Анестезиологическое обеспечение операций у больных с диабетической гангреной стопы

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հարկային համակարգերի փոխգործակցության խնդիրների ուսումնասիրմանը և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են երկու հարկային համակարգերի ձևավորման առանձնահատկությունները, դրանց իրավական և տնտեսական հիմքերը, ինչպես նաև փոխհարաբերությունների կարգավորման մեխանիզմները։ Հեղինակը դիտարկում է հարկային քաղաքականության համակարգման, հարկային վարչարարության արդյունավետության բարձրացման, հարկային հարաբերությունների ներդաշնակեցման և ֆինանսական ռեսուրսների կառավարման հիմնահարցերը։ Հետազոտության ընթացքում ներկայացվում են առկա խնդիրները, որոնք կարող են առաջանալ տարբեր հարկային կարգավորումների, տնտեսական միջավայրերի և կառավարման մոտեցումների պայմաններում, ինչպես նաև առաջարկվում են դրանց լուծման հնարավոր տարբերակներ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի պետական ֆինանսների կառավարման, հարկային բարեփոխումների և տարածաշրջանային տնտեսական համագործակցության ուսումնասիրության համար՝ առաջարկելով տեսական ու գործնական մոտեցումներ հարկային համակարգերի փոխկապակցվածության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հարկային համակարգերի զարգացման և ֆինանսատնտեսական հարաբերությունների կարգավորման հարցերով։

Մանկավարժություն

Աշխատանքը նվիրված է դպրոցում մանկավարժական կոլեկտիվի և համայնքի համագործակցության կազմակերպման ձևերի ուսումնասիրությանը՝ որպես կրթական գործընթացի արդյունավետության, դպրոցի սոցիալական դերի և սովորողների զարգացման կարևոր պայման։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ դպրոցը չի գործում մեկուսացված միջավայրում, այլ համայնքի սոցիալական, մշակութային և կրթական կյանքի կարևոր բաղադրիչն է, իսկ ուսուցիչների, ծնողների, համայնքային կառույցների և հասարակության տարբեր ներկայացուցիչների համագործակցությունը կարող է նպաստել կրթության որակի բարձրացմանը և դպրոցի առջև ծառացած խնդիրների արդյունավետ լուծմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել դպրոց–համայնք համագործակցության տեսական հիմքերը, դրա նպատակները, սկզբունքները և կազմակերպման հիմնական ձևերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում համագործակցության մասնակիցների դերերի հստակեցումը․ մանկավարժական կոլեկտիվը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես ուսումնական գործընթացի կազմակերպիչ, այլև որպես համայնքի հետ կրթական և սոցիալական կապերի համակարգող, մինչդեռ համայնքը կարող է դպրոցին տրամադրել նյութական, մասնագիտական, մշակութային և կազմակերպչական տարբեր ռեսուրսներ։ Համագործակցության հիմնական ձևերից կարող են լինել ծնողական և համայնքային հանդիպումները, համատեղ քննարկումները, խորհրդակցությունները, բաց դասերը, կրթական միջոցառումները, մշակութային նախաձեռնությունները, համայնքային ծրագրերը, դպրոցական և արտադպրոցական միջոցառումները, ինչպես նաև սոցիալական ու բարեգործական ծրագրերը։ Այս ձևերի արդյունավետությունը մեծապես կախված է դրանց նպատակային կազմակերպումից և բոլոր մասնակիցների ակտիվ ներգրավվածությունից։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ծնողների հետ համագործակցությանը՝ որպես դպրոց–համայնք կապի կարևոր բաղադրիչի։ Ծնողները կարող են ներգրավվել ոչ միայն իրենց երեխաների առաջադիմության և վարքի հետ կապված հարցերում, այլև դպրոցի զարգացման ծրագրերի, միջոցառումների և համայնքային նախաձեռնությունների իրականացման գործընթացներում։ Նման մասնակցությունը կարող է նպաստել փոխադարձ վստահության ձևավորմանը և ծնողների պատասխանատվության բարձրացմանը կրթական գործընթացի նկատմամբ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համայնքի կրթական և մշակութային ներուժի օգտագործումը։ Տեղական պատմությունը, մշակութային ժառանգությունը, բնությունը, մասնագիտական համայնքը և տարբեր կազմակերպություններ կարող են դառնալ ուսուցման լրացուցիչ ռեսուրսներ։ Դպրոցական ծրագրերի հետ համայնքային կյանքի կապը հնարավորություն է տալիս կրթական նյութը դարձնել ավելի կիրառական և աշակերտների համար ավելի մոտ իրականությանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև աշակերտների մասնակցությամբ իրականացվող համայնքային նախագծերը։ Նման ծրագրերի միջոցով սովորողները կարող են ներգրավվել համայնքի խնդիրների բացահայտման, դրանց վերաբերյալ առաջարկությունների մշակման և լուծումների իրականացման գործընթացներում։ Սա նպաստում է քաղաքացիական պատասխանատվության, նախաձեռնողականության, համագործակցային աշխատանքի և սոցիալական հմտությունների զարգացմանը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել դպրոցի և տեղական ինքնակառավարման մարմինների համագործակցությանը։ Համայնքային իշխանությունները կարող են աջակցել դպրոցի նյութատեխնիկական պայմանների բարելավմանը, կրթական և մշակութային ծրագրերի իրականացմանը, ինչպես նաև երեխաների համար անվտանգ և նպաստավոր միջավայրի ստեղծմանը։ Միաժամանակ դպրոցը կարող է իր կրթական և մասնագիտական ներուժով մասնակցել համայնքի զարգացման տարբեր նախաձեռնություններին։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև համագործակցության կազմակերպման մեթոդները՝ համատեղ ծրագրավորում, աշխատանքային խմբերի ստեղծում, պարբերական հանդիպումների անցկացում, տեղեկատվության փոխանակում, հարցումների և քննարկումների իրականացում, ինչպես նաև համագործակցության արդյունքների գնահատում։ Արդյունավետ համագործակցության համար կարևոր են փոխադարձ վստահությունը, բաց հաղորդակցությունը, պատասխանատվության հստակ բաշխումը և բոլոր մասնակիցների շահերի հաշվառումը։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է նաև այն խոչընդոտների բացահայտումը, որոնք կարող են սահմանափակել դպրոց–համայնք համագործակցությունը։ Դրանց թվում կարող են լինել տեղեկատվության պակասը, ծնողների կամ համայնքի պասիվությունը, ռեսուրսների սահմանափակությունը, կողմերի միջև հաղորդակցության անարդյունավետությունը և համագործակցության նպատակների ոչ հստակ ձևակերպումը։ Այդ խնդիրների հաղթահարման համար անհրաժեշտ է ստեղծել մասնակցային և վստահության վրա հիմնված միջավայր, որտեղ յուրաքանչյուր կողմ կունենա հստակ դեր և պատասխանատվություն։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կայանում է դպրոցներում մանկավարժական կոլեկտիվի և համայնքի համագործակցության առավել արդյունավետ ձևերի բացահայտման և դրանց կիրառման մեթոդական առաջարկությունների մշակման մեջ։ Համագործակցության ճիշտ կազմակերպումը կարող է նպաստել ոչ միայն դպրոցի կրթական արդյունքների բարելավմանը, այլև համայնքի սոցիալական կապերի ամրապնդմանը, սովորողների սոցիալականացմանը և դպրոցի՝ որպես համայնքային կյանքի ակտիվ կենտրոնի ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դպրոց–համայնք համագործակցությունը դիտարկում է որպես փոխադարձ պատասխանատվության և մասնակցության վրա հիմնված գործընթաց, որի միջոցով հնարավոր է համատեղել մանկավարժական կոլեկտիվի մասնագիտական ներուժը, ընտանիքի աջակցությունը և համայնքի ռեսուրսները՝ սովորողների լիարժեք զարգացման և կրթական միջավայրի կատարելագործման նպատակով։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հիպոթալամուսային ծագման նոր ցիտոկինի ազդեցության ուսումնասիրությանը գլյուկոզի և գլուտամինաթթվի նյութափոխանակային գործընթացների վրա երկարատև ճնշման համախտանիշի պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում են օրգանիզմում ծանր հյուսվածքային վնասման հետևանքով առաջացող նյութափոխանակային փոփոխությունները և դրանց կարգավորման հնարավոր նյարդահումորալ մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլյուկոզի յուրացման և գլուտամինաթթվի կլանման փոփոխություններին, քանի որ այդ նյութերը կարևոր դեր ունեն բջիջների էներգետիկ և ամինաթթվային նյութափոխանակության գործընթացներում։ Փորձարարական ուսումնասիրության համար կիրառվող ռադիոակտիվ ածխածնով նշակիր նյութերը հնարավորություն են տալիս հետազոտական պայմաններում հետևելու համապատասխան նյութերի ներգրավմանը կենսաքիմիական գործընթացներում և քանակապես գնահատելու դրանց օգտագործման փոփոխությունները։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են ընդգրկվել փորձարարական ֆիզիոլոգիական մոդելավորումը, ռադիոիզոտոպային հետազոտությունը, կենսաքիմիական անալիզները և ստացված ցուցանիշների վիճակագրական համեմատությունը։ Փորձարարական տարբեր խմբերի տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ուսումնասիրվող ցիտոկինի առկայության և բացակայության պայմաններում նյութափոխանակային ցուցանիշների տարբերությունները։ Քննության են առնվում նաև հյուսվածքային վնասման հետևանքով էներգետիկ փոխանակության խանգարումները, բջջային նյութափոխանակության վերակազմավորումը և կարգավորիչ ազդանշանային գործոնների հնարավոր մասնակցությունը այդ գործընթացներին։ Կարևոր ուղղություն է հիպոթալամուսի և ծայրամասային նյութափոխանակության միջև գործառական կապերի ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե կենտրոնական կարգավորիչ գործոններն ինչպիսի ազդեցություն կարող են ունենալ օրգանիզմի համակարգային արձագանքի վրա։ Գլյուկոզի օգտագործման և գլուտամինաթթվի կլանման ցուցանիշների համեմատական գնահատումը կարող է լրացուցիչ տեղեկություն տալ ախտաբանական վիճակում ածխաջրային ու ամինաթթվային նյութափոխանակության փոխկապակցված փոփոխությունների վերաբերյալ։ Աշխատությունն ունի հիմնարար փորձարարական նշանակություն կենսաքիմիայի, ֆիզիոլոգիայի և ախտաֆիզիոլոգիայի համար՝ նպաստելով ծանր հյուսվածքային վնասումների ժամանակ նյութափոխանակային խանգարումների և դրանց նյարդահումորալ կարգավորման մեխանիզմների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է խառը ազդանշանային ինտեգրալ սխեմաների (analog-digital mixed-signal ICs) արագագործության բարձրացման մեթոդների մշակմանն ու փորձարարական հետազոտությանը։ Գրքում վերլուծվում են նման սխեմաների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, անալոգային և թվային մասերի փոխազդեցության խնդիրները, ինչպես նաև ազդանշանների մշակման ընթացքում առաջացող ժամանակային ուշացումների և աղմուկի ազդեցությունը ընդհանուր արդյունավետության վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է արագագործության սահմանափակող հիմնական գործոնները՝ տրանզիստորային տարրերի պարամետրեր, ինտերկոնեկտային ուշացումներ, էներգասպառում և ջերմային ռեժիմներ։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է Երևան քաղաքի դպրոցների առաջին դասարաններում սովորող երեխաների առողջական վիճակի և ուսումնական գործընթացի հիգիենիկ պայմանների համալիր ուսումնասիրությանը՝ փոխկապակցված դիտարկելով երեխայի առողջությունը, ֆիզիկական և ֆունկցիոնալ զարգացումը, դպրոցական միջավայրը և ուսումնական ծանրաբեռնվածությունը։ Հետազոտության արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ դպրոցական կրթության սկզբնական փուլը երեխայի կյանքում կարևոր հարմարվողական շրջան է, երբ փոխվում են օրվա ռեժիմը, շարժողական ակտիվությունը, մտավոր աշխատանքի ծավալը, քնի և հանգստի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի նկատմամբ ներկայացվող պահանջները։ Աշխատության շրջանակում կարող են գնահատվել առաջին դասարանցիների առողջական վիճակի հիմնական ցուցանիշները, ֆիզիկական զարգացման մակարդակը, առողջական խմբերի բաշխվածությունը, տարածված հիվանդությունների և ֆունկցիոնալ շեղումների հաճախականությունը, ինչպես նաև դպրոցական միջավայրին հարմարվելու առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական գործընթացի հիգիենիկ գնահատմանը՝ հաշվի առնելով դասերի տևողությունը, դասացուցակի կառուցվածքը, դասերի միջև ընդմիջումները, մտավոր և ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության հարաբերակցությունը, շարժողական ակտիվության հնարավորությունները և երեխայի հանգստի համար նախատեսված պայմանները։ Կարևոր ուղղություն է նաև դասասենյակների սանիտարահիգիենիկ պայմանների ուսումնասիրությունը՝ բնական և արհեստական լուսավորության, օդափոխության, ջերմաստիճանի, խոնավության, աղմուկի, կահույքի համապատասխանության և աշակերտի աշխատատեղի կազմակերպման տեսանկյունից։ Այս գործոնների գնահատումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե որքանով է դպրոցական միջավայրը համապատասխանում առաջին դասարաններում սովորող երեխաների տարիքային և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններին։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսումնական գործընթացի ընթացքում երեխաների աշխատունակության փոփոխություններին՝ ուշադրության, հոգնածության, ֆունկցիոնալ վիճակի և դասի տարբեր փուլերում առաջացող լարվածության գնահատմամբ։ Այդպիսի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ուսումնական ծանրաբեռնվածության որ պայմաններն են առավել մեծ ազդեցություն ունենում երեխայի աշխատունակության և ինքնազգացողության վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև դպրոցական օրվա ռեժիմի ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ սնունդը, քունը, ֆիզիկական ակտիվությունը, հանգիստը և տնային առաջադրանքների կատարման համար ծախսվող ժամանակը։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել առաջին դասարանցիների համար առավել բարենպաստ կրթական և հիգիենիկ պայմանների մշակման ու կատարելագործման համար։ Հետազոտության մեջ կարող են առաջարկվել ուսումնական ծանրաբեռնվածության օպտիմալացման, դասասենյակների պայմանների բարելավման, շարժողական դադարների արդյունավետ կազմակերպման, երեխաների առողջության պարբերական հսկողության և առողջ ապրելակերպի հմտությունների ձևավորման ուղղություններ։ Հատկապես կարևոր է առողջապահական և կրթական համակարգերի համագործակցությունը, քանի որ երեխայի առողջության պահպանումը դպրոցական միջավայրում պահանջում է ոչ միայն բժշկական հսկողություն, այլև ճիշտ կազմակերպված ուսումնական ռեժիմ և հիգիենիկ պայմաններ։ Թեման ունի նաև գործնական նշանակություն, քանի որ առաջին դասարաններում երեխաների առողջական վիճակի և ուսումնական միջավայրի փոխկապակցված գնահատումը կարող է նպաստել հետագա կրթական տարիներին առողջական խնդիրների կանխարգելմանը և դպրոցական հարմարվողականության բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել դպրոցական հիգիենայի և հանրային առողջապահության մասնագետների, մանկաբույժների, դպրոցների բուժաշխատողների, ուսուցիչների, կրթության կազմակերպիչների և համապատասխան ոլորտների հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համալիր գնահատելու Երևանի դպրոցների առաջին դասարաններում սովորող երեխաների առողջական վիճակը և նրանց ուսումնական միջավայրի հիգիենիկ համապատասխանությունը՝ բացահայտելով հնարավոր ռիսկային գործոնները և առաջարկելով կանխարգելիչ ու կազմակերպչական միջոցառումներ, որոնք կարող են նպաստել երեխաների առողջության պահպանմանը, արդյունավետ ուսուցմանը և դպրոցական միջավայրին բարեհաջող հարմարմանը։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է էմուլգատորի բացակայությամբ մոնոմեր–ջուր ստատիկ համակարգերում լատեքսների ստացման գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց սինթեզման համար արդյունավետ մինիտեխնոլոգիական բաղադրատոմսերի մշակմանը։ Քննարկվում են պոլիմերացման ֆիզիկաքիմիական հիմքերը, մոնոմերների և ջրային միջավայրի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դիսպերս համակարգերի ձևավորման և կայունացման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առանց մակերևութաակտիվ էմուլգատորների պոլիմերացման հնարավորություններին, մասնիկների առաջացման մեխանիզմներին, դրանց չափերի և բաշխման կարգավորմանը, ինչպես նաև ստացվող լատեքսների կոլոիդային կայունության ապահովմանը։ Ուսումնասիրվում են մոնոմերների բնույթի, նախաձեռնիչների տեսակի և կոնցենտրացիայի, ջերմաստիճանի, բաղադրիչների հարաբերակցության և ռեակցիայի տևողության ազդեցությունները պոլիմերացման ընթացքի ու վերջնական արտադրանքի հատկությունների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ստատիկ պայմաններում պոլիմերացման առանձնահատկություններին, զանգվածափոխանակության և ջերմափոխանակության գործընթացներին, ռեակցիոն միջավայրի կառուցվածքային փոփոխություններին և պոլիմերային մասնիկների ձևավորման փուլերին։ Կարևորվում են լատեքսների դիսպերսայնության, մասնիկների չափաբաշխման, պոլիմերացման աստիճանի, չոր մնացորդի պարունակության և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների գնահատման մեթոդները։ Դիտարկվում են նաև լաբորատոր փոքրածավալ փորձարկումների կազմակերպման, բաղադրատոմսերի օպտիմալացման, ելանյութերի ծախսի նվազեցման և ստացվող արտադրանքի որակի կայունության ապահովման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել կոլոիդային քիմիայի, պոլիմերների քիմիայի, ֆիզիկաքիմիական վերլուծության և փորձարարական պլանավորման մեթոդներ՝ սինթեզի պայմանների և տեխնոլոգիական պարամետրերի արդյունավետ համակցությունները որոշելու նպատակով։ Առանձնացվում են էմուլգատորների բացակայությամբ ստացվող լատեքսների հնարավոր առավելությունները, դրանց մաքրության, կայունության և կիրառական հատկությունների գնահատման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի պոլիմերային դիսպերսիաների ստացման տեխնոլոգիաների կատարելագործման, նոր նյութերի մշակման և քիմիական արտադրության արդյունավետության բարձրացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պոլիմերների քիմիայի մասնագետների, քիմիկոս-տեխնոլոգների, նյութագետների, կոլոիդային քիմիայի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։