Ալեքսանդր Շիրվանզադե (1858-1958) : Բիբլիոգրաֆիա

Տնտեսագիտություն

ՉՀ ձեռնարկատիրությունը (ոչ ֆորմալ կամ ոչ պետական ձեռնարկատիրություն) վերաբերում է տնտեսական գործունեության այն ձևերին, որոնք իրականացվում են առանց պետական գրանցման կամ ամբողջական իրավական կարգավիճակի։ Այն կարող է ընդգրկել փոքրածավալ առևտուր, ծառայությունների մատուցում, արտադրական փոքր գործունեություն և անհատական աշխատանքներ, որոնք հաճախ չեն անցնում հարկային կամ իրավական լիարժեք վերահսկողության տակ։ Այս երևույթը սովորաբար առաջանում է տնտեսական դժվարությունների, գործազրկության, վարչական բարդությունների կամ հարկային բարձր բեռի պատճառով։ ՉՀ ձեռնարկատիրության հիմնական առանձնահատկություններից է արագ կազմակերպվելու հնարավորությունը, ցածր ծախսերը և ճկունությունը, սակայն միևնույն ժամանակ այն կապված է մի շարք ռիսկերի հետ, ինչպիսիք են իրավական անպաշտպանվածությունը, եկամուտների անկայունությունը և պետական վերահսկողության բացակայությունը։ Այս ոլորտում աշխատող անձինք հաճախ չունեն սոցիալական ապահովագրություն, կենսաթոշակային երաշխիքներ և աշխատանքային իրավունքների լիարժեք պաշտպանություն։ Պետությունների համար նման գործունեությունը խնդիր է ստեղծում հարկային եկամուտների նվազման և տնտեսության ստվերային հատվածի ընդլայնման տեսանկյունից։ Սակայն որոշ դեպքերում ՉՀ ձեռնարկատիրությունը նաև դրական դեր կարող է ունենալ՝ ապահովելով զբաղվածություն և եկամուտների աղբյուր բնակչության համար, հատկապես զարգացման ցածր մակարդակ ունեցող շրջաններում։ Ժամանակակից տնտեսական քաղաքականության կարևոր նպատակներից է նման գործունեության աստիճանական օրինականացումը, փոքր և միջին բիզնեսի զարգացման խթանումը և հարկային համակարգի պարզեցումը։ Այսպիսով, ՉՀ ձեռնարկատիրությունը բարդ սոցիալ-տնտեսական երևույթ է, որը միաժամանակ ունի թե՛ դրական, թե՛ բացասական կողմեր և պահանջում է պետական արդյունավետ կարգավորում ու աջակցություն։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ակտիվ ֆազավորված անտենային ցանցերի (ԱՖԱՑ) ընդունիչ-փոխանցիչ մոդուլների պարամետրերի չափման մեթոդների և տեխնիկական միջոցների մշակմանը՝ հեռահաղորդակցական սարքավորումների արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Վերլուծվում են բարձր հաճախականային ազդանշանների ձևավորման և մշակման առանձնահատկությունները, մոդուլների հզորության, փուլային կայունության, աղմուկային բնութագրերի և ամպլիտուդա-ֆազային սխալների չափման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում չափման մեթոդների ճշգրտության բարձրացմանը, ավտոմատացված թեստավորման համակարգերի նախագծմանը և իրական ժամանակում ախտորոշման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է չափիչ համալիրների կալիբրացման մոտեցումները և թվային սիգնալների մշակման կիրառումը չափումների որակի բարելավման համար։ Աշխատությունը ներկայացնում է ինժեներական լուծումներ և փորձարարական մեթոդաբանություն, որոնք կարող են օգտագործվել ժամանակակից կապի համակարգերի, ռադիոլոկացիոն սարքավորումների և բարձր հաճախականային տեխնոլոգիաների զարգացման մեջ։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի գերմանական գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Հայնրիխ Բյոլի փոքրածավալ արձակ ստեղծագործությունների գրականագիտական ուսումնասիրությանը՝ դրանց գաղափարական, գեղարվեստական, կառուցվածքային և ոճական առանձնահատկությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Հետազոտության առանցքում են գրողի պատմվածքներն ու կարճ արձակ ստեղծագործությունները, որոնցում արտացոլվում են հետպատերազմյան գերմանական հասարակության սոցիալական, բարոյական և հոգեբանական հիմնախնդիրները, անհատի ներաշխարհի հակասությունները, մարդկային հարաբերությունների բարդությունները և հասարակական արժեքների վերաիմաստավորման գործընթացները։ Անդրադարձ է կատարվում Բյոլի ստեղծագործական աշխարհայացքի ձևավորմանը, նրա գրական ժառանգության զարգացման հիմնական ուղղություններին և գերմանական հետպատերազմյան գրականության մեջ ունեցած նշանակությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և դրա հետևանքների գեղարվեստական արտացոլմանը, պատերազմի պայմաններում մարդկային արժանապատվության պահպանման, բարոյական պատասխանատվության, խղճի, կարեկցանքի և մարդասիրության գաղափարներին։ Քննարկվում են գրողի փոքր արձակին բնորոշ թեմատիկ առանձնահատկությունները, մասնավորապես հասարակ մարդու առօրյա կյանքը, սոցիալական անարդարությունը, նյութական և հոգևոր արժեքների հակադրությունը, անհատի օտարացումը, հասարակական անտարբերությունը և բարոյական ընտրության հիմնախնդիրները։ Կարևորվում է Բյոլի ստեղծագործություններում ներկայացվող մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունների բազմակողմանի պատկերումը, սոցիալական պայմանների ազդեցությունը անհատականության ձևավորման վրա և հասարակական համակարգերի նկատմամբ գրողի քննադատական վերաբերմունքը։ Ուսումնասիրվում են փոքրածավալ արձակի ժանրային առանձնահատկությունները, պատմվածքի կառուցվածքային կազմակերպումը, սյուժեի զարգացման սկզբունքները, կերպարների համակարգը, ժամանակի և տարածության գեղարվեստական ընկալումը, ինչպես նաև պատումի ձևավորման լեզվաոճական միջոցները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում Բյոլի արձակին բնորոշ հակիրճությանը, արտահայտչական զսպվածությանը, առօրյա մանրամասների խորհրդանշական նշանակությանը, երկխոսությունների կառուցման առանձնահատկություններին և ենթատեքստի միջոցով գաղափարական բովանդակության բացահայտմանը։ Դիտարկվում են հեգնանքի, երգիծանքի, հակադրության, խորհրդանշական պատկերների և հոգեբանական մանրամասների կիրառման եղանակները, որոնց միջոցով գրողը ներկայացնում է հասարակական հակասությունները և մարդկային վարքագծի բարոյական կողմերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Բյոլի ստեղծագործություններում քրիստոնեական բարոյականության, կրոնական մտածողության, անհատի ազատության և սոցիալական պատասխանատվության գաղափարների արտահայտմանը՝ հաշվի առնելով գրողի քննադատական վերաբերմունքը հասարակական կեղծավորության և ձևական բարեպաշտության նկատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել «Ճամփորդ, երբ դու Սպա գաս...», «Իմ թանկարժեք ոտքը», «Ծիծաղողը», «Կամուրջի մոտ» և այլ պատմվածքներ, որոնցում առանձնահատուկ արտահայտչականությամբ ներկայացվում են պատերազմի հետևանքները, մարդկային ճակատագրերը, հասարակության բարոյական հակասությունները և անհատի ներքին ապրումները։ Կարևորվում է նաև գրողի փոքր արձակի կապը նրա վիպական ստեղծագործության հետ, թեմատիկ և գաղափարական շարունակականությունը, ինչպես նաև կարճ պատմողական ձևերի դերը նրա գեղարվեստական մտածողության զարգացման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են Բյոլի ստեղծագործությունների տեղն ու նշանակությունը «փլատակների գրականության» ձևավորման և զարգացման համատեքստում, հետպատերազմյան գերմանական գրականության գեղագիտական որոնումները և գրողի արձակի ազդեցությունը ժամանակակից եվրոպական գրական մտածողության վրա։ Աշխատության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս խորությամբ հասկանալու Բյոլի փոքր արձակի գաղափարական բազմաշերտությունը, գեղարվեստական ինքնատիպությունը, հոգեբանական խորությունը և մարդասիրական ուղղվածությունը։ Այն կարևոր նշանակություն ունի գերմանական գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, արձակի պոետիկայի և գրական ժանրերի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, գերմանագիտության մասնագետների, թարգմանիչների, ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, ինչպես նաև XX դարի եվրոպական գրականությամբ, հետպատերազմյան արձակով և համաշխարհային գրականության զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար:

Պատմություն

Այս գիրքը նվիրված է հայ քաղաքական կուսակցությունների և երիտթուրքերի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը 1908-1914 թվականների ընթացքում՝ ներկայացնելով Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի քաղաքական գործընթացների կարևոր դրվագները։ Աշխատանքում վերլուծվում են հայ քաղաքական ուժերի և երիտթուրքական շարժման միջև ձևավորված կապերը, համագործակցության փորձերը, գաղափարական տարբերությունները և քաղաքական հակասությունները։ Գրքում ուսումնասիրվում են տվյալ ժամանակաշրջանի ազգային, հասարակական և պետական գործընթացները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք ազդեցություն են ունեցել հայ համայնքի քաղաքական դիրքորոշումների և հետագա պատմական զարգացումների վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, հայագետների, հետազոտողների, ուսանողների և Օսմանյան կայսրության ու հայ քաղաքական պատմության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գյուղատնտեսություն

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան դաշտի հողակլիմայական պայմաններում պոմիդորի մշակության արդյունավետության բարձրացման ագրոտեխնիկական միջոցների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բույսերի տեղաբաշխման տարբեր սխեմաների և հանքային պարարտանյութերի կիրառման ազդեցությունը բույսերի աճի, զարգացման, բերքատվության և ստացվող բերքի որակական ցուցանիշների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնկման խտության, շարքերի ու բույսերի միջև հեռավորությունների ընտրությանը՝ հողային տարածքի, արևային լուսավորության, խոնավության և սննդատարրերի առավել արդյունավետ օգտագործման նպատակով։ Ուսումնասիրվում է ազոտական, ֆոսֆորական և կալիումական պարարտանյութերի տարբեր չափաբաժինների ու հարաբերակցությունների ազդեցությունը բույսերի վեգետատիվ աճի, ծաղկման, պտղակալման և պտուղների ձևավորման գործընթացների վրա։ Վերլուծվում է տեղաբաշխման սխեմաների և սնուցման պայմանների փոխազդեցությունը՝ բերքատվության բարձրացման համար առավել նպաստավոր տարբերակները որոշելու նպատակով։ Դիտարկվում են նաև պտուղների զանգվածը, քանակը, ապրանքային որակը և մշակության տնտեսական արդյունավետությունը բնութագրող ցուցանիշները։ Կարևորվում է պարարտանյութերի գիտականորեն հիմնավորված կիրառումը, որը հնարավորություն է տալիս ապահովել բույսերի սննդային պահանջները՝ միաժամանակ խուսափելով դրանց անհարկի օգտագործումից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ Արարատյան դաշտի պայմաններին համապատասխան մշակության արդյունավետ տեխնոլոգիական մոտեցումների մշակման, հողային և նյութական ռեսուրսների նպատակային օգտագործման և միավոր տարածքից բարձր ու որակյալ բերքի ստացման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսների, բանջարաբույծների, ագրոնոմների, ֆերմերային տնտեսությունների մասնագետների, հետազոտողների և գյուղատնտեսական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում բանկային վերահսկողության արդյունավետության գնահատմանը անցումային փուլում՝ կենտրոնանալով ֆինանսական կայունության, ռիսկերի կառավարման և կարգավորիչ մարմինների դերի վրա։ Աշխատությունը վերլուծում է բանկերի գործունեության վերահսկման մեթոդները, ներառյալ ֆինանսական հաշվետվությունների վերլուծությունը, կապիտալի պահանջների և վարկային ռիսկերի գնահատումը, ինչպես նաև մոնիթորինգի ու ինսթիտուցիոնալ վերահսկման գործիքների կիրառումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անցումային տնտեսության առանձնահատկություններին, շուկայի փոփոխականության և կարգավորման համակարգի ձևավորման ազդեցությանը, ինչպես նաև ֆինանսական շուկայի ինտեգրման և միջազգային չափանիշների ընդունման մարտահրավերներին։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է միջազգային փորձը և առաջարկում մեխանիզմներ բանկային վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման, համակարգի թափանցիկության ամրապնդման և ֆինանսական կայունության ապահովման նպատակով, ինչը կարևոր է ինչպես պետական կարգավորիչների, այնպես էլ բանկային ոլորտի մասնագետների համար։