Պայմանական լեզվի որոնումները հայ նորագույն թատրոնում (1920-ական թվականներ)

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է գյուտի՝ որպես քաղաքացիական իրավունքի ինքնուրույն օբյեկտի իրավական բնույթի, կարգավիճակի և պաշտպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գյուտի նկատմամբ ծագող գույքային և ոչ գույքային իրավունքներն են, դրանց առաջացման հիմքերը, իրականացման ու պաշտպանության մեխանիզմները, ինչպես նաև գյուտի և մտավոր սեփականության այլ օբյեկտների միջև իրավական տարբերությունների բացահայտումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում գյուտը դիտարկվում է որպես մարդու ստեղծագործական մտավոր գործունեության արդյունք, որի իրավական պաշտպանությունը միաժամանակ նպաստում է նորարարության, գիտատեխնիկական առաջընթացի և տնտեսական շրջանառության զարգացմանը։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել գյուտի իրավական հասկացությունը, դրա էական հատկանիշները և այն պայմանները, որոնց առկայության դեպքում տեխնիկական լուծումը կարող է ստանալ իրավական պահպանություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուտի արտոնունակության հիմնական չափանիշներին՝ նորությանը, գյուտարարական մակարդակին և արդյունաբերական կիրառելիությանը, ինչպես նաև դրանց իրավական գնահատման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում է գյուտի ստեղծողի և արտոնագրատիրոջ իրավական կարգավիճակի ուսումնասիրությունը, քանի որ գյուտի ստեղծման և դրա նկատմամբ բացառիկ իրավունքի պատկանելության հարցերը կարող են առաջացնել ինչպես քաղաքացիաիրավական, այնպես էլ աշխատանքային և պայմանագրային հարաբերություններ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ ծառայողական գյուտերի, համահեղինակության, գյուտի նկատմամբ իրավունքների փոխանցման, լիցենզավորման և այլ անձանց կողմից գյուտի օգտագործման իրավական հիմքերին։ Առանձին նշանակություն ունի գյուտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքի բովանդակության ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ արտոնագրատիրոջ կողմից գյուտը օգտագործելու, դրա օգտագործումը թույլատրելու կամ արգելելու և իրավունքը այլ անձանց փոխանցելու հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև գյուտի իրավական պաշտպանության միջոցների վերլուծությունը։ Քննության են առնվում իրավունքների խախտման դեպքում կիրառվող քաղաքացիաիրավական պաշտպանության մեխանիզմները, վնասների հատուցման, իրավախախտման կանխման և խախտված իրավունքի վերականգնման հնարավորությունները։ Գյուտի՝ որպես քաղաքացիական իրավունքի օբյեկտի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև տնտեսական շրջանառության տեսանկյունից, քանի որ ժամանակակից տնտեսությունում տեխնիկական նորարարությունները կարող են ունենալ զգալի գույքային արժեք և դառնալ ներդրումների, լիցենզային պայմանագրերի ու ձեռնարկատիրական գործունեության առարկա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքացիական և մտավոր սեփականության իրավունքի մասնագետներին, արտոնագրային գործով զբաղվող իրավաբաններին, գիտնականներին, նորարարներին, ձեռնարկատերերին, իրավագիտության ուսանողներին և մտավոր սեփականության պաշտպանության հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակողմանիորեն հասկանալու գյուտի քաղաքացիաիրավական բնույթը, դրա նկատմամբ իրավունքների առաջացման ու իրականացման առանձնահատկությունները և իրավական պաշտպանության մեխանիզմները՝ ընդգծելով գյուտի նշանակությունը ժամանակակից իրավական ու տնտեսական հարաբերություններում։

Աշխարհագրություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ջրային լուծույթներից ֆենոլի սորբցիայի գործընթացի ուսումնասիրությանը և սորբցված նյութի հետագա փոխակերպումների բացահայտմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է ֆենոլի՝ որպես ջրային միջավայրերի աղտոտիչի, վարքագծի և այն սորբենտների միջոցով հեռացնելու հնարավորությունների հետազոտությունը։ Ֆենոլային միացությունները կարող են առաջանալ տարբեր արդյունաբերական գործընթացների ընթացքում և հայտնվել բնական ու տեխնածին ջրային համակարգերում, ինչի պատճառով դրանց հեռացման արդյունավետ մեթոդների մշակումը կարևոր խնդիր է շրջակա միջավայրի պահպանության և ջրի մաքրման տեխնոլոգիաների համար։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնց ընթացքում ֆենոլի մոլեկուլները ջրային փուլից անցնում և կուտակվում են պինդ սորբենտի մակերեսին կամ կառուցվածքում։ Ուսումնասիրվում են սորբցիայի վրա ազդող հիմնական գործոնները, այդ թվում՝ սորբենտի բնույթը և մակերեսային հատկությունները, ֆենոլի սկզբնական խտությունը, լուծույթի կազմը, ջերմաստիճանը, շփման տևողությունը և միջավայրի այլ ֆիզիկաքիմիական պայմանները։ Սորբցիայի հավասարակշռության և կինետիկ օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու գործընթացի արդյունավետությունը, նկարագրելու ֆենոլի և սորբենտի փոխազդեցության բնույթը և պարզելու, թե ինչ պայմաններում է հնարավոր առավել արդյունավետ հեռացնել աղտոտիչը ջրային միջավայրից։ Աշխատանքի առանձնահատուկ կողմը սորբցված ֆենոլի հետագա փոխակերպումների ուսումնասիրությունն է, ինչը թեման դուրս է բերում պարզապես սորբցիայի գործընթացի նկարագրության շրջանակից։ Այս ուղղությունը թույլ է տալիս դիտարկել, թե սորբենտի վրա կուտակվելուց հետո ինչպիսի քիմիական փոփոխությունների կարող է ենթարկվել ֆենոլը, ինչ միջանկյալ կամ վերջնական արտադրանքներ կարող են առաջանալ, և ինչպես կարող են այդ փոփոխությունները ազդել սորբցիոն համակարգի ընդհանուր արդյունավետության վրա։ Այդպիսի ուսումնասիրությունները կարևոր են նաև այն պատճառով, որ աղտոտիչի հեռացումը միշտ չէ, որ նշանակում է դրա լիարժեք ոչնչացում․ անհրաժեշտ է հասկանալ նաև առաջացող փոխակերպման արտադրանքների հատկությունները և հնարավոր բնապահպանական նշանակությունը։ Աշխատանքը համադրում է ֆիզիկական քիմիայի, մակերևութային երևույթների, օրգանական քիմիայի և շրջակա միջավայրի քիմիայի խնդիրները՝ ձևավորելով ֆենոլի վարքագծի վերաբերյալ համալիր պատկերացում։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ ջրային լուծույթներից օրգանական աղտոտիչների հեռացման տեխնոլոգիաների մշակման, սորբենտների ընտրության և դրանց կիրառման օպտիմալ պայմանների որոշման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, բնապահպանական տեխնոլոգիաների մասնագետներին, ջրի մաքրման ոլորտի հետազոտողներին, ֆիզիկական և կոլոիդային քիմիա ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ասպիրանտներին։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի արևելյան (ռուսական) ռազմաճակատում հայ զինվորականների մասնակցությանը, նրանց մարտական գործողություններին և նվաճումներին։ Գրքում ներկայացվում են հայկական զինված ուժերի կազմավորումները, մարտավարական գործողությունների ընթացքը, հրամանատարների և զինվորների փորձառությունը, ինչպես նաև առկա մարտական մարտահրավերներն ու դժվարությունները։ Հեղինակը վերլուծում է հայ զորայինների դերը ռազմաճակատում, նրանց մարտունակությունը, բարոյահոգեբանական վիճակը և միասնականության զգացումը՝ ընդգծելով նրանց ավանդը պատերազմի ընթացքի և ռազմաքաղաքական զարգացումների վրա։ Աշխատության մեջ օգտագործվել են ռազմական հուշագրություններ, փաստաթղթեր, ռազմական հրահանգներ և օրագիր նյութեր, որոնք թույլ են տալիս ներկայացնել պատերազմի համապարփակ պատկեր և հայ զինվորների անձնական ու խմբային գործունեության առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայ զինվորականության պատմության, առաջին համաշխարհային պատերազմի ուսումնասիրման և հայ ժողովրդի ռազմաքաղաքական ժառանգության մեջ ներդրման ուսումնասիրության համար, հանդիսանալով արժեքավոր աղբյուր հետազոտող պատմաբանների, ուսանողների և լայն հանրության համար։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտատեխնիկական ուսումնասիրությունը նվիրված է ատոմային էլեկտրակայանների (ԱԷԿ) և ջերմային էլեկտրակայանների (ՋԷԿ) առաջին կոնտուրի ջրերի մաքրման համակարգերի վերլուծությանը և արդյունավետության գնահատմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տեխնոլոգիական գործընթացները, որոնք ապահովում են հովացման և շրջանառվող ջրերի քիմիական մաքրությունը՝ կանխելով կոռոզիան, նստվածքների առաջացումը և ռադիոակտիվ կամ մեխանիկական աղտոտումները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տարբեր ֆիլտրացիոն, իոնափոխանակային և քիմիական մաքրման մեթոդների կիրառությունը՝ համադրելով դրանց արդյունավետությունը բարձր ջերմաստիճանային և ճնշման պայմաններում աշխատող համակարգերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առաջին կոնտուրի ջրի որակի վերահսկման, ավտոմատ մոնիթորինգի համակարգերի և անվտանգության պահանջների ապահովման խնդիրներին։ Աշխատությունը համադրում է ջերմային էներգետիկայի, միջուկային ինժեներիայի և ջրի մաքրման տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ առաջարկելով տեխնիկական լուծումներ էլեկտրակայանների շահագործման հուսալիության բարձրացման համար։ Այն օգտակար է էներգետիկների, միջուկային ինժեներների, քիմիական տեխնոլոգների և էներգետիկ համակարգերի հետազոտողների համար։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է տարասեռ հանքաքարերի ռենտգենառադիոմետրիկ փորձարկման մեթոդների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառման առանձնահատկություններին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հանքաքարերի կազմի, կառուցվածքի և օգտակար բաղադրիչների բաշխվածության գնահատումը՝ օգտագործելով ռենտգենյան ճառագայթման և ռադիոմետրիկ չափումների վրա հիմնված ֆիզիկական մեթոդներ։ Ուսումնասիրվում են տարասեռ հանքաքարերի փորձարկման ընթացքում առաջացող խնդիրները, որոնք պայմանավորված են հանքային զանգվածի ոչ միատարրությամբ, օգտակար բաղադրիչների անհավասար բաշխմամբ և նմուշների ներկայացուցչականության ապահովման անհրաժեշտությամբ։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նմուշառման կազմակերպմանը, չափումների իրականացման սկզբունքներին, ստացված ազդանշանների մշակմանը և դրանց հիման վրա հանքաքարի որակական ու քանակական բնութագրերի գնահատմանը։ Քննարկվում են նաև մեթոդի զգայունությունը, չափումների ճշգրտության վրա ազդող գործոնները և արդյունքների հավաստիության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ռենտգենառադիոմետրիկ փորձարկման կիրառումը օգտակար հանածոների որոնման, գնահատման և հանքավայրերի ուսումնասիրման գործընթացներում, քանի որ նման մոտեցումները հնարավորություն են տալիս արագ և համեմատաբար արդյունավետ կերպով ստանալ հանքաքարի կազմի վերաբերյալ տեղեկատվություն։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել երկրաբանության, լեռնային գործի, հանքաքարերի հարստացման և կիրառական միջուկային ֆիզիկայի ոլորտների մասնագետներին՝ ներկայացնելով ֆիզիկական չափումների և հանքաքարերի ուսումնասիրության մեթոդների համադրման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու տարասեռ հանքաքարերի ռենտգենառադիոմետրիկ փորձարկման առավելությունները, սահմանափակումներն ու կիրառման արդյունավետ եղանակները՝ նպաստելով նմուշառման և հանքաքարերի գնահատման գործընթացների կատարելագործմանը։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Գրիգոր Արծրունու գրական-հասարակական գործունեության և նրա ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ XIX դարի երկրորդ կեսի հայ մշակութային ու հասարակական կյանքի համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է Արծրունու՝ որպես գրական գործչի ձևավորման ընթացքը, նրա ստեղծագործական հայացքները, գրական-քննադատական գործունեությունը և հայ հասարակական մտքի զարգացման գործում ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա հրապարակախոսական ու գրական գործունեությանը, հասարակական երևույթների նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքին և ժամանակի կարևոր խնդիրների արտացոլմանը նրա ստեղծագործություններում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ Արծրունու լեզվական և ոճական առանձնահատկություններին, գրական ժանրերի նկատմամբ նրա մոտեցումներին, կերպարների ու թեմաների ընտրությանը և հասարակական գաղափարների գեղարվեստական արտահայտությանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նրա գրական-քննադատական հայացքների ուսումնասիրությունը, քանի որ նա նշանակալի դեր է ունեցել ժամանակի գրական գործընթացների գնահատման, նոր գրական ուղղությունների տարածման և ընթերցող հասարակության ձևավորման գործում։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել նաև Արծրունու կապերը ժամանակի հայ մտավորականների և գրական գործիչների հետ, ինչպես նաև նրա գործունեության ազդեցությունը արևելահայ հասարակական և մշակութային կյանքի վրա։ Նրա ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու XIX դարի հայ գրականության և հասարակական մտքի փոխկապակցված զարգացումը, երբ գրականությունը հաճախ հանդես էր գալիս ոչ միայն որպես գեղարվեստական արտահայտության միջոց, այլև որպես հասարակական խնդիրների քննարկման և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման կարևոր հարթակ։ Աշխատությունը կարող է գնահատել Արծրունու տեղը հայ գրականության պատմության մեջ, նրա ստեղծագործական ժառանգության նշանակությունը և հետագա գրական ու հասարակական գործընթացների վրա թողած ազդեցությունը։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, պատմաբաններին, լրագրության և հրապարակախոսության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայ գրականության պատմության մասնագետներին, ուսանողներին և XIX դարի հայ մշակութային կյանքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։