Հրատարակությունները Հայաստանի Հանրապետությունում 2019 թվականին

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում վարկային կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունների և զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ֆինանսական համակարգի կառուցվածքը, վարկային շուկայի դերը և ոչ բանկային ֆինանսական միջնորդության ինստիտուցիոնալ նշանակությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել վարկային կազմակերպությունների գործունեության իրավական, տնտեսական և կազմակերպչական հիմքերը, գնահատել դրանց ազդեցությունը փոքր և միջին բիզնեսի ֆինանսավորման, սպառողական վարկավորման և ֆինանսական ներառման գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրվում են վարկային կազմակերպությունների հիմնական գործառույթները՝ վարկերի տրամադրում, ռիսկերի կառավարում, տոկոսադրույքների ձևավորում և ֆինանսական ծառայությունների մատուցում, ինչպես նաև դրանց կարգավորման առանձնահատկությունները ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ոլորտի զարգացման հիմնախնդիրներին՝ կապիտալի սահմանափակումներ, վարկային ռիսկերի բարձր մակարդակ, մրցակցային միջավայրի առանձնահատկություններ և ֆինանսական կայունության ապահովման խնդիրներ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է միջազգային փորձը և դրա կիրառելիությունը Հայաստանի ֆինանսական շուկայի զարգացման համատեքստում՝ ընդգծելով կարգավորման բարեփոխումների և թվայնացման գործընթացների կարևորությունը։ Միաժամանակ վերլուծվում են վարկային կազմակերպությունների դերը տնտեսական աճի խթանման և ֆինանսական ծառայությունների հասանելիության ընդլայնման գործում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ֆինանսական տնտեսագիտության և բանկային համակարգի զարգացման համար՝ նպաստելով ՀՀ վարկային կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը։

Պատմություն

Աշխատանքը նվիրված է Աստրախանի հայկական գաղութի ձևավորման, զարգացման և պատմական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ 16-րդ դարի կեսերից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում է հայկական համայնքի առաջացման պատմական միջավայրը, դրա ձևավորման վրա ազդած քաղաքական, տնտեսական և ժողովրդագրական գործոնները, ինչպես նաև հայ բնակչության աստիճանական հաստատումն ու կազմակերպված համայնքային կյանքի ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գաղութի սոցիալ-տնտեսական գործունեությանը, առևտրական կապերին և տարածաշրջանի տնտեսական կյանքում հայ վաճառականների ունեցած դերին։ Քննարկվում են նաև համայնքի ներքին կազմակերպման ձևերը, հասարակական հարաբերությունները և այն կառույցները, որոնց միջոցով պահպանվել ու զարգացել են հայկական ազգային և մշակութային ինքնության հիմնական բաղադրիչները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում եկեղեցական և կրթական կյանքին, հայկական մշակույթի պահպանմանը, հոգևոր կենտրոնների գործունեությանը, դպրոցների ու համայնքային այլ հաստատությունների ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև Աստրախանի հայերի կապերը Հայաստանի և Ռուսաստանի այլ հայկական համայնքների հետ, ինչպես նաև նրանց մասնակցությունը տարածաշրջանային առևտրատնտեսական և հասարակական գործընթացներին։ Տարբեր ժամանակաշրջանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գաղութի զարգացման դինամիկան, քաղաքական փոփոխությունների և տարածաշրջանային իրադարձությունների ազդեցությունը համայնքի կյանքի վրա, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց շնորհիվ հայ բնակչությունը կարողացել է երկար ժամանակ պահպանել իր լեզվական, կրոնական և մշակութային առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարևոր է ոչ միայն Աստրախանի հայ համայնքի պատմությունը հասկանալու, այլև ռուսական կայսրության տարածքում հայկական գաղթօջախների ձևավորման, զարգացման և հայ-ռուսական պատմամշակութային կապերի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմությամբ, սփյուռքագիտությամբ, տարածաշրջանային պատմությամբ և հայկական համայնքների պատմությամբ զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

Չատինյան Գ.Ս., հանդիսանում է մասնագիտական և ուսումնական ձեռնարկ, որը նվիրված է մաքսային համակարգի գործունեության կազմակերպման, կարգավորման և գործառնական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է մաքսային գործառնությունների հիմնական փուլերը՝ ապրանքների ներմուծում, արտահանում, տարանցում, մաքսային ձևակերպում և վերահսկողություն, ինչպես նաև դրանց իրավական և վարչական հիմքերը։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են մաքսային օրենսդրության հիմնական դրույթները, մաքսային ռեժիմների տեսակները, փաստաթղթային ձևակերպման կարգը և մաքսային արժեքի որոշման սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված մաքսային հսկողության մեթոդներին, ռիսկերի գնահատման համակարգերին, սահմանային վերահսկողության կազմակերպմանը և մաքսային մարմինների գործառույթներին։ Ներառված են նաև միջազգային առևտրի կարգավորման հիմնական մոտեցումները, մաքսային քաղաքականության դերը տնտեսության զարգացման մեջ և ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերի կիրառումը մաքսային ոլորտում։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, տնտեսագետների, լոգիստիկայի և արտաքին տնտեսական գործունեության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով մաքսային գործառնությունների համակարգված և գործնական ընկալմանը։

Գյուղատնտեսություն

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում սեփականության և տնտեսավարման տարբեր ձևերի ուսումնասիրությանը, դրանց տնտեսական արդյունավետության գնահատմանը և զարգացման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման հիմնական ձևերը, սեփականության հարաբերությունների առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը հողային, նյութական, ֆինանսական ու աշխատանքային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական արտադրողների կազմակերպական կառուցվածքին, մասնավոր սեփականության դերին, ընտանեկան և կոոպերատիվ տնտեսություններին, ինչպես նաև տարբեր տնտեսական սուբյեկտների փոխհարաբերություններին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ հողի սեփականության և օգտագործման, գյուղատնտեսական նշանակության հողերի արդյունավետ կառավարման, արտադրական ռեսուրսների համախմբման և գյուղացիական տնտեսությունների մրցունակության բարձրացման խնդիրներին։ Կարևորվում է փոքր և մասնատված տնտեսությունների առջև ծառացած հիմնական սահմանափակումների ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ ֆինանսական միջոցների հասանելիության, տեխնիկական վերազինման, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման, շուկաների հասանելիության և արտադրանքի իրացման դժվարությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գյուղատնտեսական կոոպերացիայի և համագործակցության ձևերի զարգացման հնարավորությունների գնահատումը, քանի որ արտադրողների միավորումը կարող է նպաստել ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, արտադրական ծախսերի նվազեցմանը և շուկայական դիրքերի ամրապնդմանը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև պետական աջակցության, հարկային և վարկային քաղաքականության, ապահովագրության և ենթակառուցվածքների ազդեցությունը տնտեսավարման տարբեր ձևերի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի գյուղատնտեսության տեխնոլոգիական արդիականացման և կառավարման ժամանակակից մեթոդների կիրառման հարցը, որը կարող է բարձրացնել արտադրողականությունն ու ոլորտի ընդհանուր արդյունավետությունը։ Աշխատանքի շրջանակում առաջարկվում են սեփականության և տնտեսավարման հարաբերությունների կատարելագործման, գյուղատնտեսական տնտեսությունների խոշորացման կամ համագործակցային մեխանիզմների զարգացման, ֆինանսավորման հասանելիության ընդլայնման և արտադրողների շուկայական ինտեգրման ուղղություններ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել գյուղատնտեսության զարգացման քաղաքականության մշակման, գյուղական համայնքների տնտեսական ակտիվության խթանման և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության ու մրցունակության բարձրացման համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում բուժվող ծանր հիվանդների մոտ որովայնի ներճնշման մոնիթորինգի նշանակության, կազմակերպման և կլինիկական կիրառության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում որովայնի խոռոչում ճնշման փոփոխությունների ժամանակին հայտնաբերումն է և դրանց հնարավոր կապը հիվանդի ընդհանուր վիճակի ու օրգանների աշխատանքի փոփոխությունների հետ։ Ներճնշման բարձրացումը կարող է ուղեկցվել որովայնային օրգանների և այլ համակարգերի ֆունկցիայի խանգարումներով, ուստի դրա վերահսկումը կարող է լրացնել ծանր հիվանդների կլինիկական գնահատումը և օգնել բուժման ընթացքի դինամիկ դիտարկմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ներճնշման չափման ցուցումները, չափումների պարբերականությունը, արդյունքների գրանցման և գնահատման սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր կլինիկական վիճակներում ստացված տվյալների մեկնաբանությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն հիվանդներին, որոնց մոտ առկա են որովայնի խոռոչի ծավալի ավելացման, հեղուկի կուտակման, ծանր բորբոքային կամ հետվիրահատական գործընթացների և այլ գործոնների հետևանքով ներճնշման բարձրացման ռիսկ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ներճնշման ցուցանիշների համադրումը հիվանդի այլ կլինիկական և լաբորատոր տվյալների հետ։ Այդպիսի համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել հիվանդության ծանրության փոփոխությունը, հետևել բուժման արդյունավետությանը և ժամանակին նկատել վիճակի վատթարացման հնարավոր նշանները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև որովայնային կոմպարտմենտի համախտանիշի զարգացման ռիսկին և դրա վաղ հայտնաբերման գործում մոնիթորինգի նշանակությանը։ Ինտենսիվ թերապիայի պայմաններում ներճնշման դինամիկ վերահսկումը կարող է դիտարկվել որպես շարունակական հսկողության բաղադրիչ, որը պետք է իրականացվի հիվանդի ընդհանուր կլինիկական պատկերի և բուժող թիմի կողմից սահմանված ցուցումների շրջանակում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր հիվանդների խմբերում ստացված տվյալները, գնահատվել բարձր ներճնշման հաճախականությունը և դրա կապը հիվանդության ելքերի կամ օրգանային դիսֆունկցիայի տարբեր ցուցանիշների հետ։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում հիվանդների վիճակի գնահատման և բուժման տակտիկայի կատարելագործման համար ներճնշման մոնիթորինգի հնարավոր դերի հիմնավորման մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգներին, վիրաբույժներին, ինտենսիվ թերապիայի մասնագետներին, շտապ բժշկության բժիշկներին, կլինիկական հետազոտողներին և համապատասխան բժշկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Փիլիսոփայություն

Աշխատությունը նվիրված է փաստարկման գործընթացում արտատրամաբանական և հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով այն հանգամանքները, որոնք ազդում են մարդու կողմից փաստարկների ընկալման, գնահատման և ընդունման վրա՝ զուտ տրամաբանական կառուցվածքից անկախ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է փաստարկումը ոչ միայն որպես տրամաբանական հիմնավորման գործընթաց, այլև որպես հաղորդակցական և հոգեբանական երևույթ, որի արդյունավետությունը պայմանավորված է խոսողի և լսարանի փոխհարաբերություններով, հուզական վիճակով, արժեքային համակարգով, համոզմունքներով և սոցիալական փորձով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի գործոնների, ինչպիսիք են վստահությունը խոսողի նկատմամբ, հեղինակությունը, համակրանքը, հուզական ազդեցությունը, նախնական դիրքորոշումները, կարծրատիպերը, համոզմունքները և լսարանի սպասումները։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև փաստարկի ներկայացման ձևը, լեզվական ու հռետորական միջոցները, շեշտադրումները և հաղորդակցության իրավիճակը՝ որպես փաստարկի համոզչության վրա ազդող պայմաններ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն հարցին, թե ինչպես կարող են հույզերը, ընկալման առանձնահատկությունները և ճանաչողական գործընթացները նպաստել կամ խոչընդոտել փաստարկի օբյեկտիվ գնահատմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև տրամաբանական սխալների և հոգեբանական ազդեցության մեխանիզմների փոխհարաբերությանը՝ ցույց տալով, թե ինչու որոշ ոչ լիարժեք կամ սխալ հիմնավորումներ կարող են համոզիչ թվալ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել ներշնչման, համոզման, նույնացման, հեղինակության ազդեցության և խմբային մտածողության նման երևույթները, ինչպես նաև դրանց դերը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Փաստարկման արտատրամաբանական բաղադրիչների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու համոզման մեխանիզմների մասին և հասկանալու, թե ինչպես են տրամաբանական ու հոգեբանական գործոնները փոխազդում իրական հաղորդակցության ընթացքում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ ինչպես տեսական տրամաբանության և փաստարկման տեսության, այնպես էլ հռետորաբանության, հաղորդակցության, սոցիալական հոգեբանության և քննադատական մտածողության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել փիլիսոփաներին, տրամաբաններին, հոգեբաններին, հռետորաբանության և հաղորդակցության մասնագետներին, լեզվաբաններին, քաղաքական և մեդիա հաղորդակցության հետազոտողներին ու համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։