական օրինակ այլ գյուղական գրադարանների համար՝ նպաստելով ընթերցողների սպասարկման և արտադրական թեմաներով տեղեկատվական աշխատանքի կատարելագործմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, գյուղական մշակութային հաստատությունների պատմության, խորհրդային Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական կյանքի և գյուղատնտեսական տեղեկատվության տարածման պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանավարների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Անդրկովկասի պատմաաշխարհագրական և սոցիալ-քաղաքական բնութագրին՝ ներկայացնելով տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքը, բնական պայմանները, բնակչությունը, վարչական կառուցվածքը, տնտեսական կյանքը և պատմական զարգացման հիմնական առանձնահատկությունները։ Նյութում Անդրկովկասը դիտարկվում է որպես Հարավային Կովկասի տարածքում ձևավորված բազմազան և բարդ պատմական միջավայր, որտեղ տարբեր ժողովուրդների, մշակույթների, կրոնական համայնքների և քաղաքական ուժերի փոխազդեցությունը դարերի ընթացքում էական ազդեցություն է ունեցել տարածաշրջանի զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է աշխարհագրական միջավայրի նկարագրությունը՝ լեռնային համակարգերը, հովիտները, գետային ցանցը, բնական պաշարները, կլիմայական պայմանները և դրանց ազդեցությունը բնակեցման ու տնտեսական գործունեության վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բնակչության կազմին և տեղաբաշխմանը, բնակավայրերի զարգացմանը, քաղաքային ու գյուղական համայնքների առանձնահատկություններին և տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած ժողովրդագրական փոփոխություններին։ Տարածաշրջանի պատմությունը ներկայացվում է քաղաքական և վարչական փոփոխությունների համատեքստում՝ անդրադառնալով տարբեր իշխանությունների ազդեցությանը, վարչատարածքային վերաձևավորումներին, հասարակական հարաբերությունների փոփոխությանը և տեղական կառավարման առանձնահատկություններին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև տնտեսական կյանքի ուսումնասիրությունը, մասնավորապես գյուղատնտեսության, արհեստների, առևտրի, արդյունաբերության և հաղորդակցության ուղիների զարգացումը։ Անդրկովկասի աշխարհագրական դիրքը պատմականորեն այն դարձրել է Եվրոպայի և Ասիայի միջև կարևոր կապող տարածք, ինչի շնորհիվ տարածաշրջանը նշանակալի դեր է ունեցել առևտրային, քաղաքական և ռազմական գործընթացներում։ Աշխատության արժեքը հատկապես պայմանավորված է նրանով, որ տարածաշրջանը ներկայացվում է ոչ միայն առանձին տարածքների կամ բնակավայրերի համադրությամբ, այլև որպես փոխկապակցված պատմաաշխարհագրական ամբողջություն։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Անդրկովկասի պատմությամբ, Կովկասի ժողովուրդների պատմությամբ, տարածաշրջանային աշխարհագրությամբ, ժողովրդագրությամբ և քաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ընդհանուր պատկերացում կազմել տարածաշրջանի բնական և մարդկային ներուժի, պատմական ժառանգության, սոցիալ-տնտեսական կառուցվածքի և քաղաքական նշանակության մասին՝ միաժամանակ հիմք ստեղծելով Հարավային Կովկասի առանձին երկրների, ժողովուրդների և պատմական գործընթացների ավելի խոր ուսումնասիրության համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է քրոնիկական սթրեսով պայմանավորված դեպրեսիայի մոդելի դեպքում գլխուղեղի կորտիկոլիմբիկ համակարգի տարբեր բաժիններում, ինչպես նաև արյան և ոսկրածուծի համակարգերում նիտրերգիկ մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ազոտի օքսիդի հետ կապված ազդանշանային համակարգերի դերի բացահայտումը սթրեսի երկարատև ազդեցության և դեպրեսիվ վիճակների ձևավորման գործընթացում։ Հեղինակը խնդիրը դիտարկում է բազմամակարդակ մոտեցմամբ՝ ուսումնասիրելով ոչ միայն ամբողջական օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական փոփոխությունները, այլև բջջային և ենթաբջջային մակարդակներում տեղի ունեցող գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կորտիկոլիմբիկ համակարգի այն կառույցներին, որոնք կարևոր դեր ունեն հույզերի, սթրեսային արձագանքի, մոտիվացիայի և վարքային կարգավորման մեջ։ Ուսումնասիրության շրջանակում գնահատվում են նիտրերգիկ համակարգի հիմնական բաղադրիչների և ֆունկցիոնալ ակտիվության փոփոխությունները՝ քրոնիկական սթրեսի պայմաններում դրանց հնարավոր դերը դեպրեսիվ վիճակի զարգացման և պահպանման գործընթացում բացահայտելու նպատակով։ Միաժամանակ հետազոտության մեջ ընդգրկվում են արյան և ոսկրածուծի համակարգերը, ինչը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նիտրերգիկ կարգավորումը որպես կենտրոնական նյարդային համակարգի սահմաններից դուրս տարածվող փոխկապակցված գործընթաց։ Այս մոտեցումը կարևոր է նյարդային, իմունային և արյունաստեղծ համակարգերի փոխազդեցության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս վերլուծելու, թե ինչպես կարող են երկարատև սթրեսային ազդեցությունները փոխել նիտրերգիկ գործընթացների հավասարակշռությունը և ինչպես կարող են այդ փոփոխությունները կապված լինել գլխուղեղի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ վիճակի, ինչպես նաև ծայրամասային կենսաբանական համակարգերի արձագանքի հետ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է ենթաբջջային մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, որի շնորհիվ հնարավոր է ավելի մանրամասն պատկերացում կազմել բջջային ներսում ընթացող ազդանշանային գործընթացների և դրանց կարգավորման մասին։ Նման տվյալների համադրումը կարող է նպաստել քրոնիկական սթրեսի և դեպրեսիայի պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է գիտական նշանակություն ունենալ նաև նեյրոկենսաբանության, հոգեֆիզիոլոգիայի, նեյրոքիմիայի և նյարդաիմունաբանության ոլորտներում՝ որպես կենտրոնական և ծայրամասային համակարգերի փոխազդեցության ուսումնասիրման օրինակ։ Այն կարող է հետաքրքրել նյարդաբաններին, ֆիզիոլոգներին, կենսաքիմիկոսներին, նեյրոկենսաբաններին, հոգեբույժներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին՝ հատկապես սթրեսի, դեպրեսիայի և նիտրերգիկ կարգավորման կենսաբանական հիմքերով զբաղվողներին։

Lեզվաբանություն

Արդի արևելահայերենի ուսումնական քերականական բառարան աշխատությունը ուսումնական լեզվաբանական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնելու արդի արևելահայերենի քերականական կառուցվածքները և բառապաշարի քերականական կիրառությունները՝ օգնելով սովորողներին ճիշտ օգտագործել լեզվի ձևաբանական և շարահյուսական կանոնները, այն ընդգրկում է խոսքի մասերի մանրամասն նկարագրություն, հոլովման և խոնարհման համակարգեր, բառերի ձևաբանական փոփոխություններ, շարադասական կառուցվածքներ, ինչպես նաև հաճախ հանդիպող լեզվական սխալների բացատրություններ և դրանց ճիշտ կիրառման օրինակներ, գիրքը միաժամանակ ծառայում է որպես բառարան և ուսումնական ուղեցույց՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել քերականական տեղեկություններ և դրանք կիրառել թե՛ գրավոր, թե՛ բանավոր խոսքում, ինչպես նաև զարգացնել լեզվական ճշգրտությունը և գրագիտությունը ժամանակակից հայերենում։