Հովհան Իմաստասեր Օձնեցի (կյանքը և գործունեությունը)

Ֆիզիկա

Այս ուսումնական-մեթոդական ուղեցույցը նախատեսված է գեոմորֆոլոգիայի դաշտային պրակտիկայի կազմակերպման և իրականացման համար։ Այն նպատակ ունի օգնել ուսանողներին և դասախոսներին արդյունավետ կերպով պլանավորել, իրականացնել և վերլուծել դաշտային հետազոտությունները։ Գրքում ներկայացվում են դաշտային աշխատանքի հիմնական սկզբունքները՝ ինչպես ճիշտ ընտրել ուսումնասիրության տարածքը, ինչպես կատարել ռելիեֆի դիտարկումներ, չափումներ և քարտեզագրական նշումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գեոմորֆոլոգիական ձևերի՝ լեռնային, հարթավայրային, գետային և էրոզիոն կառույցների ուսումնասիրությանը։ Ուղեցույցը ներառում է նաև գործնական մեթոդներ՝ հատվածների նկարագրություն, նմուշառություն, քարտեզագրման տեխնիկա և դաշտային օրագրի վարում։ Բացի այդ, ներկայացվում են տվյալների մշակման և վերլուծության հիմնական քայլերը, որոնք անհրաժեշտ են ստացված արդյունքների ամփոփման համար։ Գիրքը կարևոր դեր ունի ուսանողների մասնագիտական պատրաստվածության մեջ, քանի որ զարգացնում է դաշտային աշխատանքի հմտությունները և օգնում է տեսական գիտելիքները կիրառել իրական բնական միջավայրում։

Բնապահպանություն

Գրքում ներկայացվում են հողի առաջացման հիմնական գործոնները՝ կլիմա, ռելիեֆ, մայր ապարներ, բուսականություն և ժամանակ։ Բացատրվում են հողի ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական հատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հողի բերրիության վրա։ Առանձին բաժիններ նվիրված են հողերի դասակարգմանը և աշխարհագրական տարածմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր բնական պայմաններում ձևավորվում տարբեր տեսակի հողեր։ Քննարկվում են նաև հողի օգտագործման խնդիրները՝ հատկապես գյուղատնտեսության մեջ, ինչպես նաև հողի պահպանության և բարելավման մեթոդները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև հողի դեգրադացիայի խնդիրներին՝ էրոզիա, աղակալում, աղտոտում, և առաջարկում է դրանց կանխարգելման ու կառավարման ուղիներ։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական նշանակությունը՝ կարևոր լինելով ինչպես ուսանողների, այնպես էլ գյուղատնտեսության և բնապահպանության ոլորտի մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Արարատի տարածաշրջանի ագրոէկոհամակարգերի վրա տեխնածին ազդեցությունների գնահատմանը և դրանց բարելավման արդյունավետ ուղիների ուսումնասիրմանը։ Վերլուծվում են գյուղատնտեսական գործունեության, հողօգտագործման, քիմիական նյութերի կիրառման և այլ մարդածին գործոնների ազդեցությունը հողային, ջրային և կենսաբանական ռեսուրսների վիճակի վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ագրոէկոհամակարգերի էկոլոգիական հավասարակշռության խախտման պատճառները, շրջակա միջավայրի աղտոտման հնարավոր հետևանքները և բնական ռեսուրսների պահպանության խնդիրները։ Ներկայացվում են էկոլոգիական մոնիթորինգի, կայուն գյուղատնտեսության, հողերի արդյունավետ կառավարման և բնապահպանական միջոցառումների կիրառման հնարավորությունները՝ ուղղված տարածաշրջանի էկոհամակարգերի վերականգնմանը և կայուն զարգացման ապահովմանը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսական տարածքների էկոլոգիական վիճակի գնահատման, բնապահպանական կառավարման կատարելագործման և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով բնապահպանների, գյուղատնտեսների, էկոլոգների և ոլորտի հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական թեմաներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որը նախատեսված է ընթերցողներին, ուսանողներին և մասնագետներին ապահովելու արդի տեխնիկական գրականության վերաբերյալ արագ և կառուցվածքային տեղեկատվությամբ։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ՝ մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, ավտոմատացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և հարակից կիրառական ոլորտներ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտություն և համակարգված ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել համապատասխան աղբյուրներ հետազոտական և ուսումնական նպատակներով, ինչպես նաև գնահատել դրանց արդիականությունն ու կիրառելիությունը։

Գրականություն

ՀԽՍՀ Պետական գրադարանի (Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան) 1990 թվականի պլանը մշակվել էր խորհրդային գրադարանային համակարգի վերջին փուլում՝ երբ սկսվում էին ինչպես վարչական-քաղաքական փոփոխություններ, այնպես էլ տեղեկատվական ոլորտի արդիականացման առաջին քայլերը։ Այդ տարվա պլանը հիմնականում նպատակաուղղված էր գրադարանի ավանդական գիտամշակութային գործառույթների պահպանմանը, ֆոնդերի համալրմանը և աստիճանական անցմանը դեպի նոր կազմակերպչական և տեխնիկական ձևեր։ Պլանի առանցքային ուղղություններից մեկը գրքային ֆոնդերի հարստացումն էր՝ ներառելով հայերեն, ռուսերեն և օտարալեզու գիտական, հասարակական-քաղաքական և գեղարվեստական գրականություն, ինչպես նաև հատուկ ուշադրություն հազվագյուտ և արժեքավոր հրատարակությունների ձեռքբերմանը և պահպանությանը։ Մեծ տեղ էր տրվում նաև պարտադիր օրինակների համակարգին, որի միջոցով ապահովվում էր հանրապետությունում լույս տեսնող գրականության ամբողջական հավաքագրումը և ազգային մատենագիտական հաշվառումը։ 1990 թվականի պլանում կարևոր տեղ էր զբաղեցնում մատենագիտական աշխատանքի կատարելագործումը՝ ազգային մատենագիտության հրատարակությունների շարունակումը, կատալոգների արդիականացումը և տեղեկատու-հղումային ապարատի բարելավումը, որպեսզի ընթերցողներին և գիտնականներին տրամադրվեր ավելի համակարգված տեղեկատվական սպասարկում։ Բացի այդ, նախատեսվում էր ընթերցողական ծառայությունների բարելավում, ընթերցասրահների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացում, գիտական և մշակութային միջոցառումների կազմակերպում, ցուցահանդեսների և թեմատիկ ցուցադրությունների անցկացում։ Պլանի մեջ սկսում էին ձևավորվել նաև նոր մոտեցումներ՝ կապված գրադարանային գործընթացների մեքենայացման և ավտոմատացման հետ, թեև այդ փուլում դրանք դեռ գտնվում էին նախնական փորձարկման և ծրագրավորման մակարդակում։ 1990 թվականը նաև անցումային տարի էր կազմակերպչական առումով, երբ գրադարանը արդեն վերանվանվում էր Հայաստանի ազգային գրադարան և աստիճանաբար վերանայում իր գործունեության ուղղությունները՝ համադրելով խորհրդային համակարգից ժառանգված կառուցվածքը և նոր անկախ պետականության պահանջները։ Այսպիսով, 1990 թվականի պլանը կարելի է բնութագրել որպես անցումային փաստաթուղթ, որը միաժամանակ պահպանում էր դասական գրադարանային խնդիրները և նախապատրաստում էր համակարգը տեղեկատվական և ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ասկարիդոզի և տրիխոցեֆալոզի տարածվածության, էկոլոգիական առանձնահատկությունների և կանխարգելման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում։ Գրքում ուսումնասիրվում են մակաբուծային հիվանդությունների տարածման օրինաչափությունները, դրանց առաջացմանն ու պահպանմանը նպաստող շրջակա միջավայրի, կլիմայական, սոցիալական և կենսաբանական գործոնները։ Հեղինակը վերլուծում է հիվանդությունների համաճարակաբանական պատկերը, բնակչության տարբեր խմբերի վարակվածության մակարդակը, մակաբույծների կենսաբանական առանձնահատկությունները և տարածման ուղիները՝ հիմնվելով հետազոտական տվյալների վրա։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ միջոցառումների մշակմանը, սանիտարահիգիենիկ պայմանների բարելավմանը, հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման և վերահսկման արդյունավետ մեթոդներին։ Հրատարակությունը նախատեսված է համաճարակաբանների, մակաբուծաբանների, բժիշկների, կենսաբանների, առողջապահության ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների և բժշկական ու կենսաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ որպես մակաբուծային հիվանդությունների տարածման և կանխարգելման վերաբերյալ մասնագիտական աղբյուր։