Ֆիզիկա

Իրավաբանություն

Գիրքը նվիրված է Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության եվրոպական կոնվենցիայի՝ Հայաստանի Հանրապետության ազգային իրավական համակարգում ունեցած դերին, նշանակությանը և կիրառության առանձնահատկություններին։ Աշխատությունը ներկայացնում է թեմայի սահմանադրաիրավական ուսումնասիրություն՝ դիտարկելով միջազգային իրավական չափանիշների և ներպետական իրավակարգավորման փոխհարաբերությունը Հայաստանի պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում մարդու հիմնարար իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության այն համակարգն է, որը ձևավորվում է ներպետական սահմանադրական նորմերի, միջազգային պարտավորությունների և եվրոպական իրավական չափանիշների փոխազդեցության արդյունքում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է Կոնվենցիայի տեղը Հայաստանի իրավական համակարգում, դրա նորմերի ներպետական կիրառելիության հարցերը և այն իրավական մեխանիզմները, որոնց միջոցով միջազգային չափանիշները կարող են ազդել ազգային օրենսդրության ու իրավակիրառ պրակտիկայի վրա։ Կարևոր ուշադրություն է դարձվում նաև Սահմանադրության և միջազգային պայմանագրերի փոխհարաբերությանը, մարդու իրավունքների պաշտպանության սահմանադրական երաշխիքներին և իրավական նորմերի մեկնաբանման գործընթացին։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը, քանի որ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումները կարևոր նշանակություն ունեն Կոնվենցիայի դրույթների բովանդակության բացահայտման և մարդու իրավունքների պաշտպանության եվրոպական չափանիշների զարգացման համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են Կոնվենցիայի պահանջները ներգործում Հայաստանի իրավական համակարգի զարգացման վրա և ինչ նշանակություն ունեն դատական ու պետական մարմինների գործունեության համար։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է ազգային օրենսդրության կատարելագործման, մարդու իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության, դատական պաշտպանության մեխանիզմների և իրավական համակարգի եվրոպական չափանիշներին համապատասխանեցման խնդիրներին։ Թեման հատկապես կարևոր է Հայաստանի Հանրապետության՝ եվրոպական մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգին ինտեգրվելու համատեքստում, քանի որ Կոնվենցիայի սկզբունքների կիրառումը կապված է ոչ միայն միջազգային պարտավորությունների կատարման, այլև ներպետական իրավական մշակույթի և իրավակիրառ պրակտիկայի զարգացման հետ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, սահմանադրագետների, դատավորների, փաստաբանների, իրավագիտության ուսանողների, հետազոտողների և մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը բացահայտում է միջազգային և ազգային իրավունքի փոխկապակցվածությունը և ցույց է տալիս մարդու իրավունքների պաշտպանության եվրոպական չափանիշների նշանակությունը Հայաստանի սահմանադրական-իրավական համակարգի ձևավորման և զարգացման գործընթացում։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գլիկոլինիդների նյութափոխանակության խանգարումների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ալոքսանային դիաբետով սպիտակ առնետների գլխուղեղում և էրիթրոցիտներում, ինչպես նաև այդ խանգարումների նվազեցման և շտկման ժամանակակից մոտեցումներին։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են շաքարային դիաբետի փորձարարական մոդելի պայմաններում առաջացող կենսաքիմիական փոփոխությունները՝ ներառյալ էներգետիկ փոխանակության խանգարումները, օքսիդատիվ սթրեսի ուժեղացումը և բջջային թաղանթների ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունները։ Աշխատությունում դիտարկվում է գլիկոլինիդային համակարգի դերը նյարդային հյուսվածքի և արյան ձևավոր տարրերի նյութափոխանակության կարգավորման մեջ, ինչպես նաև դրա խանգարման հետևանքով առաջացող պաթոֆիզիոլոգիական շղթաները։

Քիմիա

Այս գիտական աշխատությունը ներկայացնում է միջուկային մագնիսական ռեզոնանսի մեթոդների կիրառմամբ կողմնորոշված մոլեկուլների կառուցվածքային պարամետրերի ճշգրտության բարձրացման տեսական և փորձարարական մոտեցումները։ Գրքում քննարկվում են սպեկտրների վերլուծության ժամանակ առաջացող հիմնական խնդիրները, չափումների սխալների աղբյուրները և դրանց նվազեցման արդյունավետ մեթոդները՝ նպատակ ունենալով ստանալ առավել վստահելի և ճշգրիտ կառուցվածքային տվյալներ։ Հեղինակը ներկայացնում է մաթեմատիկական մոդելներ, տվյալների մշակման ալգորիթմներ և հաշվարկային մեթոդներ, որոնք նպաստում են մոլեկուլների երկրաչափական բնութագրերի, միջատոմային փոխազդեցությունների և տարածական կառուցվածքի առավել ճշգրիտ որոշմանը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ժամանակակից ՅՄՌ սպեկտրոսկոպիայի հնարավորություններին, փորձարարական պայմանների օպտիմալացմանը, ինչպես նաև ստացված արդյունքների համեմատական գնահատմանը։ Նյութը համատեղում է հիմնարար տեսությունը և կիրառական հետազոտությունները՝ առաջարկելով գործնական լուծումներ գիտական փորձերի արդյունավետության բարձրացման համար։ Գիրքը նախատեսված է քիմիայի, ֆիզիկայի, սպեկտրոսկոպիայի, նյութագիտության և մոլեկուլային հետազոտությունների ոլորտներում աշխատող գիտնականների, ճարտարագետների, ասպիրանտների և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Մշակույթ

Աշխատությունը ներկայացնում է հայկական մանրանկարչության բազմադարյա ավանդույթը՝ կենտրոնանալով ձեռագիր մատյանների գեղարվեստական ձևավորման, պատկերային համակարգի, ոճական առանձնահատկությունների և պատմամշակութային նշանակության վրա։ Հայկական մանրանկարչությունը ձևավորվել և զարգացել է ձեռագրային մշակույթի հետ սերտ կապի մեջ և այսօր համարվում է հայկական միջնադարյան արվեստի ամենակարևոր պահպանված դրսևորումներից մեկը։ Հայկական ձեռագրերի զգալի մասը զարդարված է մանրանկարներով, զարդագրերով, խորաններով, գլխազարդերով և լուսանցազարդերով, որոնք ոչ միայն գեղագիտական, այլև կառուցվածքային ու խորհրդանշական գործառույթներ են կատարել։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է մանրանկարչության զարգացման փուլերի և տարբեր գեղարվեստական դպրոցների առանձնահատկությունների բացահայտումը։ Հայկական մանրանկարչության պատմության մեջ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում Անիի, Գլաձորի, Տաթևի, Վասպուրականի, Սյունիքի, Արցախի և Կիլիկիայի կենտրոնները, որոնցից յուրաքանչյուրում ձևավորվել են գունային լուծումների, կերպարների պատկերման, զարդանախշերի և կոմպոզիցիոն կառուցվածքի յուրահատուկ ավանդույթներ։ Հատկապես կարևոր է XIII-XIV դարերի շրջանը, երբ հայկական մանրանկարչությունը հասել է բարձր գեղարվեստական զարգացման, իսկ Կիլիկյան Հայաստանի և Մեծ Հայքի տարբեր կենտրոններում ստեղծագործել են նշանավոր վարպետներ։ Այդ շրջանի արվեստը աչքի է ընկնում պատկերագրական բազմազանությամբ, արտահայտիչ կերպարներով, բարդ կոմպոզիցիաներով, հարուստ զարդանախշերով և գունային նրբերանգների վարպետական օգտագործմամբ։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունի Թորոս Ռոսլինի ստեղծագործական ժառանգությունը, որը կարևոր դեր է ունեցել Կիլիկյան մանրանկարչության զարգացման գործում։ Աշխատության մեջ կարող են դիտարկվել Ավետարանների, Աստվածաշնչերի և այլ ձեռագիր գրքերի պատկերազարդումները, այդ թվում՝ Քրիստոսի կյանքի տեսարանները, ավետարանիչների դիմանկարները, աստվածաշնչյան դրվագները, ինչպես նաև լուսանցքներում և զարդային հատվածներում տեղ գտած բուսական ու կենդանական պատկերները։ Հայկական մանրանկարիչները կրոնական թեմաների կողքին երբեմն պատկերել են նաև առօրյա կյանքի տեսարաններ, արհեստներ, որս, երաժշտություն, մարդկանց կենցաղ, տարազ և այլ մանրամասներ, ինչի շնորհիվ մանրանկարները արժեքավոր աղբյուր են միջնադարյան հասարակության կյանքի ուսումնասիրության համար։ Կարևոր է նաև գույնի և նյութի ուսումնասիրությունը․ մանրանկարներում կիրառվող վառ գույները, ոսկու օգտագործումը, զարդային մոտիվների հարստությունը և գծանկարի ճշգրտությունը ստեղծում են հայկական ձեռագրային արվեստին բնորոշ արտահայտչականություն։ Միաժամանակ հայկական մանրանկարչությունը զարգացել է տարբեր մշակութային միջավայրերի հետ փոխազդեցության պայմաններում՝ պահպանելով սեփական պատկերագրական և ոճական ինքնատիպությունը։ Հայկական մանրանկարիչների գործունեությունը տարածվել է ոչ միայն Հայկական լեռնաշխարհում, այլև Կիլիկիայում, Ղրիմում, Պարսկաստանում, Սիրիայում, Կոստանդնուպոլսում և հայկական սփյուռքի այլ կենտրոններում։ Մանրանկարչության ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև ձեռագրի՝ որպես ամբողջական մշակութային առարկայի ընկալման համար։ Ձեռագիրը միաժամանակ գրական, պատմական, կրոնական և գեղարվեստական արժեք ունեցող հուշարձան է, որի մանրանկարները, զարդագրերը, կազմը և հիշատակարանները միասին տեղեկություններ են հաղորդում ստեղծման ժամանակաշրջանի, պատվիրատուների, գրիչների, նկարիչների և հասարակական կյանքի մասին։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն հայկական մանրանկարչությունը ներկայացնում է ոչ միայն որպես գեղեցիկ պատկերների ամբողջություն, այլև որպես հայկական մշակութային հիշողության, հոգևոր աշխարհի և գեղարվեստական մտածողության կարևոր արտահայտություն։ Այն կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, ձեռագրագետների, գրականագետների, հայագետների, ուսանողների և միջնադարյան արվեստի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել հայկական մանրանկարչության ձևավորման ու զարգացման, նրա գլխավոր կենտրոնների և վարպետների, պատկերագրական թեմաների, գեղարվեստական լեզվի և հայկական մշակույթի պատմության մեջ ունեցած բացառիկ նշանակության մասին։

Այլ առարկաներ

Պահածոյացման տեխնոլոգիա- Մաս I գիրքը ներկայացնում է սննդամթերքի, հատկապես պտուղների, բանջարեղենի և այլ գյուղատնտեսական մթերքների պահածոյացման հիմունքներն ու ժամանակակից տեխնոլոգիաները։ Հեղինակը մանրամասն բացատրում է պահածոյացման գործընթացների ֆիզիկա-քիմիական և միկրոբիոլոգիական հիմքերը, տեխնոլոգիական սարքավորումների կառուցվածքը և դրանց օգտագործումը, ինչպես նաև որակի վերահսկման և արտադրանքի պահպանողականության ապահովման մեթոդները։ Գիրքը ընդգրկում է հիմնական պահածոյացման մեթոդներ՝ ջերմային մշակում, սառեցում, թթվային և խոռոչային մշակում, կոնսերվացում և այլ գործընթացներ, և տրամադրում է գործնական օրինակներ, հաշվարկների մեթոդներ և արդյունավետ կազմակերպման քայլեր, որոնք թույլ են տալիս գիտելիքները կիրառել ինչպես արտադրական, այնպես էլ տնային պայմաններում։ Նյութը համադրում է տեսական գիտելիքներ և գործնական կիրառություն՝ ապահովելով ուսուցողական և պրակտիկ արժեք, ինչը օգտակար է գյուղատնտեսական տեխնոլոգների, սննդի տեխնոլոգների, արտադրողների, ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր ցանկանում են խորապես ուսումնասիրել պահածոյացման գործընթացները և բարելավել արտադրանքի անվտանգությունը և տևողականությունը։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական և հումանիտար գիտությունների տարբեր բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և ուսանողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են հասարակական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, լեզվաբանությանը, գրականագիտությանը, պատմական գիտություններին, պատմությանը, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ոլորտներում իրականացվող ժամանակակից հետազոտությունները, գիտական քննարկումները և տեսական զարգացումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ գիտահետազոտական, ուսումնական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, միջգիտակարգային համագործակցության զարգացմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։