Կրթության զարգացումը Խորհրդային Հայաստանում 1945-1965 թթ.

Գրականություն

Գրիգոր Զոհրապի «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն ներկայացնում է արևմտահայ նշանավոր գրողի, մտավորականի և հասարակական գործչի քնարական ստեղծագործությունները, որոնցում արտացոլված են մարդու ներաշխարհը, սիրո, կարոտի, կյանքի անցողիկության և հասարակական զգայունության թեմաները։ Թեև Զոհրապը առավել հայտնի է որպես բացառիկ վիպագիր և պատմվածքագիր, նրա պոեզիան ևս կարևոր տեղ ունի հայ գրականության մեջ՝ առանձնանալով նուրբ զգացմունքայնությամբ, հոգեբանական խորությամբ և գրական մշակվածությամբ։ Ժողովածուում ընդգրկված բանաստեղծությունները արտահայտում են հեղինակի մտահոգությունները մարդու ճակատագրի, բարոյական արժեքների և հասարակական իրականության վերաբերյալ։ Նրա քնարերգության մեջ հաճախ հանդիպում են միայնության, հիասթափության, հիշողության և մարդկային հարաբերությունների փխրունության մոտիվներ։ Զոհրապի ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն նաև սիրային ապրումները, ներքին հակասությունները և գեղեցկության որոնումը, որոնք ներկայացված են մեղմ, երբեմն էլ թախծոտ հնչերանգներով։ Հեղինակի լեզուն պարզ է, բայց միաժամանակ հարուստ պատկերներով և նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով, ինչը նրա պոեզիային հաղորդում է ինտիմ և անկեղծ բնույթ։ Նրա բանաստեղծություններում զգացվում է արևմտահայ մտավորականի աշխարհընկալումը, եվրոպական գրական ազդեցությունները և ազգային ինքնության հանդեպ խոր պատասխանատվությունը։ Զոհրապի գրական ոճը համադրում է ռեալիստական մտածողությունը և քնարական զգայունությունը, ինչի շնորհիվ նրա ստեղծագործությունները պահպանել են իրենց արդիականությունն ու հուզական ուժը։ «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն կարևոր է ոչ միայն որպես գրողի ստեղծագործական ժառանգության մաս, այլև որպես արևմտահայ մշակութային և հոգևոր կյանքի արտացոլում։ Այն հետաքրքիր է հայ դասական պոեզիայի սիրահարների, գրականագետների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են բացահայտել Գրիգոր Զոհրապի բազմակողմանի գրական աշխարհը։

Մանկավարժություն

Աշխատանքը նվիրված է Արցախի դպրոցականների օլիմպիական կրթության կազմակերպման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով դպրոցական միջավայրում օլիմպիական գաղափարների, արժեքների և սկզբունքների տարածման ու կրթական գործընթացում դրանց կիրառման ձևերին։ Ուսումնասիրության շրջանակում օլիմպիական կրթությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես սպորտային գիտելիքների փոխանցման միջոց, այլև որպես երեխաների ու պատանիների համակողմանի դաստիարակության բաղադրիչ, որի միջոցով կարող են ձևավորվել առողջ ապրելակերպի, արդար մրցակցության, փոխադարձ հարգանքի, կամքի ուժի, նպատակասլացության և թիմային համագործակցության արժեքներ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել դպրոցներում օլիմպիական կրթության կազմակերպման ձևերը, բովանդակությունը, մեթոդները և կիրառվող մանկավարժական միջոցները՝ հաշվի առնելով տվյալ կրթական միջավայրի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիզիկական դաստիարակության դասերի, արտադասարանային մարզական միջոցառումների, օլիմպիական թեմատիկ դասերի, մրցույթների, հանդիպումների և այլ կրթական նախաձեռնությունների միջոցով օլիմպիական արժեքների փոխանցմանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ուսուցիչների և մարզիչների դերակատարության ուսումնասիրությունը, քանի որ նրանց մասնագիտական պատրաստվածությունը, մանկավարժական մոտեցումները և անձնական օրինակը կարող են էական ազդեցություն ունենալ սովորողների վերաբերմունքի ու ներգրավվածության վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ դպրոցականների տարիքային առանձնահատկություններին և այն մեթոդներին, որոնց միջոցով օլիմպիական կրթության բովանդակությունը կարող է համապատասխանեցվել տարբեր տարիքային խմբերի հետաքրքրություններին ու հնարավորություններին։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև սովորողների գիտելիքները օլիմպիական շարժման պատմության, նշանավոր մարզիկների, մարզաձևերի և օլիմպիական արժեքների վերաբերյալ, ինչպես նաև նրանց վերաբերմունքը ֆիզիկական ակտիվության և սպորտային մասնակցության նկատմամբ։ Կարևոր է նաև դպրոցական սպորտի կազմակերպման նյութատեխնիկական պայմանների, մարզական ենթակառուցվածքների և կրթական ծրագրերի հնարավորությունների գնահատումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել դպրոցականների շրջանում առողջ ապրելակերպի խթանմանը, ֆիզիկական ակտիվության բարձրացմանը, սպորտային և բարոյական արժեքների ամրապնդմանը և օլիմպիական կրթության ավելի արդյունավետ կազմակերպման մեթոդների մշակմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչներին, մարզիչներին, կրթության կազմակերպիչներին, սպորտի մասնագետներին, հետազոտողներին և դպրոցական կրթության ու օլիմպիական շարժման հարցերով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Ֆինանսներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության ֆինանսավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ձեռնարկությունների ֆինանսական ապահովվածության, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության և զարգացման հնարավորությունների հետ կապված հիմնական մարտահրավերները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության դերը Հայաստանի տնտեսության մեջ՝ հաշվի առնելով զբաղվածության ապահովման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, մրցակցության խթանման, նորարարության զարգացման և տնտեսական ակտիվության տարածքային ընդլայնման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրներին՝ սեփական միջոցներին, բանկային վարկավորմանը, վարկային կազմակերպությունների ծառայություններին, ներդրումային միջոցներին, պետական աջակցության ծրագրերին և այլ ֆինանսական գործիքներին։ Ուսումնասիրվում են ֆինանսավորման հասանելիության վրա ազդող գործոնները, այդ թվում՝ վարկերի տոկոսադրույքները, գրավի պահանջները, ձեռնարկությունների վարկունակությունը, ֆինանսական հաշվետվողականության մակարդակը, բիզնեսի ռիսկայնությունը և ֆինանսական կառույցների կողմից կիրառվող գնահատման չափանիշները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև փոքր ձեռնարկությունների համար ֆինանսավորման այլընտրանքային ձևերի զարգացման հնարավորություններին, ֆինանսական տեխնոլոգիաների կիրառմանը և ձեռնարկությունների ֆինանսական գրագիտության բարձրացման անհրաժեշտությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցությանը, ֆինանսավորման խոչընդոտների նվազեցման հնարավորություններին և այն մեխանիզմներին, որոնք կարող են նպաստել ձեռնարկությունների համար ավելի մատչելի ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորմանը։ Հետազոտության միջոցով հնարավոր է գնահատել գործող ֆինանսավորման համակարգի արդյունավետությունը, բացահայտել առկա բացերը և առաջարկել դրանց հաղթահարման ուղղություններ՝ հաշվի առնելով Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային և ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել մարզերում գործող փոքր և միջին ձեռնարկությունների ֆինանսավորման խնդիրներին, քանի որ դրանց համար ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը կարող է պայմանավորված լինել լրացուցիչ տարածքային և տնտեսական գործոններով։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել ֆինանսավորման մեխանիզմների կատարելագործմանը, ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության բարձրացմանը և փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացման համար առավել բարենպաստ միջավայրի ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսական ոլորտի մասնագետներին, ձեռնարկատերերին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության պատասխանատուներին, բանկային համակարգի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին և հետազոտողներին։

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է 1948-1967 թվականներին Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցած կարևոր քաղաքական և դիվանագիտական զարգացումները՝ կենտրոնանալով Երուսաղեմի կարգավիճակի, Իսրայելի պետության ձևավորման ու ամրապնդման, ինչպես նաև Հայոց պատրիարքության գործունեության և դիրքորոշումների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է տարածաշրջանային հակամարտությունների, միջազգային դերակատարների քաղաքականության և կրոնական հաստատությունների փոխհարաբերությունների ազդեցությունը հայկական ներկայության, իրավունքների և պատմական ժառանգության պահպանման վրա։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եկեղեցադիվանագիտական գործընթացներին, Սուրբ Երկրում հայկական համայնքի առջև ծառացած մարտահրավերներին, սեփականության և սրբավայրերի պահպանության խնդիրներին, ինչպես նաև տարածաշրջանի փոփոխվող քաղաքական միջավայրում Հայոց պատրիարքության ռազմավարական քայլերին։ Փաստաթղթային աղբյուրների, արխիվային նյութերի և պատմական վերլուծության համադրությամբ աշխատանքը ներկայացնում է ժամանակաշրջանի բազմակողմանի պատկերը՝ բացահայտելով քաղաքական, կրոնական և ազգային շահերի հատման կետերը և դրանց նշանակությունը հայ ժողովրդի ու հայկական եկեղեցու պատմության համար։

Այլ առարկաներ

Այս գիրքը նվիրված է Երևանի բնակելի միջավայրի արդիականացման գործընթացներին, դրանցում ձևավորվող տարբեր կառուցվածքային և տարածական կազմավորումներին, ինչպես նաև այդ գործընթացների ընթացքում առաջացող քաղաքաշինական, ճարտարապետական և սոցիալական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են քաղաքի բնակելի տարածքների զարգացման առանձնահատկությունները, բնակելի թաղամասերի և առանձին շենքերի վերափոխման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ժամանակակից պահանջներին համապատասխան բնակելի միջավայր ստեղծելու հնարավորությունները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են արդեն ձևավորված քաղաքային կառուցվածքի պայմաններում նոր պահանջների, բնակչության կարիքների և քաղաքաշինական սահմանափակումների համադրման ժամանակ։ Քննարկվում են բնակելի կառուցապատման խտության, տարածքի արդյունավետ օգտագործման, շենքերի ֆունկցիոնալ կազմակերպման, ենթակառուցվածքների զարգացման, կանաչ տարածքների պահպանման և հասարակական միջավայրի բարելավման հարցերը։ Առանձին կարևորություն է տրվում բնակելի միջավայրի որակի բարձրացմանը՝ ներառելով բնակարանների հարմարավետությունը, շենքերի տեխնիկական վիճակը, էներգաարդյունավետությունը, շրջակա տարածքների բարեկարգումը և բնակիչների համար անհրաժեշտ ծառայությունների հասանելիությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող են արդիականացման տարբեր մոտեցումները ազդել Երևանի քաղաքային կերպարի, բնակելի թաղամասերի կառուցվածքի և բնակիչների առօրյա կյանքի վրա։ Միաժամանակ ընդգծվում է պատմականորեն ձևավորված քաղաքային միջավայրի պահպանման և ժամանակակից քաղաքաշինական լուծումների ներդրման հավասարակշռության կարևորությունը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, նախագծողների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են Երևանի բնակելի տարածքների վերափոխման, քաղաքային միջավայրի որակի բարելավման և քաղաքի կայուն զարգացման խնդիրներով։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի սահմանադրաիրավական կարգավիճակի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դրա իրավական բնույթի, լիազորությունների, գործառույթների և պետական իշխանության համակարգում ունեցած դերի վերլուծությամբ։ Գրքում ուսումնասիրվում է Ազգային ժողովի՝ որպես ժողովրդի ներկայացուցչական և օրենսդիր մարմնի, տեղը սահմանադրական համակարգում, դրա ձևավորման և գործունեության իրավական հիմքերը, ինչպես նաև խորհրդարանի փոխհարաբերությունները պետական իշխանության մյուս մարմինների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ազգային ժողովի հիմնական գործառույթներին՝ օրենսդրական գործունեությանը, պետական քաղաքականության նկատմամբ խորհրդարանական վերահսկողությանը, պետական բյուջեի քննարկմանն ու հաստատմանը և սահմանադրությամբ նախատեսված այլ լիազորությունների իրականացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են պատգամավորների սահմանադրաիրավական կարգավիճակը, նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները, պատգամավորական գործունեության երաշխիքները, խմբակցությունների դերը և խորհրդարանական աշխատանքի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև Ազգային ժողովի և կառավարության, Հանրապետության նախագահի, դատական իշխանության ու այլ պետական մարմինների փոխհարաբերություններին՝ իշխանությունների տարանջատման, փոխզսպումների և հակակշիռների սկզբունքների համատեքստում։ Քննության են առնվում խորհրդարանական վերահսկողության ձևերը, հանձնաժողովների և այլ կառուցվածքային մարմինների գործունեությունը, ինչպես նաև օրենսդրական գործընթացի կազմակերպման և արդյունավետության հետ կապված խնդիրները։ Կարևորվում է Ազգային ժողովի գործունեության թափանցիկության, հաշվետվողականության, քաղաքական բազմակարծության և հանրային ներկայացուցչականության ապահովումը՝ որպես ժողովրդավարական կառավարման կարևոր նախապայմաններ։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է խորհրդարանի սահմանադրաիրավական կարգավիճակի զարգացմանը, սահմանադրական փոփոխությունների ազդեցությանը և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Հայաստանի խորհրդարանի իրավական դիրքի, լիազորությունների և պետական իշխանության համակարգում նրա դերի վերաբերյալ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական և խորհրդարանական իրավունքի մասնագետների, իրավաբանների, պատգամավորների և պետական ծառայողների, իրավագիտության ու քաղաքագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և խորհրդարանական կառավարման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։