Արամի առասպելը հնդեվրոպական առասպելաբանության համատեքստում և հայոց ազգածագման խնդիրը

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին տնտեսական հարաբերությունների կարևորագույն մակրոտնտեսական ցուցանիշներից մեկի ձևավորման, կառուցվածքի և կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են երկրի և արտաքին աշխարհի միջև ապրանքների, ծառայությունների, եկամուտների, տրանսֆերտների և ֆինանսական միջոցների շարժի հիմնական ուղղությունները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց ազդեցությանը տնտեսության արտաքին հավասարակշռության և ֆինանսական կայունության վրա։ Քննվում են ընթացիկ հաշվի, կապիտալի և ֆինանսական գործառնությունների փոխկապակցվածությունը, արտաքին առևտրի կառուցվածքը, արտահանման ու ներմուծման հարաբերակցությունը, ինչպես նաև արտաքին ֆինանսական հոսքերի նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում արտաքին անհավասարակշռությունների առաջացման պատճառներին և այն գործոններին, որոնք կարող են պայմանավորել ընթացիկ հաշվի պակասուրդի կամ այլ կառուցվածքային շեղումների ձևավորումը։ Դիտարկվում են տնտեսության ներմուծումից կախվածությունը, արտահանման մրցունակությունը, փոխարժեքային զարգացումները, ներքին պահանջարկը, ներդրումային հոսքերը և արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունները։ Կարևորվում է դրամավարկային, հարկաբյուջետային, փոխարժեքային և արտաքին առևտրային քաղաքականությունների փոխազդեցությունը՝ արտաքին հավասարակշռության պահպանման տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջազգային պահուստների դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարող են նշանակություն ունենալ արտաքին վճարումների սպասարկման և արտաքին տնտեսական ցնցումների նկատմամբ երկրի դիմակայունության ապահովման համար։ Ուսումնասիրվում են նաև օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների, վարկային միջոցների, պետական ու մասնավոր արտաքին պարտավորությունների և դրամական փոխանցումների ազդեցության ընդհանուր մեխանիզմները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արտաքին առևտրի կառուցվածքային խնդիրներին և արտահանման հնարավորությունների ընդլայնմանը, քանի որ արտադրության մրցունակության, ապրանքների ու ծառայությունների արտահանման և արտաքին շուկաների հասանելիության փոփոխությունները կարող են էականորեն անդրադառնալ արտաքին հաշիվների վիճակի վրա։ Մակրոտնտեսական ցուցանիշների և դրանց միջև պատճառահետևանքային կապերի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարբեր կարգավորիչ գործիքների հնարավոր ազդեցությունները և դրանց կիրառման սահմանափակումները։ Կարևորվում է նաև արտաքին ցնցումների՝ միջազգային գների փոփոխությունների, ֆինանսական հոսքերի տատանումների և արտաքին պահանջարկի փոփոխության ազդեցության գնահատումը։ Տեսական մոտեցումների և Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու արտաքին տնտեսական հավասարակշռության կառավարման խնդիրները և դրանց լուծման համար կիրառվող տնտեսական քաղաքականության գործիքակազմը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մակրոտնտեսագիտության, միջազգային տնտեսագիտության, ֆինանսների և արտաքին տնտեսական քաղաքականության ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Պատմություն

Գիրքը նվիրված է Հայոց ցեղասպանությունից և Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների բռնություններից փրկված հայ փախստականների պատմությանը Անդրկովկասում 1914-1922 թվականներին։ Ուսումնասիրության առանցքում գտնվում են հայ փախստականների տեղաշարժերը, նրանց թվաքանակի փոփոխությունները, բնակության վայրերը, սոցիալ-տնտեսական և կենցաղային պայմանները, ինչպես նաև Անդրկովկասում նրանց տեղավորման և գոյատևման հետ կապված խնդիրները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն հսկայական մարդկային տեղաշարժերի մասին, որոնք տեղի ունեցան պատերազմի, զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և ցեղասպանության հետևանքով, երբ հազարավոր հայեր ստիպված էին լքել իրենց բնակավայրերը և ապաստան փնտրել Անդրկովկասի տարբեր շրջաններում։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում փախստականների շարժի ուղղություններին և փուլերին՝ փորձելով վերականգնել նրանց տեղաշարժերի ընդհանուր պատկերը և պարզել, թե ինչպես էին քաղաքական ու ռազմական իրադարձությունները ազդում բնակչության վերաբաշխման վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև փախստականների թվակազմի հարցը, որի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս գնահատել տեղի ունեցած ժողովրդագրական փոփոխությունների մասշտաբները և տարբեր ժամանակներում փախստականների թվի աճի կամ նվազման պատճառները։ Աշխատության մյուս կարևոր ուղղությունը նրանց կացության ուսումնասիրությունն է․ անդրադարձ է կատարվում բնակարանային պայմաններին, սննդի և հագուստի ապահովմանը, առողջապահական խնդիրներին, աշխատանքի հնարավորություններին, որբերի և անապաստան մարդկանց վիճակին, ինչպես նաև տեղական իշխանությունների, հասարակական կազմակերպությունների և բարեգործական կառույցների կողմից ցուցաբերված օգնությանը։ Ուսումնասիրությունը նաև ցույց է տալիս, որ փախստականների հիմնախնդիրը միայն մարդասիրական խնդիր չէր, այլ ուներ լուրջ քաղաքական, տնտեսական և ժողովրդագրական նշանակություն՝ կապված Անդրկովկասի տարածաշրջանի ընդհանուր անկայունության, պետական իշխանությունների փոփոխությունների և հետպատերազմյան իրադրության հետ։ 1914-1922 թվականների ժամանակահատվածի ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու գործընթացի զարգացմանը պատերազմի սկզբից մինչև հետպատերազմյան տարիները՝ ներառյալ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ձևավորման և տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների շրջանը։ Գիրքը կարևոր սկզբնաղբյուրային և գիտական նշանակություն ունի Հայոց ցեղասպանությունից փրկվածների, փախստականության պատմության, հայ ժողովրդի ժողովրդագրական տեղաշարժերի և XX դարի սկզբի Անդրկովկասի սոցիալ-քաղաքական իրականության ուսումնասիրության համար։ Այն հատկապես արժեքավոր է նրանով, որ մարդկային ողբերգությունը դիտարկում է նաև փաստական և ժողովրդագրական տեսանկյունից՝ ներկայացնելով փախստականների շարժի, թվաքանակի և կացության վերաբերյալ տվյալներ ու դրանց հիման վրա վերականգնելով պատմական ժամանակաշրջանի կարևորագույն գործընթացներից մեկը։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի օրացուցային տեղեկատու է, որը համակարգում է 1948 թվականին լրացող պատմական, հասարակական, գիտական, գրական և մշակութային նշանակություն ունեցող տարեդարձերի ու հիշարժան իրադարձությունների վերաբերյալ նյութերը։ Այն նախատեսված է համապատասխան տարեթվերի մասին տեղեկատվությունը մեկ աղբյուրում հավաքելու և գրադարանների, մշակութային ու կրթական հաստատությունների տեղեկատվական և հանրային աշխատանքներում օգտագործելու համար։ Նյութերը կազմակերպվում են ժամանակագրական սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով տարվա ընթացքում հետևողականորեն անդրադառնալ նշանավոր գործիչների ծննդյան կամ գործունեության տարեդարձերին, կարևոր պատմական իրադարձություններին, գրականության, արվեստի, գիտության, կրթության և հասարակական կյանքի նշանակալի դրվագներին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն տարեթվերին, որոնք կարող են հիմք ծառայել գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ միջոցառումների, ընթերցանությունների, զեկուցումների, գրական երեկոների և գրադարանային այլ նախաձեռնությունների կազմակերպման համար։ Տեղեկատուի մատենագիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ հիշարժան իրադարձությունների վերաբերյալ տվյալները կարող են ուղեկցվել համապատասխան գրականության ընտրության կամ լրացուցիչ աղբյուրների օգտագործման ուղղորդմամբ՝ նպաստելով թեմաների առավել ամբողջական ներկայացմանը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակութային և կրթական հաստատությունների կողմից կարևորվող պատմական հիշողության, գիտական ժառանգության և գրական-մշակութային արժեքների շրջանակի մասին։ Միաժամանակ այն պատմական աղբյուրի նշանակություն ունի գրադարանային և մատենագիտական գործունեության զարգացման ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակվա տեղեկատվական աշխատանքի սկզբունքները, տարեդարձերի ընտրության չափանիշները և հասարակական-մշակութային լուսաբանման առաջնահերթությունները։ Նման օրացույցների կիրառական նշանակությունը հատկապես կարևոր է գրադարանավարների, ուսուցիչների, մշակութային աշխատողների և դասախոսների համար, որոնք դրանց միջոցով կարող են նախապես պլանավորել տարվա ընթացքում կազմակերպվող թեմատիկ և կրթադաստիարակչական միջոցառումները։ Տարբեր բնագավառների հիշարժան իրադարձությունների համատեղ ներկայացումը նպաստում է պատմության, գրականության, գիտության և մշակույթի միջև կապերի բացահայտմանը և համապատասխան ժամանակաշրջանների վերաբերյալ համակարգված գիտելիքների ձևավորմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել նաև մատենագիտության, գրադարանագիտության, մշակույթի պատմության և պատմական ժամանակագրության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ որպես որոշակի ժամանակաշրջանի տեղեկատվական և մշակութային քաղաքականության առանձնահատկություններն արտացոլող աղբյուր։

Տնտեսագիտություն

Այս ռեֆերատը ներկայացնում է փողի էությունը, նրա պատմական ձևավորումը և տնտեսության մեջ կատարած հիմնական գործառույթները՝ որպես ժամանակակից շուկայական համակարգի առանցքային տարր։ Աշխատանքում բացատրվում է, որ փողը առաջացել է փոխանակման բարդությունների արդյունքում և աստիճանաբար դարձել է համընդհանուր համարժեք, որը հեշտացնում է ապրանքների և ծառայությունների փոխանակումը։ Ներկայացվում է փողի էության տնտեսական մեկնաբանությունը՝ որպես արժեքի չափման, կուտակման և փոխանցման միջոց, ինչպես նաև վստահության վրա հիմնված սոցիալական ինստիտուտ։ Ռեֆերատում մանրամասն քննարկվում են փողի հիմնական գործառույթները՝ արժեքի չափման միջոց, շրջանառության միջոց, կուտակման միջոց, վճարման միջոց և համաշխարհային փողի դեր միջազգային տնտեսական հարաբերություններում։ Բացատրվում է նաև, թե ինչպես է փողը գործում շուկայական տնտեսության մեջ՝ ապահովելով ապրանքաշրջանառության արդյունավետություն և տնտեսական հարաբերությունների կայունություն։ Անդրադարձ է կատարվում փողի ձևերին՝ ապրանքային փողերից մինչև մետաղադրամներ, թղթադրամներ և ժամանակակից անկանխիկ ու էլեկտրոնային փողեր, որոնք լայնորեն կիրառվում են թվային տնտեսությունում։ Նշվում է նաև կենտրոնական բանկերի և դրամավարկային քաղաքականության դերը փողի զանգվածի կարգավորման և տնտեսական կայունության ապահովման գործում։ Ռեֆերատը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտությամբ և ֆինանսներով հետաքրքրվող ուսանողների համար, քանի որ այն տալիս է ամբողջական պատկերացում փողի բնույթի և տնտեսության մեջ նրա բազմակողմանի գործառույթների մասին։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական թեմաներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որը նախատեսված է ընթերցողներին, ուսանողներին և մասնագետներին ապահովելու արդի տեխնիկական գրականության վերաբերյալ արագ և կառուցվածքային տեղեկատվությամբ։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ՝ մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, ավտոմատացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և հարակից կիրառական ոլորտներ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտություն և համակարգված ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել համապատասխան աղբյուրներ հետազոտական և ուսումնական նպատակներով, ինչպես նաև գնահատել դրանց արդիականությունն ու կիրառելիությունը։