«Անապատի օդապարուկների» կառուցվածքը, ձևերը, թվագրությունը և գործառույթը

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է օպտիկական սահմանափակիչների և անջատիչների թվային մոդելավորմանը՝ հիմնված ոչ գծային շերտավոր միկրոկառուցվածքների վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է լույսի տարածման ոչ գծային դինամիկան բազմաշերտ միջավայրերում՝ ընդգծելով ինտենսիվությունից կախված բեկման ցուցիչի փոփոխությունների ազդեցությունը օպտիկական ազդանշանների կառավարման վրա։ Գրքում ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս նկարագրել լազերային ճառագայթների փոխազդեցությունը շերտավոր միկրոկառուցվածքների հետ, ինչպես նաև գնահատել օպտիկական հոսքերի սահմանափակման և անջատման արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ գծային Շրեդինգերի հավասարման, Ֆինիտ տարբերությունների և Ֆինիտ տարրերի մեթոդների կիրառմանը թվային սիմուլյացիաների իրականացման համար։ Հեղինակը վերլուծում է նաև կառուցվածքային պարամետրերի՝ շերտերի հաստության, բեկման ինդեքսների և ոչ գծայինության գործակիցների ազդեցությունը օպտիկական սարքերի աշխատանքի վրա։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է ժամանակակից ֆոտոնիկայի և ինտեգրալ օպտիկայի զարգացման մեջ՝ նպաստելով բարձր արագության օպտիկական կոմուտատորների և սահմանափակիչների նախագծման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը։

Մշակույթ

Արուճի վաղմիջնադարյան ճարտարապետական համալիրը Հայաստանի VII դարի կարևորագույն հուշարձաններից է, որը գտնվում է Արագածոտնի մարզի Արուճ գյուղի տարածքում և արտահայտում է Արշակունիների թագավորության անկումից հետո ձևավորված իշխանական և եկեղեցական շինարարական մշակույթի բարձր մակարդակը, երբ հայ ճարտարապետությունը զարգանում էր որպես ինքնուրույն ազգային դպրոց՝ համադրելով բազիլիկ և կենտրոնագմբեթ լուծումները։ Համալիրի գլխավոր կառույցը Արուճի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին է, որը կառուցվել է իշխան Գրիգոր Մամիկոնյանի պատվերով VII դարի կեսերին և առանձնանում է իր խոշոր չափերով, ընդարձակ ներքին տարածությամբ և ճարտարապետական համաչափ լուծումներով, որտեղ մեկ նավանի խաչաձև-գմբեթավոր հորինվածքը ստեղծում է մոնումենտալ և միաժամանակ ներդաշնակ տարածական ազդեցություն։ Եկեղեցու կառուցվածքում օգտագործված են բարձրորակ մշակված տուֆե քարեր, իսկ ներքին հարդարանքը, թեև ժամանակի ընթացքում մեծ մասամբ վնասվել է, վկայում է երբեմնի հարուստ որմնանկարային ձևավորման մասին, որը ընդգծում էր կրոնական թեմաների պատկերագրական ամբողջականությունը։ Համալիրի կազմում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև իշխանական պալատի ավերակները, որոնք փաստում են Արուճի՝ որպես ժամանակավոր վարչական կենտրոնի դերը Մամիկոնյանների իշխանության շրջանում, ինչպես նաև վկայում են աշխարհիկ և եկեղեցական ճարտարապետության համատեղ զարգացումը նույն տարածքում։ Արուճի համալիրը առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև հայ ճարտարապետության պատմության մեջ, քանի որ այն համարվում է անցումային օրինակ՝ վաղ քրիստոնեական բազիլիկներից դեպի զարգացած գմբեթավոր եկեղեցիներ, և իր հորինվածքային լուծումներով ազդեցություն է ունեցել հետագա դարերի հայկական եկեղեցաշինության վրա՝ ձևավորելով տարածական կազմակերպման, ծավալային հստակության և գեղարվեստական հավասարակշռության սկզբունքներ, որոնք դարձել են ազգային ճարտարապետական դպրոցի բնորոշ հատկանիշներից մեկը։

Քիմիա

Գիրքը նվիրված է բենզ-տեղակալված 2-մեթիլ-4-քլորքինոլինների նուկլեոֆիլ տեղակալման ռեակցիաների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրանց տեսական հիմքերը, ընթացքի առանձնահատկությունները և կիրառական նշանակությունը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են քինոլինային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, քիմիական ակտիվությունը, ռեակցիոնունակությունը և տարբեր նուկլեոֆիլ ռեագենտների հետ փոխազդեցության օրինաչափությունները։ Ներկայացվում են օրգանական միացությունների ստացման մեթոդներ, ռեակցիաների պայմանների ազդեցությունը վերջնական նյութերի հատկությունների վրա, ինչպես նաև ստացված միացությունների կառուցվածքային հետազոտության մոտեցումներ։ Գիրքը կարևոր տեղեկություններ է պարունակում հետերոցիկլային քիմիայի, դեղանյութերի սինթեզի և նոր կենսաբանական ակտիվ միացությունների որոնման ուղղությամբ իրականացվող հետազոտությունների համար։ Աշխատանքը նախատեսված է օրգանական քիմիայի մասնագետների, քիմիկոս-հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և քիմիական սինթեզի ժամանակակից մեթոդներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետությունում հրատարակված նոր գրքերը՝ ընդգրկելով տարբեր ոլորտների արդի հրատարակություններ՝ գեղարվեստական գրականությունից մինչև գիտական, ուսումնական և հասարակագիտական աշխատություններ։ Ցանկի նպատակն է ապահովել ընթերցողների և մասնագետների համար նոր գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվություն, որը հնարավորություն է տալիս կողմնորոշվել հրատարակչական հոսքում և հետևել ժամանակակից գրական և գիտական միտումներին։ Հայաստանի հրատարակչական դաշտում վերջին տարիներին նկատվում է ինչպես տեղական հեղինակների ստեղծագործությունների ակտիվություն, այնպես էլ բազմաթիվ թարգմանական նախագծերի իրականացում, որոնք ընթերցողին են ներկայացնում միջազգային գրականության և գիտության կարևոր նմուշներ։ Հատկապես ակտիվ են «Զանգակ», «Անտարես», «Արմավ», «Նյումեգ» և այլ հրատարակչություններ, որոնք պարբերաբար թողարկում են նոր գեղարվեստական վեպեր, մանկական գրականություն, պատմագիտական ուսումնասիրություններ և մասնագիտական մենագրություններ։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է հատուկ կրթական պայմաններում սովորողների գրավոր խոսքի խանգարումների բացահայտման, կանխարգելման և շտկման միջոցների ու մեթոդների ուսումնասիրությանը մայրենի լեզվի ուսուցման գործընթացում։ Քննության են առնվում գրավոր խոսքի ձևավորման հոգեբանական, լեզվաբանական և մանկավարժական հիմքերը, ինչպես նաև այն դժվարությունները, որոնք կարող են դրսևորվել գրելու, ուղղագրության, բառերի ու նախադասությունների կառուցման և մտքերի գրավոր արտահայտման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների անհատական կրթական կարիքների գնահատմանը, գրավոր խոսքի խանգարումների բնույթի և պատճառների բացահայտմանը և դրանց համապատասխան շտկողական աշխատանքի կազմակերպմանը։ Ներկայացվում են տարբեր վարժություններ, ուսուցման եղանակներ և մանկավարժական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են հնչյունատառային կապերի ամրապնդմանը, բառապաշարի հարստացմանը, ուղղագրական կարողությունների զարգացմանը, նախադասությունների ճիշտ կառուցմանը և կապակցված գրավոր խոսքի ձևավորմանը։ Քննարկվում է տեսողական, լսողական և շարժողական ընկալման համակցված կիրառման նշանակությունը, ինչպես նաև աստիճանական ու համակարգված ուսուցման դերը գրավոր խոսքի դժվարությունների հաղթահարման գործում։ Կարևորվում է ուսուցչի, հատուկ մանկավարժի և լոգոպեդի համագործակցությունը՝ սովորողի հնարավորություններին և առաջընթացին համապատասխան անհատականացված աշխատանք կազմակերպելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև մայրենի լեզվի դասերի ընթացքում շտկողական առաջադրանքների ներառմանը, սովորողների ինքնուրույն աշխատանքի զարգացմանը և ձեռք բերված հմտությունների ամրապնդմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել գրավոր խոսքի շտկման արդյունավետ մեթոդական համակարգի կատարելագործմանը և հատուկ կրթության պայմաններում մայրենի լեզվի ուսուցման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հատուկ մանկավարժների, լոգոպեդների, մայրենի լեզվի ուսուցիչների, կրթության ոլորտի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հուղարկավորության և հիշատակի ծեսերի ավանդական ու ժամանակակից դրսևորումների վերլուծությանը Տավուշի մարզ-ում՝ առանձնացնելով տեղական համայնքներում ձևավորված սովորույթների շարունակականությունն ու փոփոխությունները արդի սոցիալական և մշակութային պայմաններում։ Նյութում նկարագրվում են մահվան հետ կապված ավանդական ծիսակարգերը՝ սկսած հոգեհանգստի կազմակերպումից մինչև հուղարկավորության արարողությունը և հետհուղարկավորական հիշատակի օրերը, ինչպես նաև դրանցում առկա խորհրդանշական գործողությունները, որոնք արտահայտում են համայնքային համախմբվածություն, հարգանք հանգուցյալի հիշատակի նկատմամբ և հոգևոր ընկալումներ մահվան մասին։ Միաժամանակ վերլուծվում են վերջին տասնամյակներում նկատվող փոփոխությունները, որոնք պայմանավորված են ուրբանիզացիայով, սոցիալական արժեքների փոփոխությամբ, եկեղեցական արարողակարգերի ստանդարտացմամբ և ժամանակակից կյանքի արագ տեմպերով, ինչը որոշ դեպքերում հանգեցրել է ծեսերի պարզեցման կամ նոր ձևերի առաջացման։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև ավանդական և նորարարական տարրերի համադրմանը, օրինակ՝ հիշատակի միջոցառումների կազմակերպման ձևերի փոփոխությանը, գերեզմանատների խնամքի նոր մոտեցումներին և համայնքային հիշողության պահպանման տարբեր մեխանիզմներին։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև ընտանիքի, համայնքի և եկեղեցու դերակատարությունը այս գործընթացներում՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ավանդույթները հարմարվում ժամանակակից հասարակության պահանջներին՝ պահպանելով իրենց մշակութային և հոգևոր հիմքերը։