Մայրենի լեզվի ուսուցման գործընթացում հատուկ (օժանդակ) դպրոցում սովորողների գրավոր խոսքի խանգարումների շտկման միջոցներն ու մեթոդները

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Другие предметы

Քաղաքագիտական և միջազգային հարաբերությունների բնույթի այս հրապարակումը վերաբերում է սիրիական զինված ընդդիմադիր խմբավորումների անդամների՝ Ադրբեջան հնարավոր տեղափոխման մասին տեղեկություններին և դրանց կապին Թուրքիայի տարածաշրջանային քաղաքականության հետ։ Քննության են առնվում Հարավային Կովկասում և Մերձավոր Արևելքում անվտանգության փոխկապակցված խնդիրները, Թուրքիայի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները և տարածաշրջանային հակամարտություններում արտաքին դերակատարների մասնակցության հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սիրիական հակամարտության հետևանքով ձևավորված զինված խմբավորումների գործունեությանը, նրանց հնարավոր ներգրավմանը այլ տարածաշրջանների հակամարտություններում և այդ գործընթացների միջազգային քաղաքական արձագանքներին։ Դիտարկվում են Թուրքիայի և Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական համագործակցության առանձնահատկությունները, տարածաշրջանային ուժերի փոխհարաբերությունները և արտաքին ռազմական աջակցության հնարավոր ազդեցությունները Հարավային Կովկասի անվտանգության միջավայրի վրա։ Քննարկվում են նաև օտարերկրյա զինյալների մասնակցության վերաբերյալ տեղեկությունների հավաստիության գնահատման, տարբեր աղբյուրների հաղորդումների համադրման և միջազգային իրավունքի տեսանկյունից առաջացող հարցերը։ Հրապարակման թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Մերձավոր Արևելքի և Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական գործընթացների փոխազդեցությունը, տարածաշրջանային մրցակցությունը և անվտանգության մարտահրավերները։ Անդրադարձ է կատարվում ռազմական հակամարտությունների միջազգայնացման, դաշնակցային հարաբերությունների և արտաքին քաղաքական շահերի փոխկապակցվածությանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, տարածաշրջանային անվտանգության, թուրքագիտության, հակամարտությունների ուսումնասիրության և ժամանակակից աշխարհաքաղաքական գործընթացների հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Психология

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ա. Ի. Միրաքյանի գիտական ժառանգությանը և հոգեկան արտացոլման հայեցակարգի զարգացման գործում նրա ունեցած նշանակալի ներդրմանը։ Աշխատության հիմքում ընկած է այն գիտական մոտեցումը, որի համաձայն հոգեկան գործընթացները պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես արտաքին աշխարհի ազդեցությունների պասիվ արտացոլում, այլև որպես մարդու ակտիվ ճանաչողական գործունեության, ընկալման և իրականության հետ փոխհարաբերության բարդ համակարգ։ Հետազոտություններում Միրաքյանի հայեցակարգը ներկայացվում է որպես հոգեբանական երևույթների ուսումնասիրման ինքնատիպ մոտեցում, որը հատկապես նշանակալի է ընկալման գործընթացի բնույթի, դրա մեխանիզմների և մարդու կողմից իրականության յուրացման առանձնահատկությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է Միրաքյանի գիտական ուղու և նրա հայեցակարգի ձևավորման նախադրյալների բացահայտումը։ Հեղինակի տեսական հայացքները ձևավորվում են այնպիսի հարցադրումների շրջանակում, որոնք վերաբերում են մարդու հոգեկանի և արտաքին աշխարհի փոխհարաբերությանը, ընկալման կառուցվածքին և հոգեկան արտացոլման մեխանիզմներին։ Այս մոտեցման կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն փորձում է հաղթահարել հոգեկան գործընթացների չափազանց պարզեցված մեկնաբանությունները և մարդու հոգեկան գործունեությունը դիտարկել ավելի ամբողջական համակարգի շրջանակում։ Ուսումնասիրության առանցքային թեման ընկալման գործընթացն է։ Մարդը շրջապատող իրականությունը չի ընկալում որպես արդեն պատրաստ, անփոփոխ տեղեկատվություն․ ընկալման ընթացքում արտաքին ազդեցությունները ներառվում են մարդու գործունեության, փորձի, գիտակցության և անձնային առանձնահատկությունների համակարգում։ Այդ պատճառով ընկալումը ներկայացվում է որպես ակտիվ գործընթաց, որի ընթացքում ձևավորվում է իրականության որոշակի հոգեկան պատկերը։ Այս դրույթը կարևոր նշանակություն ունի հոգեկան արտացոլման բնույթը հասկանալու համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս տարբերակել արտաքին աշխարհի մեխանիկական վերարտադրությունը և մարդու կողմից իրականության ակտիվ հոգեկան յուրացումը։ Միրաքյանի հայեցակարգի առանձնահատկություններից է «ոչարգասիքային» մոտեցման գաղափարը, որը նրա գիտական ժառանգության ուսումնասիրություններում դիտարկվում է որպես կարևոր տեսական սկզբունք։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հոգեկան արտացոլումը չսահմանափակել միայն որոշակի վերջնական արդյունքի՝ պատրաստի հոգեկան պատկերի կամ արդյունքի ձևավորմամբ։ Փոխարենը շեշտադրվում է գործընթացի դինամիկ բնույթը, մարդու ակտիվ ներգրավվածությունը և այն պայմանները, որոնց ներքո ձևավորվում ու փոխակերպվում է հոգեկան արտացոլումը։ Այս տեսանկյունից հոգեկան գործընթացը դիտարկվում է ոչ թե որպես մեկանգամյա արձագանք, այլ որպես շարունակական փոխազդեցության համակարգ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հոգեկան արտացոլման և գործունեության փոխհարաբերությանը։ Մարդու հոգեկան աշխարհը չի կարող ամբողջությամբ հասկացվել՝ անջատելով այն նրա գործունեությունից։ Մարդը ճանաչում, ընկալում և մեկնաբանում է իրականությունը կոնկրետ գործունեության պայմաններում, իսկ գործունեությունն իր հերթին փոխվում է մարդու ունեցած պատկերացումների և փորձի ազդեցությամբ։ Այս փոխադարձ կապը թույլ է տալիս հոգեկան արտացոլումը դիտարկել որպես ակտիվ և զարգացող գործընթաց։ Նման մոտեցումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է հասկանալ, թե ինչու նույն արտաքին իրավիճակը տարբեր մարդկանց մոտ կարող է առաջացնել տարբեր հոգեբանական արձագանքներ և ընկալումներ։ Հետազոտության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ընկալման վերաբերյալ տարբեր տեսություններին և դրանց համեմատությանը։ Միրաքյանի մոտեցման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ավանդական պատկերացումների սահմանափակումները և ցույց տալ այն տեսական հնարավորությունները, որոնք առաջանում են ընկալման գործընթացը ավելի լայն՝ սուբյեկտի և իրականության փոխհարաբերության համատեքստում դիտարկելիս։ Այս առումով նրա հայեցակարգը կարող է դիտարկվել որպես փորձ՝ վերանայելու հոգեկան արտացոլման գործընթացի ուսումնասիրության որոշ հաստատված մոտեցումներ և առաջարկելու այլ մեկնաբանության հնարավորություններ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև սուբյեկտի դերի խնդիրը։ Հոգեկան արտացոլման ընթացքում մարդը հանդես է գալիս ոչ թե որպես արտաքին ազդակների պասիվ ընդունող, այլ որպես ակտիվ սուբյեկտ։ Նրա նախկին փորձը, գործունեությունը, գիտելիքները, հետաքրքրությունները և հոգեկան առանձնահատկությունները կարող են ազդել այն բանի վրա, թե ինչպես է նա ընկալում և մեկնաբանում իրականությունը։ Այս դրույթը հոգեբանական ուսումնասիրության մեջ թույլ է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ անհատական տարբերությունների առաջացման պատճառները և բացատրել հոգեկան գործընթացների բազմազանությունը։ Միրաքյանի հայեցակարգի նշանակությունը չի սահմանափակվում միայն տեսական հոգեբանությամբ։ Նրա գաղափարների հիման վրա հետագայում ուսումնասիրություններ են իրականացվել ընկալման տրանսցենդենտալ հոգեբանության ուղղությամբ, իսկ այդ մոտեցման հնարավոր կիրառությունները դիտարկվել են նաև հոգեթերապիայի և կրթության ոլորտներում։ Հետազոտական աշխատանքներում հատուկ ուշադրություն է դարձվել Միրաքյանի հետևորդների աշխատություններին՝ նրա տեսական սկզբունքների հետագա զարգացման և կիրառման հնարավորությունները բացահայտելու նպատակով։ Կրթական ոլորտում այս մոտեցումը կարող է կարևոր լինել սովորողի ընկալման և ուսումնական գործունեության առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Եթե հոգեկան արտացոլումը դիտարկվում է որպես ակտիվ գործընթաց, ապա ուսուցումը նույնպես չի կարող սահմանափակվել տեղեկատվության փոխանցմամբ։ Սովորողը պետք է դիտարկվի որպես գիտելիքը յուրացնող և վերակազմավորող ակտիվ սուբյեկտ, որի անձնական փորձը և գործունեությունը նշանակություն ունեն ուսումնական նյութի ընկալման ու իմաստավորման համար։ Հոգեթերապիայի համատեքստում ևս այս տեսական մոտեցումը կարող է օգտագործվել մարդու կողմից սեփական փորձի ընկալման և մեկնաբանության առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Հոգեկան իրականությունը դիտարկելով որպես ակտիվորեն ձևավորվող և մեկնաբանվող գործընթաց՝ հնարավոր է ավելի խորությամբ ուսումնասիրել մարդու վերաբերմունքը սեփական ապրումների, շրջապատի և կյանքի իրադարձությունների նկատմամբ։ Ուսումնասիրության կարևոր արդյունքներից մեկն այն է, որ Միրաքյանի գիտական ժառանգությունը հնարավորություն է տալիս հոգեկան արտացոլման խնդիրը դիտարկել ավելի լայն տեսական շրջանակում։ Նրա մոտեցման արժեքը հատկապես դրսևորվում է այն գաղափարում, որ հոգեկան գործընթացները պետք է ուսումնասիրել դրանց ձևավորման, զարգացման և գործունեության հետ փոխկապվածության մեջ։ Այդպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս խուսափել հոգեկան երևույթները մեկուսացված և անփոփոխ արդյունքների վերածելուց և ընդգծում է դրանց դինամիկ ու սուբյեկտային բնույթը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Ա. Ի. Միրաքյանի ներդրումը հոգեկան արտացոլման հայեցակարգի զարգացման գործում կապված է մարդու ընկալման և հոգեկան գործունեության ակտիվ բնույթի շեշտադրման, ընկալման գործընթացի նոր տեսական մեկնաբանությունների մշակման և ոչարգասիքային մոտեցման առաջադրման հետ։ Նրա գաղափարները կարևոր նշանակություն ունեն հայ հոգեբանական մտքի պատմության համար և միաժամանակ ստեղծում են հիմք հոգեբանության այլ բնագավառներում հետագա տեսական ու կիրառական ուսումնասիրությունների համար։

Культура

Այս աշխատությունը նվիրված է հայ խորհրդային կինոյի և արվեստի նշանավոր գործիչ Սերգեյ Փարաջանովի ստեղծագործության սոցիալ-հոգեբանական և էստետիկ հիմքերի վերլուծությանը։ Նյութում ուսումնասիրվում են նրա ստեղծագործության ձևավորման սոցիալական, հոգեբանական և մշակութային գործոնները, որոնք ազդել են նկարահանման ոճի, վիզուալ կոմպոզիցիաների, կերպարների պատկերավորման և խորհրդանշական մեթոդների ընտրության վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է Փարաջանովի արվեստի ինքնատիպությունն ու բազմաշերտությունը՝ համադրելով իրականության և փիլիսոփայական ընկալումների, ազգային մշակութային տարրերի և անձնական էմոցիոնալ փորձառությունների արտահայտությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սիմվոլիզմի, ֆորմալ մտածողության և սցենարային կառուցվածքի հոգեբանական ազդեցությանը՝ ստեղծագործության ընկալման և զգայական դրսևորման վրա։ Նյութը կարևոր է արվեստաբանների, կինոգետների, սոցիալ-հոգեբանական հետազոտողների և ստեղծագործական մշակույթի ուսումնասիրողների համար՝ նպաստելով Փարաջանովի արվեստի խորքային ընկալմանը և սոցիալ-հոգեբանական միջավայրի ազդեցության վերլուծությանը։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է անհավատության գաղափարի քննադատությանը և կրոնական հավատքի հիմնարար դրույթների պաշտպանությանը։ Վերնագիրը հուշում է, որ գրքույկի հիմնական նպատակը հավատքի և անհավատության միջև առկա հակասությունների ներկայացումն ու քրիստոնեական աշխարհայացքի դիրքորոշման հիմնավորումն է։ Նման բնույթի երկերում սովորաբար քննարկվում են Աստծո գոյության, աշխարհի արարման, աստվածային նախախնամության, մարդու հոգևոր բնույթի և բարոյական պատասխանատվության հարցերը։ Հնարավոր է, որ հեղինակը անդրադառնում է նաև այն մտավոր կասկածներին ու առարկություններին, որոնք կարող են առաջանալ կրոնական համոզմունքների նկատմամբ, և փորձում է դրանց պատասխանել աստվածաբանական, փիլիսոփայական ու բարոյական փաստարկներով։ Նյութի կարևոր ուղղություններից է հավատքի դերի ընդգծումը մարդու անձնական կյանքում և հասարակական հարաբերություններում՝ որպես բարոյական կողմնորոշման, ներքին ամրության և կյանքի իմաստավորման աղբյուր։ Հրատարակությունը արժեքավոր է կրոնական մտքի պատմության, հավատքի պաշտպանության գրականության և հայ հասարակության մեջ կրոնական ու աշխարհիկ գաղափարների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն ժամանակաշրջանի մտավոր միջավայրի մասին, երբ հավատքի, բանականության և գիտելիքի հարաբերության հարցերը կարևոր տեղ էին զբաղեցնում հասարակական ու մշակութային քննարկումներում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների ներկա վիճակի, զարգացման հիմնախնդիրների և ապագա հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են զբոսաշրջության ոլորտի հիմնական բաղադրիչները՝ տրանսպորտային հասանելիությունը, հյուրանոցային տնտեսությունը, սպասարկման համակարգերը, տեղեկատվական ենթակառուցվածքները և զբոսաշրջային ուղղությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են Հայաստանի զբոսաշրջային ներուժը, առկա ենթակառուցվածքային հնարավորությունները, ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Հեղինակը անդրադառնում է զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների արդիականացման, ներդրումների խթանման, տարածաշրջանային զբոսաշրջության զարգացման և ծառայությունների որակի բարձրացման հարցերին։ Աշխատությունում ընդգծվում է զբոսաշրջության նշանակությունը երկրի տնտեսական աճի, զբաղվածության ընդլայնման և մարզերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել զբոսաշրջության ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով Հայաստանի զբոսաշրջային համակարգի զարգացման ուղղությունների և հնարավորությունների ավելի խոր ըմբռնմանը։