Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1985, թիվ 2)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1985, թիվ 2)
    Online

    Technology

    Ոռոգման ջրամատակարարման կառավարման խնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ոռոգման ջրամատակարարման կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով երկրի գյուղատնտեսական զարգացման, ջրային ռեսուրսների սահմանափակության և ջրային համակարգերի արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում ոռոգման ջրի ձևավորման, բաշխման, մատակարարման և օգտագործման ամբողջ գործընթացն է, ինչպես նաև այդ գործընթացների կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի ջրային ռեսուրսների տարածքային և սեզոնային բաշխվածությունը, ոռոգման պահանջարկի առանձնահատկությունները և գյուղատնտեսական արտադրության կախվածությունը կայուն ջրամատակարարումից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոռոգման համակարգերի տեխնիկական վիճակին, ջրանցքների և խողովակաշարերի մաշվածությանը, ջրի կորուստներին, պոմպակայանների արդյունավետությանը և ջրամատակարարման ենթակառուցվածքների շահագործման խնդիրներին։ Կարևոր ուղղություն է ջրային ռեսուրսների կառավարման կազմակերպական և տնտեսական մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ ջրի բաշխման պլանավորումը, ջրօգտագործողների մասնակցությունը, վճարային համակարգերը և ջրօգտագործման վերահսկողությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ոռոգման ջրի արդյունավետ օգտագործման ժամանակակից մոտեցումներին՝ ջրախնայող տեխնոլոգիաների, կաթիլային և անձրևացման ոռոգման համակարգերի, ջրաչափման և թվային վերահսկողության գործիքների կիրառմանը։ Առանձին կարևորություն ունի կլիմայի փոփոխության ազդեցության գնահատումը, քանի որ ջրային ռեսուրսների հասանելիության փոփոխությունները կարող են մեծացնել գյուղատնտեսության ջրամատակարարման ռիսկերը և պահանջել կառավարման նոր մեխանիզմների ներդրում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև ոռոգման համակարգերի ֆինանսավորման, սպասարկման և վերականգնման խնդիրները, ինչպես նաև պետական կառավարման և ջրօգտագործողների միջև պատասխանատվության ու համագործակցության արդյունավետությունը։ Աշխատանքի նպատակներից է բացահայտել ոռոգման ջրամատակարարման համակարգի հիմնական խոչընդոտները և առաջարկել դրանց հաղթահարման գործնական ուղիներ՝ ուղղված ջրի կորուստների նվազեցմանը, ենթակառուցվածքների արդիականացմանը, կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը և գյուղատնտեսության ջրային ապահովության ամրապնդմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի գյուղատնտեսության կայուն զարգացման, ջրային ռեսուրսների պահպանության և սահմանափակ ջրային պաշարների առավել արդյունավետ ու խնայող օգտագործման տեսանկյունից։

    Updated: 2026-09-23
    Ոռոգման ջրամատակարարման կառավարման խնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    Mathematics

    Возбуждение поверхностных волн в оптическом, покрытым металлом, коническом волноводе

    Աշխատությունը նվիրված է մետաղական ծածկույթ ունեցող կոնաձև օպտիկական ալիքատարում մակերևութային ալիքների գրգռման մեխանիզմների և դրանց տարածման առանձնահատկությունների տեսական ու կիրառական ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է օպտիկական ալիքատարների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մետաղ–դիէլեկտրիկ սահմանագծում առաջացող մակերևութային ալիքների ֆիզիկական բնույթը և դրանց գրգռման պայմանները՝ հաշվի առնելով ալիքատարի երկրաչափական պարամետրերի և նյութական հատկությունների ազդեցությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են էլեկտրամագնիսական դաշտերի բաշխման, ալիքների տարածման ռեժիմների, էներգիայի փոխանցման և կորուստների գնահատման մաթեմատիկական մոդելները, ինչպես նաև կոնաձև ալիքատարների օպտիկական բնութագրերի վերլուծության արդյունքները։ Աշխատանքում քննարկվում են մակերևութային ալիքների կիրառման հնարավորությունները բարձր զգայունությամբ օպտիկական սենսորների, նանոֆոտոնային սարքերի, օպտիկական կապի համակարգերի և ժամանակակից ֆոտոնային տեխնոլոգիաների զարգացման համատեքստում։ Գիրքը համադրում է տեսական ֆիզիկայի և կիրառական օպտիկայի մոտեցումները՝ արժեքավոր գիտական նյութ ներկայացնելով ֆիզիկոսների, օպտիկայի և ֆոտոնիկայի ոլորտի մասնագետների, էլեկտրոնիկայի ինժեներների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-03
    Возбуждение поверхностных волн в оптическом, покрытым металлом, коническом волноводе
    Online

    Political Science

    Եվրոպայի հայկական լոբբին՝ որպես Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական միության հարաբերությունների զարգացման դերակատար

    Աշխատությունը նվիրված է Եվրոպայում գործող հայկական լոբբիստական և հասարակական-քաղաքական կառույցների դերին Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական միության հարաբերությունների զարգացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես կարող են հայկական սփյուռքի կազմակերպությունները, համայնքային կառույցները, հասարակական միավորումները և քաղաքական ազդեցության տարբեր ցանցերը մասնակցել Հայաստանի արտաքին քաղաքական շահերի ներկայացմանը եվրոպական քաղաքական միջավայրում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լոբբինգի՝ որպես պետական և ոչ պետական դերակատարների միջև կապ ստեղծող գործիքի նշանակությանը, ինչպես նաև եվրոպական կառույցների, ազգային կառավարությունների և քաղաքական շրջանակների հետ համագործակցության հնարավորություններին։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել Հայաստանի և Եվրամիության հարաբերությունների հիմնական ուղղությունները, եվրոպական ինտեգրման գործընթացին առնչվող հարցերը, ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների, տարածաշրջանային անվտանգության, տնտեսական համագործակցության և քաղաքական երկխոսության թեմաները։ Կարևոր բաղադրիչ է նաև հայկական լոբբիի ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությունը՝ սկսած տեղեկատվական և հասարակական-քաղաքական գործունեությունից մինչև որոշումների կայացման գործընթացների վրա ազդեցության փորձերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ դեր կարող է ունենալ սփյուռքը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության իրականացման և միջազգային դիրքերի ամրապնդման գործում, ինչպես նաև ինչ սահմանափակումների և մարտահրավերների կարող են բախվել հայկական կազմակերպությունները եվրոպական բազմաշերտ քաղաքական համակարգում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես նրանով, որ Հայաստանի և Եվրամիության հարաբերությունները դիտարկում է ոչ միայն միջպետական կամ ինստիտուցիոնալ մակարդակում, այլև սփյուռքի և ոչ պետական դերակատարների մասնակցության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագիտությամբ, միջազգային հարաբերություններով, եվրոպական ինտեգրմամբ, սփյուռքի ուսումնասիրությամբ և լոբբինգի քաղաքականությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և մասնագետների համար։

    Updated: 2026-09-12
    Եվրոպայի հայկական լոբբին՝ որպես Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական միության հարաբերությունների զարգացման դերակատար
    Online

    Biology

    Ферменты биосинтеза и распада пролина в мозжечке крыс и регулирование их активности

    Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է պրոլինի կենսասինթեզի և քայքայման գործընթացներում ներգրավված ֆերմենտային համակարգերը կրծողների ուղեղիկում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց ակտիվության կարգավորման մեխանիզմներին տարբեր ֆիզիոլոգիական պայմաններում։ Նյութում ներկայացվում են պրոլինի նյութափոխանակության հիմնական ուղիները, այդ թվում՝ գլուտամատից և օրխինից ստացվող սինթեզային փուլերը, ինչպես նաև օքսիդատիվ քայքայման ճանապարհները, որոնք կապվում են էներգետիկ փոխանակության և նյարդային հյուսվածքի հոմեոստազի պահպանման հետ։ Քննարկվում է rat-ի ուղեղիկում ֆերմենտային ակտիվության փոփոխականությունը՝ կախված նեյրոֆիզիոլոգիական վիճակից, սթրեսային գործոններից և զարգացման փուլերից, ինչպես նաև այն հորմոնալ և ալոստերիկ մեխանիզմները, որոնք կարգավորում են այդ ակտիվությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆերմենտների կարգավորման բարդ ցանցին, որը ներառում է հետադարձ կապի մեխանիզմներ, սուբստրատային հասանելիություն և էներգետիկ վիճակի ազդեցություն բջջային մակարդակում։ Աշխատությունը համադրում է կենսաքիմիական փորձարարական տվյալները և նյարդաբանական ֆունկցիոնալ վերլուծությունը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ամինաթթվային փոխանակության դերը կենտրոնական նյարդային համակարգի աշխատանքի և հարմարվողականության գործընթացներում։

    Updated: 2026-08-17
    Ферменты биосинтеза и распада пролина в мозжечке крыс и регулирование их активности
    Online

    History

    Արտաշես Մկրտչի Նազինյան․ կենսամատենագիտություն

    Կենսամատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է Արտաշես Մկրտչի Նազինյանի կյանքին, գիտական և մասնագիտական գործունեությանը։ Այն նպատակ ունի ներկայացնելու նրա կենսագրական ուղին, մասնագիտական կայացման հիմնական փուլերը և գիտության ու հասարակական կյանքի բնագավառներում ունեցած ներդրումը։ Հրատարակության կարևոր բաղադրիչը գիտնականի աշխատությունների մատենագիտական ցանկն է, որը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու նրա հեղինակային ժառանգության, հրապարակումների և գիտական հետաքրքրությունների շրջանակի մասին։ Նման կենսամատենագիտական աշխատությունները կարևոր նշանակություն ունեն անհատի գիտական գործունեության փաստագրման, հետազոտական արդյունքների համակարգման և մասնագիտական ժառանգության պահպանման համար։ Դրանք օգնում են ուսումնասիրողներին գտնելու անհրաժեշտ մատենագիտական տեղեկությունները, հետևելու գիտական գաղափարների զարգացմանը և բացահայտելու տվյալ մասնագետի աշխատանքի կապը համապատասխան գիտական ուղղությունների հետ։ Կենսագրական տեղեկությունների և մատենագիտական տվյալների համադրությունը հրատարակությանը հաղորդում է տեղեկատու-հետազոտական նշանակություն։ Այն օգտակար աղբյուր է Արտաշես Նազինյանի կյանքով ու գործունեությամբ հետաքրքրվողների, գիտության պատմության ուսումնասիրողների, մատենագետների, գրադարանավարների և հետազոտողների համար։ Աշխատությունը նպաստում է հայ գիտական ժառանգության համակարգմանը, գիտնականի գործունեության վերաբերյալ տեղեկությունների պահպանմանն ու հետագա ուսումնասիրության հնարավորությունների ընդլայնմանը։

    Updated: 2026-10-31
    Արտաշես Մկրտչի Նազինյան․ կենսամատենագիտություն