Հայկական ՍՍՀ գրադարանների աշխատանքի փորձից: (Ժողովածու)

Այլ առարկաներ

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Ինֆորմատիկա

Այս գիրքը ուսումնական-տեղեկատվական բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է ինֆորմատիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման պատմական ուղին՝ սկսած առաջին հաշվողական սարքերից մինչև ժամանակակից թվային համակարգեր։ Գրքում նկարագրվում է, թե ինչպես են զարգացել հաշվարկային միջոցները՝ մեխանիկական հաշվիչներից և առաջին համակարգիչներից մինչև միկրոպրոցեսորներ, անհատական համակարգիչներ և ինտերնետային տեխնոլոգիաներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական հեղափոխություններին, որոնք փոխել են հասարակության, տնտեսության և գիտության զարգացումը։ Ներկայացվում են նաև ինֆորմատիկայի հիմնական փուլերը՝ ծրագրավորման լեզուների առաջացումը, տվյալների մշակման համակարգերը, ցանցային տեխնոլոգիաները և ժամանակակից թվային հարթակները։ Քննարկվում է նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը կրթության, աշխատանքի և հաղորդակցության վրա։ Գիրքը նպատակ ունի օգնել ընթերցողին հասկանալ, թե ինչպես է ձևավորվել ժամանակակից թվային աշխարհը և ինչ դեր ունի ինֆորմատիկան հասարակության զարգացման մեջ։

Քիմիա

Պլաստմասները սինթետիկ կամ կիսասինթետիկ պոլիմերային նյութեր են, որոնք ստացվում են բնական գազի, նավթի կամ այլ օրգանական միացությունների քիմիական մշակման արդյունքում և լայնորեն կիրառվում են արդյունաբերության, կենցաղի, բժշկության և տեխնիկայի տարբեր ոլորտներում։ Պլաստմասների հիմնական առանձնահատկություններից են թեթևությունը, բարձր ամրությունը, հեշտ մշակելիությունը, կոռոզիայի և խոնավության նկատմամբ դիմադրությունը, ինչպես նաև համեմատաբար ցածր արտադրական արժեքը։ Դրանք կարող են ունենալ տարբեր ֆիզիկական հատկություններ՝ կախված իրենց կառուցվածքից և բաղադրությունից՝ լինելով կամ կոշտ, կամ ճկուն, կամ թափանցիկ, կամ անթափանց։ Պլաստմասները հիմնականում բաժանվում են երկու խոշոր խմբի՝ թերմոպլաստիկ և թերմոռեակտիվ պլաստմասներ։ Թերմոպլաստիկ պլաստմասները ջերմության ազդեցությամբ փափկում են և կարող են բազմիցս ձևափոխվել՝ առանց իրենց հիմնական կառուցվածքը կորցնելու, ինչի օրինակ են պոլիէթիլենը և պոլիպրոպիլենը։ Դրանք լայնորեն օգտագործվում են փաթեթավորման նյութերի, տարաների և կենցաղային իրերի արտադրության մեջ։ Թերմոռեակտիվ պլաստմասները, հակառակը, ջերմության ազդեցությամբ կարծրանում են և այլևս չեն կարող կրկին փափկել, քանի որ դրանց կառուցվածքում առաջանում են կայուն քիմիական կապեր։ Այս խմբին են պատկանում օրինակ բակելիտը և որոշ էպօքսիդային խեժեր, որոնք օգտագործվում են էլեկտրատեխնիկայում և շինարարությունում։ Պլաստմասների մյուս կարևոր դասակարգումը հիմնված է նրանց կիրառման ոլորտների վրա՝ կառուցվածքային, փաթեթավորման, էլեկտրամեկուսիչ և բժշկական պլաստմասներ։ Պլաստմասները ժամանակակից աշխարհում ունեն մեծ նշանակություն, քանի որ դրանք փոխարինում են ավելի ծանր և թանկարժեք նյութերին, սակայն դրանց լայն կիրառությունը նաև առաջացնում է բնապահպանական խնդիրներ՝ կապված դժվար քայքայման և շրջակա միջավայրի աղտոտման հետ։ Այդ պատճառով այսօր մեծ ուշադրություն է դարձվում վերամշակվող և էկոլոգիապես անվտանգ պլաստմասների մշակմանը։ Այսպիսով, պլաստմասները կարևոր տեխնիկական նյութեր են, որոնք իրենց բազմազան հատկությունների շնորհիվ դարձել են ժամանակակից արդյունաբերության և կենցաղի անբաժանելի մաս։

Մաթեմատիկա

Այս գիրքը նվիրված է ոչ գծային դիֆերենցիալ հավասարումների եզրային խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով մաթեմատիկական վերլուծության և կիրառական մաթեմատիկայի կարևոր ուղղություններից մեկը։ Աշխատանքում քննարկվում են ոչ գծային հավասարումների լուծումների գոյության, միակության, կայունության և որակական հատկությունների հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև դրանց լուծման տեսական ու գործնական մեթոդները։ Գրքում ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելավորման, վերլուծական մոտեցումների և հաշվարկային մեթոդների կիրառություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել բարդ գործընթացներ ֆիզիկայում, ինժեներիայում և այլ գիտական ոլորտներում։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և դիֆերենցիալ հավասարումների տեսությամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է ացետոքացախաթթվի և մալոնաթթվի արիլամիդների հիման վրա փոխարինված 2-պիրիդոնների և գլուտարիմիդների սինթեզի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը նշված ելանյութերի քիմիական փոխակերպումների օրինաչափությունների բացահայտումն ու դրանց հիման վրա նոր օրգանական միացությունների ստացման արդյունավետ եղանակների մշակումն է։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են արիլամիդների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց ռեակցիոնունակությունը և տարբեր պայմաններում ընթացող ցիկլացման ու փոխակերպման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխարինված 2-պիրիդոնների և գլուտարիմիդների ստացման սինթետիկ մեթոդներին, ռեակցիաների ընթացքի վրա ազդող գործոններին և վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի ձևավորմանը։ Վերլուծվում են ռեակցիոն միջավայրի, ջերմաստիճանի, կատալիտիկ կամ այլ պայմանների և ելանյութերի կառուցվածքի ազդեցությունները սինթեզի արդյունքների վրա՝ նպատակ ունենալով որոշել առավել արդյունավետ պայմանները։ Ստացված միացությունների ուսումնասիրությունը ներառում է դրանց քիմիական կառուցվածքի հաստատում և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի գնահատում՝ կիրառելով օրգանական քիմիայում ընդունված անալիտիկ և սպեկտրոսկոպիկ մոտեցումներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է կառուցվածք–ռեակցիոնունակություն փոխհարաբերությունների բացահայտումը, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալ արիլային տեղակալների և ելանյութերի կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը ցիկլային արտադրանքների առաջացման վրա։ Հետազոտությունը միաժամանակ նպաստում է հետերոցիկլիկ միացությունների ստացման նոր սինթետիկ ուղիների ընդլայնմանը, քանի որ 2-պիրիդոնային և գլուտարիմիդային համակարգերը կարևոր են օրգանական և կիրառական քիմիայի տարբեր ուղղությունների համար։ Ստացված արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ նոր միացությունների հետագա քիմիական և կենսաբանական ուսումնասիրությունների, ինչպես նաև հնարավոր կիրառական հատկությունների բացահայտման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել օրգանական և դեղագործական քիմիայի մասնագետներին, սինթետիկ քիմիկոսներին, հետերոցիկլիկ միացությունների հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և քիմիական ուղղությունների ուսանողներին։

Տեխնոլոգիա

Այս աշխատանքը նվիրված է թունելային ծածկույթի լարվածա-դեֆորմացիոն վիճակի ուսումնասիրությանը սեյսմիկ բեռների ազդեցության պայմաններում՝ նպատակ ունենալով գնահատել ստորգետնյա կառուցվածքների կայունությունը երկրաշարժային ակտիվության ընթացքում։ Նյութում ներկայացվում են թունելային կառուցվածքների մեխանիկական վարքի մոդելավորման մոտեցումները, հողի և ծածկույթի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև սեյսմիկ ալիքների ազդեցության տակ առաջացող լարվածությունների բաշխման օրինաչափությունները։ Աշխատությունը ներառում է թվային մոդելավորման և վերջավոր տարրերի մեթոդի կիրառմամբ ստացված արդյունքների վերլուծություն, որոնք թույլ են տալիս գնահատել դեֆորմացիաների մակարդակը, կրողունակության փոփոխությունը և հնարավոր վնասվածքների ռիսկերը։ Քննարկվում են նաև ինժեներական լուծումներ՝ կառուցվածքների սեյսմակայունության բարձրացման համար, ներառյալ նյութերի ընտրությունը, կառուցվածքային ամրապնդումը և նախագծային օպտիմալացումը։