Խաղողագործության և գինեգործության զարգացման հիմնահարցերը և դրանց լուծման ուղիները Վայոց ձորի մարզում

Փիլիսոփայություն

Գոյության և չգոյության խնդիրը փիլիսոփայության ամենահիմնարար հարցերից մեկն է, որը վերաբերում է իրականության և ոչ-իրականության բնույթին, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչ է նշանակում «լինել»։ Գոյությունը սովորաբար ընկալվում է որպես այն ամենը, ինչ կա, ինչ ունի իրականություն կամ առկայություն, մինչդեռ չգոյությունը դիտարկվում է որպես դրա հակադիր վիճակ՝ բացակայություն, դատարկություն կամ այն, ինչ դեռ չի ստացել գոյության ձև։ Հին փիլիսոփայության մեջ, օրինակ Պարմենիդեսի մոտ, ընդգծվում էր, որ իրական գոյությունը անփոփոխ է և չգոյությունը ընդհանրապես չի կարող մտածվել կամ արտահայտվել, քանի որ մտածել հնարավոր է միայն այն մասին, ինչ կա։ Մյուս կողմից՝ Հերակլիտոսի մոտ իրականությունը դիտվում է որպես մշտական փոփոխություն, որտեղ գոյությունն ինքնին դառնում է գործընթաց, ոչ թե կայուն վիճակ։ Միջնադարյան փիլիսոփայության մեջ այս խնդիրը հաճախ կապվում էր Աստծու գաղափարի հետ՝ որպես բացարձակ գոյություն, որից բխում է աշխարհի գոյությունը, իսկ չգոյությունը դիտվում էր որպես ստեղծման բացակայություն կամ սահմանափակություն։ Նոր և ժամանակակից փիլիսոփայության մեջ, հատկապես էքզիստենցիալիզմի շրջանակներում, գոյությունը դիտարկվում է որպես մարդու անհատական փորձ, որտեղ մարդը ինքն է ստեղծում իր իմաստը մի աշխարհում, որը սկզբում չունի պատրաստի նշանակություն։ Չգոյության գաղափարը այստեղ հաճախ կապվում է ոչնչության, անհանգստության և վերջավորության գիտակցության հետ, որը մարդու գոյությանը տալիս է լարվածություն և իմաստ որոնելու անհրաժեշտություն։ Ընդհանուր առմամբ, գոյության և չգոյության հակադրությունը ոչ միայն տրամաբանական կամ մետաֆիզիկական հարց է, այլ նաև մարդու աշխարհընկալման և ինքնագիտակցության հիմքային խնդիր, որը տարբեր դարաշրջաններում ստացել է տարբեր մեկնաբանություններ։

Գրականություն

Այս ժողովածուն ներկայացնում է Վարդգես Օվյանի պատմվածքները և նովելները, որտեղ համադրվում են մարդկային հոգեբանության խոր վերլուծությունը, սոցիալական ու ազգային հարցերի ներկայացումը և բարոյական խնդիրների քննարկումը: Գրքում ընդգծվում են հերոսների ներքին պայքարները, առօրեական կյանքի մանրամասները, ընտանեկան, ընկերական և հասարակական հարաբերությունների բարդությունները, ինչպես նաև ժամանակակից միջավայրի ազդեցությունը անձի որոշումների վրա: Աշխատությունը աչքի է ընկնում իր պատկերայինության, լեզվական ճկունության և վերլուծական խորության շնորհիվ, ընթերցողին հնարավորություն տալով զգալ հերոսների հոգեվիճակը, պատկերացնել պատմական ու սոցիալական միջավայրը և գնահատել մարդկային վարքի և բարոյական ընտրությունների համապարփակ պատկերացումը, միաժամանակ ընդգծելով ստեղծագործողի հումորային, սատիրական ու զգացմունքային հմտությունները:

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը ներկայացնում է գրադարանագիտության, մատենագիտության և հարակից տեղեկատվական ոլորտների վերաբերյալ մասնագիտական գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկատվություն՝ նպատակ ունենալով մասնագետներին, հետազոտողներին, գրադարանային աշխատողներին և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողներին տրամադրել համապատասխան հրապարակումների մասին կազմակերպված տեղեկություններ։ Նյութերի ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել գրադարանային գործի տեսության և պրակտիկայի, գրադարանների գործունեության կազմակերպման, գրքային և փաստաթղթային ֆոնդերի համալրման, պահպանման ու օգտագործման, ընթերցողների սպասարկման, տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքի և տեղեկատվական ծառայությունների զարգացման վերաբերյալ մասնագիտական գրականության շրջանակի մասին։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում մատենագիտական գործունեության մեթոդաբանությանը, գրականության հաշվառմանը, դասակարգմանը, նկարագրմանը և թեմատիկ մատենագիտական ցանկերի կազմմանը վերաբերող հրապարակումները։ Տեղեկատվական նյութը կարող է ներառել գրքեր, գիտական աշխատություններ, մեթոդական հրատարակություններ, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ տիպի փաստաթղթեր՝ ներկայացնելով դրանց նույնականացման և որոնման համար անհրաժեշտ հիմնական մատենագիտական տվյալները։ Հրատարակության կառուցվածքը նպաստում է մասնագիտական տեղեկատվության արագ որոնմանը և հնարավորություն է տալիս հետևելու ոլորտային գրականության զարգացման հիմնական ուղղություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նոր մասնագիտական հրապարակումների վերաբերյալ ընթացիկ տեղեկատվության տրամադրումը, քանի որ այն օգնում է գրադարանային և մատենագիտական հաստատություններին համալրել մասնագիտական ֆոնդերը և տեղեկանալ ոլորտում շրջանառվող նոր գաղափարներին, մեթոդներին ու կազմակերպական մոտեցումներին։ Միաժամանակ նման տեղեկատվական աղբյուրը կարող է ծառայել գիտական հետազոտությունների սկզբնական աղբյուրագիտական բազայի ձևավորման, համապատասխան գրականության ընտրության և թեմատիկ որոնումների իրականացման համար։ Նյութերի համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել նաև գրադարանագիտության և մատենագիտության կապերը գրքագիտության, տեղեկատվագիտության, փաստաթղթագիտության և մշակութային ժառանգության պահպանության հետ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունն ունի տեղեկատու, մասնագիտական և հետազոտական նշանակություն՝ նպաստելով ոլորտային գրականության մատչելիությանը, մատենագիտական տեղեկատվության տարածմանը և գրադարանային ու տեղեկատվական գործունեության գիտամեթոդական ապահովմանը։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է 1918–1920 թվականներին Նուխի և Արեշ գավառների հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների, կոտորածների, տեղահանությունների և հայերի ինքնապաշտպանության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այդ ժամանակաշրջանի քաղաքական և ռազմական անկայուն պայմաններն են, որոնց ազդեցությամբ տարածաշրջանի հայկական բնակավայրերը հայտնվել են ծանր և վտանգավոր իրավիճակում։ Աշխատությունում կարող են ներկայացվել Նուխի և Արեշ գավառների հայության ժողովրդագրական կազմը, բնակավայրերը, համայնքային կյանքը, տնտեսական ու մշակութային նշանակությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանում ձևավորված քաղաքական իրադրությունը Առաջին աշխարհամարտի ավարտին և դրան հաջորդած տարիներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ բնակչության նկատմամբ բռնությունների բնույթին, դրանց պատճառներին, ընթացքին և հետևանքներին՝ դիտարկելով նաև տեղական իշխանությունների, զինված խմբավորումների և տարածաշրջանի տարբեր քաղաքական ուժերի դերակատարությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հայերի ինքնապաշտպանության կազմակերպումը, որի շրջանակում քննվում են բնակչության համախմբման, զինված դիմադրության կազմակերպման, բնակավայրերի պաշտպանության և անվտանգության ապահովման փորձերը։ Ինքնապաշտպանական պայքարը ներկայացվում է ոչ միայն որպես ռազմական դիմադրություն, այլև որպես համայնքի գոյությունը, ընտանիքների անվտանգությունը և ազգային ինքնությունը պահպանելու միջոց։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև առանձին բնակավայրերում տեղի ունեցած իրադարձություններին, զոհերի և տեղահանվածների խնդրին, բնակչության փրկության կամ արտագաղթի գործընթացներին և այդ իրադարձությունների երկարաժամկետ ժողովրդագրական ու հասարակական հետևանքներին։ Պատմական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու մի ժամանակաշրջան, երբ Հարավային Կովկասի և Արևելյան Անդրկովկասի քաղաքական քարտեզը ենթարկվում էր արագ փոփոխությունների, իսկ տեղական բնակչությունը հաճախ հայտնվում էր զինված հակամարտությունների և ազգային-քաղաքական բախումների կենտրոնում։ Աշխատությունը կարևոր է նաև պատմական հիշողության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ Նուխի և Արեշ գավառների հայության պատմությունը համեմատաբար նեղ տարածաշրջանային թեմա է, սակայն այն առնչվում է հայ ժողովրդի՝ Առաջին աշխարհամարտից հետո կրած կորուստների, բռնի տեղաշարժերի և ինքնապաշտպանական պայքարի ավելի լայն պատմությանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, տարածաշրջանային պատմությամբ, ցեղասպանագիտությամբ, ժողովրդագրությամբ և հայկական համայնքների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև պատմության ուսանողներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն ողբերգական իրադարձությունների ընթացքն ու հետևանքները, այլև այն կազմակերպչական և մարդկային գործոնները, որոնց շնորհիվ տվյալ համայնքների մի մասը փորձել է դիմակայել բռնություններին և պահպանել իր գոյությունը։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հայերենում կրկնասեռության երևույթի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրա քերականական, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում են այն բայերը և լեզվական միավորները, որոնք կարող են գործածվել տարբեր սեռային նշանակություններով, ուսումնասիրվում են դրանց կիրառության պայմանները, իմաստային փոփոխությունները և կապը նախադասության կառուցվածքի հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է հայերենի սեռային համակարգի առանձնահատկությունները, համեմատում կրկնասեռության դրսևորումները այլ քերականական երևույթների հետ և անդրադառնում լեզվի պատմական զարգացման ընթացքում դրանց ձևավորմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև կրկնասեռ բայերի դասակարգման, գործածության օրինաչափությունների և լեզվական նորմավորման հարցերը՝ հիմնվելով տեսական ու գործնական լեզվաբանական նյութի վրա։ Գիրքը նախատեսված է հայագետների, լեզվաբանների, հայոց լեզվի ուսուցիչների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայերենի քերականական կառուցվածքով, բայական համակարգով և լեզվական երևույթների ուսումնասիրությամբ։

Մանկավարժություն

Այս մեթոդական աշխատությունը նվիրված է հիմնական դպրոցում ֆիզիկայի տնային փորձարարական աշխատանքների կազմակերպման, պլանավորման և արդյունավետ իրականացման հարցերին։ Գրքում ներկայացվում են տնային փորձերի դերը ուսումնական գործընթացում, դրանց կրթական և դաստիարակչական նշանակությունը, ինչպես նաև սովորողների հետաքրքրության և հետազոտական մտածողության զարգացման հնարավորությունները։ Հեղինակը վերլուծում է պարզ և անվտանգ փորձերի ընտրության սկզբունքները, անհրաժեշտ նյութերի հասանելիության ապահովումը, փորձերի կատարման քայլերի կառուցվածքը և արդյունքների գրանցման ու մեկնաբանման մեթոդները։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների ինքնուրույն աշխատանքի կազմակերպմանը, փորձարարական հմտությունների ձևավորմանը և գիտական մտածողության տարրերի զարգացմանը։ Քննարկվում են նաև ուսուցչի դերը տնային փորձերի ուղղորդման, գնահատման չափանիշների և ուսումնական նյութերի հարմարեցման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկայի ուսուցիչների, մեթոդիստների, մանկավարժների, ուսանողների և կրթության ոլորտի մասնագետների համար՝ առաջարկելով գործնական մոտեցումներ և մեթոդական լուծումներ հիմնական դպրոցում փորձարարական ուսուցման արդյունավետ կազմակերպման համար։