Մորմազգի բանջարային մշակաբույսերի սերմերով փոխանցվող սնկային հիվանդությունները ՀՀ-ում և քիմիական նոր միացությունների փորձարկումը դրանց դեմ

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական ուսումնասիրություն է, որտեղ ներկայացվում են կապիտալի շուկայի ձևավորման և գործունեության հիմնական մեխանիզմները, ինչպես նաև տոկոսադրույքի տնտեսական էությունը, դրա ձևավորման գործոնները և ազդեցությունը ֆինանսական համակարգի վրա։ Գրքում բացատրվում է, որ կապիտալի շուկան այն համակարգն է, որտեղ հանդիպում են խնայողությունները և ներդրումային պահանջարկը՝ ապահովելով ֆինանսական ռեսուրսների բաշխումը տնտեսության տարբեր ոլորտների միջև։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են վարկային հարաբերությունները, բանկային համակարգի դերը, արժեթղթերի շուկայի գործառույթները և ներդրումային գործընթացների կազմակերպումը։ Հեղինակը ներկայացնում է տոկոսը որպես կապիտալի օգտագործման դիմաց վճարվող գին, որը ձևավորվում է առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցության արդյունքում և կախված է ինֆլյացիայից, ռիսկից, ժամանակային գործոնից և շուկայի վիճակից։ Գրքում նաև վերլուծվում է տոկոսադրույքի ազդեցությունը ներդրումների, սպառման և տնտեսական աճի վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այն կարգավորում տնտեսության ֆինանսական հոսքերը։ Աշխատությունը կարևոր է ֆինանսական շուկաների և մակրոտնտեսական գործընթացների ուսումնասիրման համար, քանի որ այն կապում է տեսական մոտեցումները իրական տնտեսական մեխանիզմների հետ։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է L-արգինինի ածանցյալների և դրանց աղերի հիման վրա օպտիկապես ոչ գծային բյուրեղների ստացման, աճեցման և ֆիզիկական հատկությունների հետազոտման խնդիրներին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում օրգանական և օրգանահանքային բյուրեղային նյութերի ստացման տեխնոլոգիական մոտեցումներն են, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ոչ գծային օպտիկական հատկությունների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են բյուրեղների աճի պայմանները, ելանյութերի և լուծույթների ընտրությունը, բյուրեղացման գործընթացի կառավարումը, ինչպես նաև ստացված նմուշների որակի և կառուցվածքային ամբողջականության գնահատումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել բյուրեղների ձևավորման, չափերի, թափանցիկության և ֆիզիկական բնութագրերի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է ստացված նյութերի օպտիկական արձագանքի ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ լույսի հետ փոխազդեցության ընթացքում առաջացող ոչ գծային երևույթների բացահայտումն ու բնութագրումը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են բյուրեղների կառուցվածքային, սպեկտրային, ջերմային և այլ հատկություններ, որոնք անհրաժեշտ են դրանց հնարավոր կիրառական արժեքը գնահատելու համար։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են մոլեկուլային կառուցվածքի, քիմիական բաղադրության և բյուրեղային դասավորվածության առանձնահատկությունները պայմանավորել նյութի օպտիկական վարքը։ Նման նյութերի ուսումնասիրությունը կարևոր է ժամանակակից ֆոտոնիկայի, լազերային տեխնիկայի, օպտիկական կապի և օպտիկական ազդանշանների մշակման համար կիրառելի նոր բյուրեղային համակարգերի որոնման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել բյուրեղագիտության, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նյութագիտության, ֆիզիկական քիմիայի և ոչ գծային օպտիկայի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտներում հետազոտություն իրականացնող ուսանողներին և գիտաշխատողներին։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է մրցակցային միջավայրի ձևավորման, շուկայական գերիշխանության սահմանափակման և մենաշնորհային երևույթների պետական կարգավորման տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանի պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում մրցակցությունն է՝ որպես շուկայական տնտեսության գործունեության կարևոր մեխանիզմ, որը կարող է նպաստել արտադրողականության բարձրացմանը, նորարարությունների տարածմանը, ապրանքների և ծառայությունների տեսականու ընդլայնմանը և տնտեսավարող սուբյեկտների արդյունավետության աճին։ Քննվում են շուկայի կենտրոնացվածության, գերիշխող դիրքի, տնտեսական մրցակցության սահմանափակման և շուկա մուտք գործելու խոչընդոտների հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն իրավիճակներին, երբ առանձին տնտեսավարող սուբյեկտների շուկայական ուժը կարող է ազդել մրցակցային հարաբերությունների բնականոն զարգացման վրա։ Դիտարկվում են պետական կարգավորման տնտեսական և կազմակերպական մեխանիզմները, որոնց նպատակը մրցակցության համար հավասար պայմանների ձևավորումն ու հակամրցակցային վարքագծի սահմանափակումն է։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բնական մենաշնորհների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ որոշ ոլորտներում տեխնոլոգիական կամ ենթակառուցվածքային պայմանները կարող են սահմանափակել բազմաթիվ մրցակիցների արդյունավետ գործունեության հնարավորությունը։ Այդ համատեքստում քննարկվում են պետության կարգավորիչ դերի, հանրային շահի, սպառողների պաշտպանության և տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության համար կանխատեսելի պայմանների ապահովման փոխհարաբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է նաև շուկաների կառուցվածքի գնահատումը, տնտեսական կենտրոնացման պատճառների բացահայտումը և մրցակցային քաղաքականության արդյունավետության վերլուծությունը։ Անդրադարձ է կատարվում փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության պայմաններին, շուկա մուտք գործելու հնարավորություններին և վարչական կամ տնտեսական խոչընդոտների ազդեցությանը մրցակցության զարգացման վրա։ Պետական միջամտությունը դիտարկվում է որպես հավասարակշռման խնդիր, որի դեպքում անհրաժեշտ է մի կողմից կանխել մրցակցությունը սահմանափակող երևույթները, իսկ մյուս կողմից՝ չստեղծել շուկայի բնական զարգացմանը խոչընդոտող ավելորդ սահմանափակումներ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մրցակցության տեսության, շուկաների կառուցվածքի, պետական տնտեսական կարգավորման և ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով մրցակցային քաղաքականության ձևավորման ու մենաշնորհային երևույթների կարգավորման հիմնական տեսական և կիրառական խնդիրները։

Այլ առարկաներ

Մարդու էկոլոգիան գիտական միջդիսցիպլինար ուղղություն է, որը ուսումնասիրում է մարդու և շրջակա միջավայրի փոխազդեցությունը՝ ներառելով ինչպես բնական, այնպես էլ սոցիալական, տնտեսական և մշակութային գործոնները։ Այն դիտարկում է, թե ինչպես են մարդիկ հարմարվում իրենց միջավայրին, ինչպես են օգտագործում բնական ռեսուրսները, ինչպես են քաղաքները, գյուղական տարածքները և տեխնոլոգիական զարգացումները ազդում էկոհամակարգերի վրա, և հակադարձաբար՝ ինչպես է բնությունը ազդում մարդու առողջության, վարքագծի և կենսակերպի վրա։ Այս գիտակարգը միավորում է կենսաբանության, էկոլոգիայի, բժշկության, սոցիոլոգիայի և տնտեսագիտության գիտելիքները՝ փորձելով բացատրել մարդ-բնություն հավասարակշռության խախտման պատճառները և առաջարկել կայուն զարգացման լուծումներ։ Մարդու էկոլոգիան նաև ուշադրություն է դարձնում բնապահպանական խնդիրներին, ինչպիսիք են օդի և ջրի աղտոտումը, կլիմայական փոփոխությունները, անտառահատումները և կենսաբազմազանության կորուստը՝ ուսումնասիրելով դրանց ազդեցությունը մարդու կյանքի որակի վրա։ Այս ոլորտը կարևոր է ժամանակակից աշխարհում, քանի որ արագ քաղաքայնացումը և տեխնոլոգիական առաջընթացը նոր մարտահրավերներ են ստեղծում շրջակա միջավայրի պահպանման և մարդկային հասարակության կայուն զարգացման համար։ Այն օգնում է հասկանալ, որ մարդը ոչ թե բնությունից առանձին գոյություն ունեցող էակ է, այլ նրա անբաժանելի մասնիկը, և յուրաքանչյուր գործողություն ունի էկոլոգիական հետևանքներ։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում դատական քաղաքականության էության, բովանդակության և զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ համատեսական և մեթոդաբանական մոտեցումների համադրությամբ։ Գրքում վերլուծվում է դատական քաղաքականության տեղն ու նշանակությունը պետության իրավական քաղաքականության համակարգում, դրա ձևավորման տեսական հիմքերը և գործնական դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դատական իշխանության դերին իրավական պետության կայացման, օրինականության ապահովման և մարդու իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են դատական իշխանության անկախության, անաչառության, հաշվետվողականության և արդյունավետության ապահովման հիմնախնդիրները, ինչպես նաև իշխանությունների տարանջատման և փոխզսպումների ու հակակշիռների համակարգում դատարանների ունեցած դերը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում դատական համակարգի կազմակերպման և գործունեության իրավական հիմքերին, դատական բարեփոխումների ուղղություններին, դատավորների կարգավիճակին, դատական կառավարման մեխանիզմներին և դատարանների նկատմամբ հանրային վստահության ձևավորման խնդիրներին։ Քննության են առնվում նաև դատական քաղաքականության մշակման և իրականացման վրա ազդող իրավական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև իրավակիրառ պրակտիկայի և դատական որոշումների նշանակությունը միասնական ու կանխատեսելի իրավական միջավայրի ձևավորման գործում։ Կարևորվում է դատական իշխանության անկախության և հանրային հաշվետվողականության միջև պատշաճ հավասարակշռության ապահովումը, քանի որ արդյունավետ դատական համակարգը պետք է միաժամանակ լինի անկախ, հասանելի, արդար և հանրության համար վստահելի։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել Հայաստանի դատական համակարգի զարգացման հիմնական ուղղությունները, բացահայտել առկա տեսական և մեթոդաբանական խնդիրները և դիտարկել դրանց լուծման հնարավոր մոտեցումները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել դատավորների, փաստաբանների, դատախազների, իրավաբանների, իրավագիտության և քաղաքագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների և դատական իշխանության զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է օրթոնորմալ սպլայնների համակարգերի տեսական ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրանց զուգամիտության, միակության և բազիսային հատկությունների վրա։ Հետազոտությունը վերաբերում է ֆունկցիաների ներկայացման այնպիսի համակարգերին, որոնք միավորում են օրթոնորմալ համակարգերի հզոր ապարատը և սպլայնների տեղային, կտոր-կտոր կառուցվածքը։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում նման համակարգերով կազմված շարքերը զուգամիտում են, ինչպես նաև ուսումնասիրվում է շարքի գումարի և ներկայացման եզակիության խնդիրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազիսայնության հարցին, այսինքն՝ այն պայմանների բացահայտմանը, որոնց դեպքում համակարգի տարրերը հնարավորություն են տալիս համապատասխան ֆունկցիաները ներկայացնել ամբողջական և կայուն ձևով։ Աշխատանքում քննարկվում են տարբեր ֆունկցիոնալ տարածություններում օրթոնորմալ սպլայնների համակարգերի վարքը, դրանց կապը Հիլբերտյան և այլ ֆունկցիոնալ տարածությունների կառուցվածքի հետ, ինչպես նաև համակարգերի լրիվության և անվերապահ բազիսայնության հետ կապված հարցերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից են նաև պարբերական և ոչ պարբերական սպլայնային համակարգերի հատկությունների ուսումնասիրությունը, հանգույցների դասավորության ազդեցությունը և մասնակի գումարների վարքի վերլուծությունը։ Այս թեմատիկ ուղղությունը կապված է օրթոգոնալ շարքերի տեսության, իրական անալիզի և ֆունկցիոնալ անալիզի ժամանակակից խնդիրների հետ։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ օրթոնորմալ սպլայնների համակարգերը կարող են ծառայել որպես ֆունկցիաների արդյունավետ ներկայացման գործիք և կիրառվել ինչպես տեսական մաթեմատիկայում, այնպես էլ ազդանշանների ու տվյալների մշակման հետ կապված խնդիրներում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել օրթոգոնալ շարքերի զուգամիտության և միակության տեսության զարգացմանը, ֆունկցիոնալ տարածություններում բազիսների կառուցման ու հատկությունների ուսումնասիրությանը և սպլայնային մեթոդների հետագա կիրառական զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիոնալ անալիզի և օրթոգոնալ շարքերի տեսության մասնագետներին, գիտաշխատողներին, ասպիրանտներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։