Գրադարանային գործի պատմությունը Սովետական Հայաստանում: Փաստաթղթերի և նյութերի ժողովածու: Հատոր երկրորդ 1941-1960

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Մեծ Բրիտանիայի միջև հարաբերությունների զարգացման ուսումնասիրությանը 1991–2000 թվականների ընթացքում՝ Հայաստանի անկախության վերականգնման և միջազգային հարաբերությունների նոր համակարգում ձևավորման պայմաններում։ Վերլուծվում են երկու երկրների դիվանագիտական կապերի հաստատման և զարգացման գործընթացները, քաղաքական երկխոսությունը, տնտեսական համագործակցության ուղղությունները և միջազգային կազմակերպությունների շրջանակներում փոխգործակցությունը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Մեծ Բրիտանիայի դիրքորոշումը Հայաստանի անկախության, տարածաշրջանային անվտանգության, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության և Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացների նկատմամբ։ Քննարկվում են նաև առևտրատնտեսական հարաբերությունների, ներդրումների, մշակութային կապերի և զարգացման աջակցության ծրագրերի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ձևավորման առաջին տասնամյակի, հայ-բրիտանական հարաբերությունների պատմության և հետխորհրդային միջազգային գործընթացների ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պատմաբանների, դիվանագետների, քաղաքագետների և միջազգային հարաբերությունների մասնագետների համար։

Մանկավարժություն

Այս աշխատանքը նվիրված է 10–12 տարեկան ձյուդոիստների ֆիզիկական պատրաստության համակարգի արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին՝ քրոսֆիթի (crossfit) տարրերի նպատակային կիրառման միջոցով։ Նյութում վերլուծվում են մանկական և դեռահաս մարզիկների ֆիզիկական զարգացման առանձնահատկությունները, ուժի, դիմացկունության, արագության, ճկունության և կոորդինացիայի ձևավորման հիմնական մեթոդները, ինչպես նաև ձյուդոյի մարզումային գործընթացի կառուցվածքը։ Աշխատությունը ներկայացնում է քրոսֆիթի վարժությունների՝ ֆունկցիոնալ շարժումների, շրջանային մարզումների և ինտերվալային բեռնվածությունների կիրառման հնարավորությունները՝ որպես ընդհանուր ֆիզիկական պատրաստության միջոց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բեռնվածության ճիշտ չափաբաժնին, վնասվածքների կանխարգելմանը և տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան մարզման ծրագրերի մշակմանը։ Նյութը ընդգծում է նաև խաղային և մոտիվացիոն բաղադրիչների դերը՝ երեխաների ներգրավվածության և մարզական հետաքրքրության բարձրացման համար։ Աշխատությունը կարևոր է մարզիչների, ֆիզիկական կուլտուրայի մասնագետների և մանկապատանեկան սպորտի ոլորտի հետազոտողների համար՝ նպաստելով ձյուդոիստների պատրաստության համակարգի արդիականացմանը։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է 1991-2016 թվականներին հայկական գրքարվեստի զարգացման, վերափոխման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով Հայաստանի անկախության շրջանի գրքի ստեղծման, ձևավորման, հրատարակման և տարածման գործընթացները։ Ուսումնասիրության առանցքում գիրքն է՝ որպես ոչ միայն գիտելիքի և գրական բովանդակության փոխանցման միջոց, այլև արվեստի ինքնուրույն ստեղծագործական ամբողջություն, որի տեսքը ձևավորվում է տպագրական տեխնոլոգիաների, գրաֆիկական լուծումների, նկարազարդման, տառարվեստի, կազմի, նյութերի և հրատարակչական մշակույթի փոխազդեցությամբ։ 1991 թվականից հետո Հայաստանի հասարակական, քաղաքական և տնտեսական համակարգում տեղի ունեցած փոփոխությունները զգալի ազդեցություն ունեցան նաև գրքի մշակույթի վրա։ Պետական հրատարակչական համակարգի վերափոխումը, մասնավոր հրատարակչությունների առաջացումը, շուկայական հարաբերությունների հաստատումը և տպագրական տեխնոլոգիաների զարգացումը նոր պայմաններ ստեղծեցին գրքի արտադրության և ձևավորման համար։ Այդ փոփոխությունները նպաստեցին հեղինակների, նկարիչների, ձևավորողների և հրատարակիչների ստեղծագործական ինքնուրույնության ընդլայնմանը՝ միաժամանակ առաջ բերելով ֆինանսավորման, տպաքանակների, նյութական հնարավորությունների և գրքի տարածման նոր խնդիրներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է անկախության շրջանի հայկական գրքի արտաքին ձևավորման ուսումնասիրությունը։ Կարող են քննության առնվել կազմի ձևավորումը, տիտղոսաթերթը, շապիկը, տառատեսակների ընտրությունը, էջադրությունը, նկարազարդումները, գունային լուծումները և ընդհանուր կոմպոզիցիոն կառուցվածքը։ Այս բաղադրիչների համադրությունը յուրաքանչյուր հրատարակությանը հաղորդում է յուրահատուկ տեսք և որոշում նրա գեղարվեստական ու տեղեկատվական ընկալումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի գրքի նկարազարդման արվեստը։ Նկարիչների աշխատանքում կարող են համադրվել ավանդական հայկական մանրանկարչության, միջնադարյան ձեռագրերի, ազգային զարդարվեստի և ժողովրդական արվեստի մոտիվները ժամանակակից գրաֆիկական մտածողության հետ։ Այդ կապը հնարավորություն է տալիս հայկական գրքին հաղորդել ազգային ինքնատիպություն՝ միաժամանակ օգտագործելով ժամանակակից արվեստի և դիզայնի արտահայտչական միջոցները։ Հետազոտության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև հայկական տառարվեստի և տառատեսակների կիրառությունը։ Հայոց գրի ինքնատիպ համակարգը գրքի գեղարվեստական ձևավորման կարևոր բաղադրիչներից է, և տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված ու կիրառված տառատեսակները հնարավորություն են տալիս ձևավորողներին միավորել ընթերցելիությունը, ֆունկցիոնալությունը և գեղարվեստական արտահայտչականությունը։ Անկախության տարիներին թվային տեխնոլոգիաների տարածումը նոր հնարավորություններ ստեղծեց նաև գրքի ձևավորման համար՝ փոխելով ինչպես աշխատանքի տեխնիկան, այնպես էլ գրաֆիկական լուծումների բազմազանությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ տարբեր ժանրերի և թեմատիկ ուղղությունների հրատարակություններին՝ գեղարվեստական գրականությանը, մանկական գրքերին, գիտական և ակադեմիական հրատարակություններին, արվեստի ալբոմներին, պատմական ու հայագիտական աշխատություններին, ուսումնական գրականությանը և շքեղ պատկերազարդ հրատարակություններին։ Յուրաքանչյուր ոլորտում գրքի ձևավորումը կարող է ունենալ իր առանձնահատկությունները՝ պայմանավորված բովանդակությամբ, ընթերցողին ներկայացվող պահանջներով և հրատարակության նպատակով։ Կարևոր թեմա է նաև ավանդույթի և նորարարության փոխհարաբերությունը։ Անկախության շրջանում հայկական գրքարվեստը մի կողմից շարունակում էր օգտագործել հայ գրքի պատմական հարուստ ժառանգությունը, մյուս կողմից ակտիվորեն յուրացնում էր ժամանակակից գրաֆիկական դիզայնի և տպագրական տեխնոլոգիաների հնարավորությունները։ Այս գործընթացում ձևավորվում էր ազգային ինքնության պահպանման և ժամանակակից գեղարվեստական լեզվի որոնման յուրահատուկ համադրություն։ Ուսումնասիրության մեջ կարող է կարևոր տեղ զբաղեցնել նաև հայ գրքարվեստի կապը համաշխարհային գրքի ձևավորման զարգացումների հետ։ Թվային տպագրության, համակարգչային գրաֆիկայի և նոր դիզայնի սկզբունքների ներթափանցումը հայկական հրատարակչական միջավայր հնարավորություն տվեց ընդլայնել ձևավորման հնարավորությունները և արագացնել արտադրական գործընթացները։ Միաժամանակ առաջացավ գրքի գեղարվեստական որակի և տեխնոլոգիական հնարավորությունների հավասարակշռման խնդիրը։ Աշխատության պատմամշակութային արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ 1991-2016 թվականները հայկական գրքի զարգացման համար առանձնահատուկ անցումային շրջան են։ Այդ ժամանակահատվածում ձևավորվեց անկախ Հայաստանի հրատարակչական նոր միջավայրը, զարգացան մասնավոր նախաձեռնությունները, վերափոխվեցին գրքի արտադրության և տարածման մեխանիզմները, իսկ ազգային մշակութային ժառանգության նկատմամբ նոր հետաքրքրությունը նպաստեց պատմական ձևերի վերաիմաստավորմանը։ Գրքի յուրաքանչյուր հրատարակություն այս փոփոխությունների որոշակի արտացոլումն է և կարող է դիտարկվել որպես իր ժամանակի գեղարվեստական ու մշակութային մտածողության վկայություն։ Աշխատությունը կարող է կարևոր լինել նաև գրքի պահպանության և փաստագրման տեսանկյունից։ Հրատարակությունների կազմերի, նկարազարդումների, տառատեսակների և ձևավորման սկզբունքների համակարգված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս փաստագրել ժամանակակից հայկական գրքարվեստի զարգացման փուլերը և առանձնացնել առավել նշանակալի ստեղծագործական ուղղությունները։ Այն կարող է հիմք հանդիսանալ ինչպես առանձին նկարիչների և ձևավորողների ստեղծագործության, այնպես էլ հրատարակչությունների գործունեության հետագա ուսումնասիրության համար։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրքագետներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին, գրաֆիկ դիզայներներին, հրատարակիչներին, մշակութաբաններին և ժամանակակից հայկական մշակույթի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է 1991-2016 թվականների հայկական գրքարվեստը որպես ազգային մշակույթի և ժամանակակից գրաֆիկական արվեստի փոխազդեցության արդյունք՝ բացահայտելով այն հիմնական փոփոխությունները, գեղարվեստական որոնումները, տեխնոլոգիական նորարարությունները և ազգային ավանդույթների վերաիմաստավորման գործընթացները, որոնք ձևավորեցին անկախության շրջանի հայկական գրքի ինքնատիպ տեսքը։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մարզերի տնտեսական զարգացման մակարդակների համահարթման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և տարածաշրջանային զարգացման արդյունավետ քաղաքականության ձևավորման հարցերին։ Աշխատությունում վերլուծվում են մարզերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման ցուցանիշները, տարածքային անհամաչափությունների առաջացման պատճառները, տնտեսական ներուժի բաշխման առանձնահատկությունները և զարգացման վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Քննարկվում են պետական տարածաշրջանային քաղաքականության, ներդրումային ծրագրերի, ենթակառուցվածքների զարգացման, զբաղվածության, ձեռնարկատիրության խթանման և ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման մեխանիզմները՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել մարզերի միջև առկա տնտեսական տարբերությունները։ Ներկայացվում են առաջարկություններ, որոնք ուղղված են հավասարակշռված տարածքային զարգացման ապահովմանը, մրցունակության բարձրացմանը, տեղական տնտեսությունների ամրապնդմանը և բնակչության կենսամակարդակի բարելավմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման ոլորտների մասնագետների, տարածաշրջանային զարգացման հարցերով զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և քաղաքականություն մշակողների համար։

Այլ առարկաներ

Գիրքը նվիրված է Երևանի կենտրոնական հատվածի վերակազմավորման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով ժամանակակից քաղաքաշինական, ճարտարապետական և տարածքային զարգացման խնդիրներին։ Աշխատությունում վերլուծվում են քաղաքի կենտրոնի ձևավորման պատմական առանձնահատկությունները, կառուցապատման կառուցվածքը, քաղաքային միջավայրի փոփոխության հիմնական ուղղությունները և վերակազմավորման վրա ազդող սոցիալ-տնտեսական ու մշակութային գործոնները։ Քննարկվում են տարածքների արդյունավետ օգտագործման, պատմամշակութային ժառանգության պահպանության, նոր կառուցապատման ինտեգրման, տրանսպորտային հոսքերի կազմակերպման, հանրային տարածքների բարելավման և բնակչության կենսապայմանների զարգացման հարցերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքային միջավայրի կայուն զարգացման սկզբունքներին, ճարտարապետական լուծումների ներդաշնակմանը և կենտրոնական տարածքների արդիականացման ուղիներին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինության մասնագետների, տարածքային պլանավորման ոլորտի հետազոտողների, պետական և համայնքային կառավարման ներկայացուցիչների, ինչպես նաև քաղաքային զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ուսանողների և մասնագետների համար։

Ինֆորմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է օբյեկտակողմնորոշված նախագծման սկզբունքներով մշակվող վեբ համակարգերում ավելորդ տեղեկատվության զտման ծրագրային միջոցների ստեղծման և կիրառման հարցերին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տվյալների մշակման և կառավարման ժամանակակից մեթոդները, տեղեկատվության զտման ալգորիթմները, ծրագրային ճարտարապետության առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը համակարգերի արդյունավետության, արտադրողականության ու ընդարձակելիության վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են վեբ համակարգերի նախագծման գործընթացում տեղեկատվական հոսքերի օպտիմալացման, ավելորդ տվյալների նվազեցման, համակարգի աշխատանքի արագության բարձրացման և ծրագրային լուծումների հուսալիության ապահովման մոտեցումները։ Ներկայացված են տեսական հիմնավորումներ, գործնական մեթոդներ և ծրագրային լուծումներ, որոնք կարող են կիրառվել տարբեր բարդության տեղեկատվական համակարգերի նախագծման և զարգացման ընթացքում։ Հրատարակությունը նախատեսված է ծրագրային ճարտարագետների, համակարգային վերլուծաբանների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։