Сравнительная оценка клинической эффективности, безопасности и экономичности симультанных и изолированных операций по поводу доброкачественной гиперплазии предстательной железы и паховой грыжи

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է α,β-դեհիդրոամինաթթուների ֆիզիոլոգիապես ակտիվ ածանցյալների սինթեզի մեթոդների մշակմանը՝ օգտագործելով միկրոալիքային ճառագայթմամբ ինիցիացված ռեակցիաներ։ Քննարկվում են արագացված օրգանական սինթեզի մոտեցումները, որոնց հիմքում ընկած է միկրոալիքային էներգիայի ազդեցությունը ռեակցիոն կինետիկայի վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել ելքերի արդյունավետությունը և կրճատել սինթեզի ժամանակը։ Վերլուծվում են ստացված միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ստերեոքիմիան և ռեակտիվության պարամետրերը՝ կապելով դրանք կենսաբանական ակտիվության հնարավոր դրսևորումների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դեհիդրոամինաթթուների կոնյուգացված համակարգերի դերին կենսաակտիվ հատկությունների ձևավորման մեջ, ինչպես նաև դրանց կիրառական նշանակությանը դեղագործական քիմիայի և կենսաօրգանական սինթեզի ոլորտներում։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև փորձարարական տվյալների վերլուծություն՝ ընդգծելով միկրոալիքային սինթեզի առավելությունները դասական մեթոդների համեմատ։

Իրավաբանություն

Աշխատանքը նվիրված է ՀՀ քրեական դատավարության շրջանակներում օրենքով պահպանվող գաղտնիքի պաշտպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով քրեական վարույթի ընթացքում գաղտնի տեղեկատվության ձեռքբերման, օգտագործման, պահպանման և չհրապարակման իրավական երաշխիքներին։ Հետազոտության կենտրոնում այն խնդրի վերլուծությունն է, թե ինչպես կարելի է քրեական գործի հանգամանքների լիարժեք և արդյունավետ բացահայտումը համատեղել անձի, կազմակերպության կամ պետության կողմից պաշտպանվող գաղտնի տեղեկատվության պահպանման անհրաժեշտության հետ։ ՀՀ գործող քրեական դատավարական կարգավորումները վարույթն իրականացնող մարմնին պարտավորեցնում են միջոցներ ձեռնարկել պետական, բժշկական, նոտարական, բանկային, ծառայողական, առևտրային և օրենքով նախատեսված այլ գաղտնիք պարունակող տեղեկությունների պաշտպանության համար, իսկ նման տեղեկությունները չեն կարող կամայականորեն հավաքվել, պահպանվել, օգտագործվել կամ տարածվել։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել գաղտնիքի տարբեր տեսակների իրավական առանձնահատկությունները, դրանց ձեռքբերման դատավարական հիմքերը և համապատասխան քննչական կամ վարութային գործողությունների իրականացման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ գաղտնիք պարունակող տեղեկությունը միաժամանակ կարող է ունենալ ապացուցողական նշանակություն քրեական վարույթի համար։ Այդ իրավիճակում առաջանում է գաղտնի տեղեկատվության պաշտպանության և քրեական արդարադատության արդյունավետության միջև հավասարակշռության ապահովման անհրաժեշտություն։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև դատական վերահսկողության դերին, տեղեկությունների ստացման անհրաժեշտության հիմնավորմանը, գաղտնիք պարունակող տվյալների օգտագործման սահմանափակումներին և վարույթի մասնակիցների կողմից դրանց չհրապարակման պարտականությանը։ Օրենսդրական կարգավորումների համաձայն՝ որոշ գաղտնի տեղեկությունների ստացումը պահանջում է համապատասխան դատական որոշում, իսկ քրեական դատավարության ընթացքում սահմանվում են նաև դրանց չհրապարակման հատուկ երաշխիքներ։ Կարևոր ուղղություն է նաև մարդու անձնական և ընտանեկան կյանքի պաշտպանության հարցը, քանի որ գաղտնի տեղեկատվության հավաքումն ու օգտագործումը կարող են անմիջականորեն առնչվել անձի մասնավոր կյանքի անձեռնմխելիությանը։ Աշխատանքը կարող է բացահայտել գործող իրավակարգավորման գործնական խնդիրները, իրավական նորմերի կիրառման հնարավոր հակասությունները և գաղտնի տեղեկատվության պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ քրեական դատավարության ընթացքում գաղտնիքի պաշտպանության ավելի հստակ և արդյունավետ ընթացակարգերի առաջարկման, դատավարական երաշխիքների ամրապնդման և անձի իրավունքների ու հանրային շահի միջև պատշաճ հավասարակշռության ապահովման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել իրավաբաններին, դատավորներին, դատախազներին, քննիչներին, փաստաբաններին, իրավագիտության ոլորտի հետազոտողներին և քրեական դատավարության հիմնախնդիրներով զբաղվող ուսանողներին։

Իրավաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հանցագործությունների որակավորման և տարբերակման հիմնախնդիրներին՝ ըստ հանցակազմի սուբյեկտի հատկանիշների։ Գրքում ներկայացվում են քրեական իրավունքի տեսական հիմքերը, հանցակազմի կառուցվածքը և սուբյեկտի իրավական նշանակությունը հանցավոր վարքագծի որակման գործընթացում։ Հեղինակը վերլուծում է սուբյեկտի պարտադիր և լրացուցիչ հատկանիշները՝ ներառյալ տարիքը, մեղսունակությունը, հատուկ սուբյեկտի նշանները և պաշտոնական դիրքի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև հանցագործությունների տարբերակման խնդիրները, երբ սուբյեկտի հատուկ հատկանիշները վճռորոշ դեր են խաղում իրավական որակման մեջ, ինչպես նաև սահմանազատման դեպքերը հարակից հանցակազմերի միջև։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դատական պրակտիկային, իրավակիրառ մոտեցումների տարբերություններին և որակավորման սխալների կանխման մեխանիզմներին։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատախազների, քննիչների, դատավորների, քրեական իրավունքի հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և գործնական վերլուծություն հանցագործությունների որակավորման խնդիրների վերաբերյալ ըստ սուբյեկտի հատկանիշների։

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարբեր տարածաշրջաններում շնչառական ալերգիկ հիվանդությունների առաջացման և զարգացման վրա ազդող բժշկասոցիալական գործոնների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով ինչպես էկոլոգիական, այնպես էլ սոցիալ-տնտեսական և կենսակերպային ազդեցությունները։ Գրքում վերլուծվում են շնչառական ալերգիաների հիմնական տեսակները՝ բրոնխիալ ասթմա, ալերգիկ ռինիտ և այլ գերզգայունության դրսևորումներ, ինչպես նաև դրանց տարածվածության տարածաշրջանային առանձնահատկությունները՝ պայմանավորված կլիմայական պայմաններով, օդի աղտոտվածությամբ, արդյունաբերական ազդեցությամբ և բնակչության կենսապայմաններով։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում ռիսկի գործոնների համակցված ազդեցությանը՝ ներառյալ ժառանգական նախատրամադրվածությունը, բժշկական օգնության հասանելիությունը, բնակչության առողջապահական իրազեկվածությունը և աշխատանքային միջավայրի պայմանները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են համաճարակաբանական ուսումնասիրությունների արդյունքներ, որոնք թույլ են տալիս բացահայտել հիվանդացության բարձր մակարդակ ունեցող գոտիները և դրանց հնարավոր պատճառական կապերը արտաքին միջավայրի գործոնների հետ։ Ներկայացվում են նաև կանխարգելման և վաղ ախտորոշման ռազմավարություններ՝ ուղղված հանրային առողջության բարելավմանը և շնչառական ալերգիկ հիվանդությունների բեռի նվազեցմանը։ Գիրքը նախատեսված է ալերգոլոգների, թոքաբանների, համաճարակաբանների, հանրային առողջության մասնագետների, բժշկական հետազոտողների և առողջապահական ոլորտի ուսանողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան դաշտի ստորերկրյա ջրային համակարգերի հիդրոդինամիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ ու կայուն օգտագործման կառավարչական խնդիրների վերլուծությանը։ Հետազոտության առանցքում ստորերկրյա ջրերի ձևավորման, սնուցման, շարժման և բեռնաթափման գործընթացներն են, ջրատար հորիզոնների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև բնական ու մարդածին գործոնների ազդեցությունը ջրային համակարգի վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ստորերկրյա ջրերի մակարդակների և ճնշումների տարածաժամանակային փոփոխություններին, ջրառի ինտենսիվության ազդեցությանը, հորատանցքերի շահագործման պայմաններին և ջրային հաշվեկշռի հիմնական բաղադրիչներին։ Քննվում են տեղանքի երկրաբանական և հիդրոերկրաբանական կառուցվածքը, ջրատար ապարների ֆիլտրացիոն հատկությունները և այն պայմանները, որոնք որոշում են ստորերկրյա հոսքերի ուղղությունն ու արագությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ջրառի և բնական վերականգնման հարաբերակցության գնահատումը, քանի որ ռեսուրսների չափազանց ինտենսիվ օգտագործումը կարող է հանգեցնել ստորերկրյա ջրերի մակարդակների ու ճնշումների փոփոխությունների և ազդել ջրային համակարգի երկարաժամկետ կայունության վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է ստորերկրյա ջրերի օգտագործումը խմելու և կենցաղային ջրամատակարարման, ոռոգման, արդյունաբերության, ձկնաբուծության և տնտեսական այլ նպատակներով՝ գնահատելով տարբեր ոլորտների ջրապահանջարկի ազդեցությունը ընդհանուր ռեսուրսային համակարգի վրա։ Հիդրոդինամիկական վերլուծության համար կարևոր են դիտարկման հորատանցքերից ստացված տվյալները, ջրաչափական դիտարկումները, հիդրոերկրաբանական քարտեզագրումը և մաթեմատիկական մոդելավորումը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել ջրային համակարգի արձագանքը շահագործման տարբեր պայմաններին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կառավարման սցենարների մշակմանը և ջրօգտագործման սահմանափակումների ու առաջնահերթությունների հիմնավորմանը՝ հաշվի առնելով տնտեսական պահանջները և բնապահպանական սահմանափակումները։ Կարևորվում է նաև մշտադիտարկման համակարգի դերը՝ ջրային ռեսուրսների քանակական վիճակի փոփոխությունները ժամանակին բացահայտելու և կառավարչական որոշումները փաստական տվյալների վրա հիմնավորելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հիդրոերկրաբանության, ստորերկրյա ջրերի հիդրոդինամիկայի, ջրային ռեսուրսների մոդելավորման և բնապահպանական կառավարման մոտեցումները՝ նպաստելով Արարատյան դաշտի ստորերկրյա ջրային պաշարների հավասարակշռված, երկարաժամկետ և գիտականորեն հիմնավորված օգտագործման սկզբունքների մշակմանը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է ազատ առևտրի գոտիների՝ զարգացող երկրների տնտեսական զարգացման վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ որպես հիմնական օրինակ դիտարկելով Իրանի Իսլամական Հանրապետության փորձը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ազատ առևտրի գոտիների դերի բացահայտումը միջազգային տնտեսական հարաբերությունների համակարգում և դրանց հնարավոր ազդեցության գնահատումը տնտեսական աճի, արտաքին առևտրի ընդլայնման, ներդրումների ներգրավման, արտադրության զարգացման և զբաղվածության վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում են ազատ առևտրի գոտիների ստեղծման տնտեսական նախադրյալները, գործունեության հիմնական սկզբունքները և այն արտոնությունների համակարգը, որի միջոցով պետությունները փորձում են խթանել տնտեսական ակտիվությունը որոշակի տարածքներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային և հարկային արտոնություններին, օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման հնարավորություններին, արտահանման խթանմանը և միջազգային շուկաներին ավելի հեշտ հասանելիություն ապահովելուն։ Իրանի օրինակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե նման գոտիներն ինչ դեր կարող են ունենալ զարգացող տնտեսության կառուցվածքային վերափոխման, արդյունաբերականացման և արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման գործընթացներում։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում ազատ առևտրի գոտիների ազդեցությունը ներդրումային միջավայրի վրա, քանի որ դրանց միջոցով պետությունը կարող է ստեղծել ավելի բարենպաստ պայմաններ տեղական և օտարերկրյա ներդրողների համար, խթանել նոր արտադրությունների ձևավորումը և նպաստել տեխնոլոգիաների ու կառավարչական փորձի ներգրավմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այդ գոտիների հնարավոր սահմանափակումներն ու ռիսկերը, քանի որ արտոնությունների տրամադրումը ինքնին չի երաշխավորում երկարաժամկետ տնտեսական արդյունք և արդյունավետությունը կախված է իրավական, ենթակառուցվածքային, ֆինանսական և կառավարչական պայմաններից։ Իրանի փորձի միջոցով աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու նաև ազատ առևտրի գոտիների կապը երկրի արտաքին առևտրային քաղաքականության և միջազգային տնտեսական ինտեգրման գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են համադրվել ազատ առևտրի գոտիների գործունեության տեսական մոտեցումները և Իրանում դրանց գործնական կիրառման արդյունքները՝ բացահայտելով ինչպես դրական ազդեցությունները, այնպես էլ առկա խնդիրները։ Այս համատեքստում աշխատանքը կարևոր է նաև այլ զարգացող երկրների համար, քանի որ Իրանի փորձը կարող է դիտարկվել որպես համեմատական օրինակ՝ գնահատելու ազատ առևտրի գոտիների կիրառելիությունը ազգային տնտեսական զարգացման ռազմավարություններում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մասնագետներին, արտաքին առևտրի և ներդրումային քաղաքականության ուսումնասիրողներին, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև տնտեսական ուղղվածությամբ բուհերի ուսանողներին և հետազոտողներին։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Սեյեդ Մորթեզա Մեհդիի Սաֆավիի 2013 թվականի ատենախոսությունն է, որը պաշտպանվել է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում։