Հայաստանի ազգային գրադարանի 1992թ. աշխատանքների հաշվետվություն

Տնտեսագիտություն

Ազատ տնտեսական գոտիները (ԱՏԳ) հատուկ կարգավիճակ ունեցող տարածքներ են, որտեղ գործում են արտոնյալ տնտեսական, հարկային և մաքսային ռեժիմներ՝ նպատակ ունենալով խթանել ներդրումները, արտադրությունը և արտահանումը։ Դրանք ստեղծվում են որպես գործիք՝ տարածաշրջանային ներուժի արդյունավետ օգտագործման համար՝ ներգրավելով կապիտալ, տեխնոլոգիաներ և մասնագիտական ռեսուրսներ այն տարածքներում, որոնք ունեն զարգացման հավելյալ հնարավորություններ, բայց չեն օգտագործվում ամբողջությամբ։ Ազատ տնտեսական գոտիներում սովորաբար կիրառվում են հարկային արտոնություններ, պարզեցված վարչական ընթացակարգեր և մաքսային զեղչեր, ինչը բարձրացնում է բիզնեսի շահութաբերությունը և գրավչությունը ներդրողների համար։ Սա նպաստում է նոր ձեռնարկությունների ստեղծմանը, աշխատատեղերի ավելացմանը և ենթակառուցվածքների զարգացմանը։ Բացի այդ, ԱՏԳ-ները խթանում են արտահանմանն ուղղված արտադրությունը՝ թույլ տալով տեղական տնտեսություններին ինտեգրվել համաշխարհային շուկաներին։ Տարածաշրջանային ներուժի արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից ազատ տնտեսական գոտիները օգնում են ակտիվացնել այն շրջանները, որոնք ունեն աշխարհագրական, տրանսպորտային կամ ռեսուրսային առավելություններ, բայց նախկինում չեն օգտագործվել լիարժեք։ Դրանք նպաստում են տարածաշրջանային անհավասարությունների նվազեցմանը և տնտեսական զարգացման հավասարակշռմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության բանկային ծառայությունների ոլորտում նորամուծական գործընթացների ձևավորման, ներդրման և կարգավորման հիմնարար սկզբունքների համակողմանի ուսումնասիրություն։ Վերլուծվում են ֆինանսական համակարգում նորարարությունների դերը, թվային տեխնոլոգիաների կիրառման ազդեցությունը, բանկային ծառայությունների արդիականացման միտումները, ինչպես նաև ոլորտի զարգացման վրա ազդող իրավական, տնտեսական և կառավարման գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորարարական ռազմավարությունների մշակմանը, ֆինանսական տեխնոլոգիաների ներդրմանը, հաճախորդամետ ծառայությունների կատարելագործմանը, ռիսկերի կառավարման մեխանիզմներին և մրցունակության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նաև միջազգային փորձը, թվայնացման գործընթացները, էլեկտրոնային բանկային ծառայությունների զարգացումը և դրանց կիրառման արդյունավետությունը Հայաստանի ֆինանսական համակարգում։ Ներկայացված վերլուծություններն ու եզրակացությունները կարող են օգտակար լինել բանկային ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, ֆինանսիստների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, գիտաշխատողների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են ֆինանսական նորարարությունների, բանկային կառավարման և ոլորտի կայուն զարգացման արդի մարտահրավերներով։

Գեղարվեստական հայ․

«Օվկիանոս» (կոշտ կազմ)՝ Արամ Պաչյանի այս վեպը հայ գրականության մեջ նշանավոր ստեղծագործություններից է, որը շոշափում է կյանքի՝ մարդկային գոյության սահմաններն ու իր ողբերգական կողմերը։ Վեպի գլխավոր թեման շրջապատում է մարդու էության և ազատության հարցերը, բնականաբար՝ համակցված փիլիսոփայական վերլուծություններով, որոնք թույլ են տալիս խորապես հասկանալ մարդկային հոգու և բնության միջև եղած կապերը։ Վեպի անվանումը՝ **«Օվկիանոս»**, այսքանով էլ ունի խորհրդանշական նշանակություն։ Օվկիանոսը որպես անսահման տարածություն և անիրական տեսարան պատկերում է մարդու միտքն ու հոգին՝ անսահման ու անհայտ, բայց միշտ մղված դեպի բացահայտումներ ու որոնումներ։ Այնուամենայնիվ, Պաչյանի ստեղծագործությունը չի միայն ֆիզիկական օվկիանոս, այլ նաև հոգեբանական ու համաշխարհային այդ «օվկիանոս» է, որը մարդու առաքելությունն է՝ ինքն իրեն հասկանալ, հարաբերություններ հաստատել շրջապատի հետ և գտնել իրենն աշխարհում։ Այս ստեղծագործությունն առկա է հստակ դասական գրական ժանրի մեջ՝ քանի որ այն շատ խորացած է, բազմաշերտ և բարդ հարցադրումներով։ Վեպը տարբեր թեմաներ է քննարկում՝ ազատություն, անձնական ճակատագիր, պատրանքներ, կարոտներ, հոգեկան տառապանքներ և այլն։ Արամ Պաչյանը ներկայացնում է հերոսների, որոնք կանգնած են տարբեր իրականությունների առջև՝ ստիպված լինելով ընտրություն կատարել իրենց ապրելու ճանապարհում։ Նրանք պարբերաբար բախվում են այս աշխարհի ու կյանքի անպաշտպանությանը՝ իսկապես հասկանալով, որ գոյությունն ինքնին իր բնույթով փափուկ ու կարճաժամկետ է։ Պաչյանի լեզվաբանությունը և ոճը ձևավորում են ստեղծագործության առանձնահատկությունը՝ տարբեր շերտեր, խորհրդանշաններ ու ենթատեքստեր, որոնք անընդհատ մղում են ընթերցողին դեպի արտացոլման և շոշափում կյանքի անավարտ հարցերի շուրջ։ Վեպում զգացվում է մի անանցյալ տառապանք, որը պատճառն է այդ կյանքի հանդեպ ունեցած սիրո և համբերության, երբեմն նաև անցանկալի ճակատագրի։ **«Օվկիանոս»-ը** ստեղծագործություն է, որը ուժեղ կերպով բարձրացնում հարցեր՝ անարդարության, պատվի, սիրո ու ողբերգության մասին, սակայն միաժամանակ ցույց է տալիս, թե ինչպես են այդ ամենի հակասությունները միասին գոյություն ունենում մարդկային միտք ու կյանք՝ ստեղծելով անխուսափելի մի ամբողջություն։ Այս ստեղծագործությունը դժվարին և ինտելեկտուալ գործ է, որը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին դառնալ մտածող ու խորը մեկնաբանող՝ ընկալելով աշխարհը մի փոքր ավելի լայն և խորը հորիզոնում։ Հրատարակիչ - Էջ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-9244-1-0

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների ընտրական իրավունքի իրականացման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով ընտրական գործընթացների իրավական, ինստիտուցիոնալ և գործնական կողմերը։ Գրքում ներկայացվում են ընտրական իրավունքի սահմանադրական հիմքերը, ընտրությունների կազմակերպման և անցկացման ընթացակարգերը, ընտրական հանձնաժողովների համակարգը և վերահսկողության մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է ընտրական իրավունքի իրացման վրա ազդող գործոնները՝ ներառյալ իրավական կարգավորումների արդյունավետությունը, ընտրական վարչարարության որակը, քաղաքական մասնակցության մակարդակը և հասարակական վստահությունը ընտրական գործընթացների նկատմամբ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև ընտրական խախտումների տեսակները, դրանց կանխարգելման և իրավական պատասխանատվության մեխանիզմները, ինչպես նաև միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացման և ընտրական գործընթացների թափանցիկության բարձրացման հարցերին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է իրավաբանների, քաղաքագետների, պետական կառավարման մասնագետների և հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների համար՝ նպաստելով ընտրական իրավունքի արդյունավետ իրացման և ժողովրդավարական գործընթացների կատարելագործմանը։

Լրագրություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից մուլտիմեդիային հարթակների զարգացման միտումների և հեռանկարների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության զանգվածային լրատվամիջոցների օրինակով՝ ընդգծելով թվային միջավայրի ազդեցությունը տեղեկատվության արտադրության, տարածման և սպառման գործընթացների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է մուլտիմեդիային հարթակների էվոլյուցիան՝ ավանդական մեդիայից դեպի ինտեգրված թվային էկոհամակարգեր, որտեղ համադրվում են տեքստային, աուդիո, վիդեո և ինտերակտիվ բովանդակության ձևերը։ Գրքում դիտարկվում են ՀՀ և ՌԴ ԶԼՄ-ների թվայնացման գործընթացները, սոցիալական մեդիայի ազդեցությունը լրատվական օրակարգի ձևավորման վրա, ինչպես նաև լսարանի վարքագծի փոփոխությունները նոր մեդիա միջավայրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մուլտիմեդիային լրագրության նոր ձևերին՝ տվյալահեն լրագրություն, վիզուալ պատմագրություն, live-streaming և cross-platform բովանդակության տարածում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև մեդիա շուկայի զարգացման տնտեսական և տեխնոլոգիական գործոնները, ինչպես նաև տեղեկատվական անվտանգության և մեդիա կարգավորման խնդիրները։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ մուլտիմեդիային հարթակների զարգացումը ձևավորում է նոր հաղորդակցական միջավայր, որտեղ փոխվում են լրագրողի, աղբյուրի և լսարանի փոխհարաբերությունները։ Այն օգտակար է լրագրողների, մեդիա հետազոտողների և թվային հաղորդակցության ոլորտի մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

Հայաստանի Հանրապետության ազգային գրադարանի կողմից կազմված խոշորածավալ բիբլիոգրաֆիական հրատարակություն է, որը նպատակ ունի համակարգված կերպով ներկայացնել տվյալ տասնամյակում ՀՀ տարածքում լույս տեսած գրքերի և գրքույկների մատենագիտական նկարագրությունները։ Հատորը շարունակությունն է նախորդ բիբլիոգրաֆիական շարքի, որը ընդգրկում է ինչպես խորհրդային, այնպես էլ անկախության շրջանի գրական արտադրանքը՝ ապահովելով ազգային գրքային ժառանգության ամբողջական հաշվառումը և գիտական ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ տեղեկատվական բազա։ IX հատորը բաղկացած է երկու գրքից, որոնցից Գիրք Ա-ն ընդգրկում է 2001–2005 թվականների հրատարակությունները և պարունակում է հազարավոր գրառումներ՝ դասակարգված ըստ մատենագիտական կանոնների։ Գիրքը Հայաստանի Հանրապետությունում: Մատենագիտական ցանկ. Հատոր IX (2001–2010), Գիրք Ա (2001–2005)-ում ընդգրկված նյութերը ներկայացնում են Հայաստանի գիտական, կրթական, մշակութային և հասարակական կյանքի բազմազանությունը՝ ներառելով գիտական մենագրություններ, ուսումնական ձեռնարկներ, պաշտոնական հրատարակություններ և այլ տպագիր աղբյուրներ։ Աշխատությունը կարևոր դեր ունի ազգային մատենագիտության զարգացման, գրադարանային համակարգի տեղեկատվական ապահովման և հետազոտական աշխատանքի կազմակերպման մեջ՝ հանդիսանալով հիմնական տեղեկատու աղբյուր գիտնականների, գրադարանավարների, մատենագետների և լայն ընթերցողական հանրության