Анестезиологическое обеспечение операций у больных с диабетической гангреной стопы

Экономика

Այս աշխատանքը նվիրված է տոկոսադրույքի դերին մակրոտնտեսական համակարգում և դրա փոխկապակցվածությանը հիմնական տնտեսական ցուցանիշների հետ՝ Հայաստանի Հանրապետության անցումային տնտեսության օրինակով։ Նյութում վերլուծվում են տոկոսադրույքի ազդեցությունը ներդրումների, խնայողությունների, գնաճի, փոխարժեքի և տնտեսական աճի վրա, ինչպես նաև կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության գործիքների արդյունավետությունը։ Աշխատությունը ընդգծում է անցումային տնտեսություններին բնորոշ առանձնահատկությունները՝ ֆինանսական շուկաների անկայունություն, ինստիտուցիոնալ զարգացման փուլայնություն և արտաքին տնտեսական շոկերի զգայունություն, որոնք ձևավորում են տոկոսադրույքի վարքագծի յուրահատուկ դինամիկա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի դրամավարկային քաղաքականության էվոլյուցիային, տոկոսադրույքի կարգավորման մեխանիզմներին և դրանց ազդեցությանը տնտեսական կայունության վրա։ Նյութը կարևոր է տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների և պետական քաղաքականության մշակողների համար՝ նպաստելով մակրոտնտեսական քաղաքականության ավելի արդյունավետ ձևավորմանը։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Անդրանիկ Ծառուկյանի արձակի լեզվական և ոճական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել նրա գեղարվեստական խոսքի ինքնատիպությունը, բառապաշարային հարստությունը, շարահյուսական կառուցվածքը, պատկերավորման միջոցները և պատմողական եղանակները։ Հետազոտության մեջ արձակը դիտարկվում է որպես լեզվական ամբողջական համակարգ, որտեղ յուրաքանչյուր բառային, քերականական և ոճական ընտրություն ծառայում է հեղինակի գեղարվեստական մտահղացման, կերպարների կերտման և ժամանակի ու միջավայրի վերարտադրման նպատակին։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է գրողի բառապաշարի ուսումնասիրությունը։ Կարող են առանձնացվել գրական, խոսակցական, բարբառային, հնաբառ և դարձվածաբանական միավորները, ինչպես նաև այն բառերն ու արտահայտությունները, որոնք բնորոշ են տարբեր սոցիալական միջավայրերի և կերպարների խոսքին։ Նման լեզվական շերտերի համադրումը հնարավորություն է տալիս արձակին հաղորդել բնականություն, կենսականություն և ազգային-մշակութային յուրահատկություն։ Հատուկ ուշադրության է արժանի կերպարների անհատական խոսքի քննությունը։ Հեղինակը կերպարների բնավորությունը, սոցիալական պատկանելությունը, կրթական մակարդակը, հոգեբանական վիճակը և աշխարհայացքը կարող է բացահայտել ոչ միայն գործողությունների, այլև նրանց խոսքի միջոցով։ Երկխոսությունների, մենախոսությունների և խոսքային կրկնությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ինչպես է լեզուն դառնում կերպարաստեղծման կարևոր գործիք։ Աշխատության շրջանակում կարող է քննվել նաև հեղինակի պատմողական խոսքի կառուցվածքը։ Պատմողի դիրքորոշումը, նկարագրությունների և գործողությունների հարաբերակցությունը, պատմողական տեմպը, անցումներն ու ժամանակային կառուցվածքները ձևավորում են արձակի ընդհանուր ռիթմը։ Շարահյուսական տարբեր կառույցների՝ պարզ և բարդ նախադասությունների, զուգահեռությունների, կրկնությունների, ընդհատումների և այլ ձևերի կիրառությունը կարող է կապված լինել ինչպես բովանդակության, այնպես էլ հուզական ազդեցության ստեղծման հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ոճական և պատկերավորման միջոցներին։ Փոխաբերությունները, համեմատությունները, մակդիրները, խորհրդանշական պատկերները, հեգնանքը և այլ արտահայտչամիջոցներ նպաստում են հեղինակի գեղարվեստական աշխարհի ձևավորմանը։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն եղանակները, որոնց միջոցով առօրյա իրականությունը վերածվում է գեղարվեստական պատկերի և ձեռք բերում լրացուցիչ իմաստային ու հուզական շերտեր։ Արձակի լեզվի ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև հումորի, երգիծանքի և հեգնանքի լեզվական դրսևորումների վերլուծությունը։ Այդ միջոցները կարող են օգտագործվել մարդկային բնավորությունների, սոցիալական երևույթների և հասարակական հակասությունների ներկայացման ու գնահատման համար։ Դրանց միջոցով հեղինակի խոսքը կարող է միաժամանակ պահպանել պատմողական պարզությունը և ձեռք բերել քննադատական ու արտահայտիչ բնույթ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև լեզվի և ազգային ինքնության փոխհարաբերությանը։ Հայկական կենցաղի, մշակույթի, ավանդույթների և պատմական հիշողության արտացոլումը կարող է դրսևորվել ոչ միայն թեմատիկ բովանդակության, այլև բառապաշարի, դարձվածքների, խոսքային պատկերների և կերպարների հաղորդակցման ձևերի միջոցով։ Այս առումով լեզուն հանդես է գալիս որպես ազգային մշակութային հիշողության պահպանման և փոխանցման միջոց։ Առանձին ուսումնասիրության առարկա կարող է լինել նաև գրողի լեզվի կապը սփյուռքահայ գրական միջավայրի հետ։ Տարբեր լեզվամշակութային ազդեցությունների առկայությունը, հայերեն տարբերակների փոխազդեցությունը և լեզվական ինքնության պահպանման խնդիրը կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ նրա արձակի առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ լեզվական և ոճական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել գրողի ստեղծագործական անհատականության մասին։ Բառապաշարի, շարահյուսության, կերպարների խոսքի, պատմողական կառուցվածքի և պատկերավորման միջոցների համատեղ ուսումնասիրությունը կարող է ցույց տալ, թե ինչպես են առանձին լեզվական տարրերը միավորվում և ձևավորում հեղինակի ինքնատիպ ոճը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել հայ արձակի պատմության, սփյուռքահայ գրականության, հայոց լեզվի ոճաբանության և գրական լեզվի զարգացման գործընթացների հետազոտության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, լեզվաբաններին, ոճագետներին, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչներին, ուսանողներին և հայ արձակի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու Անդրանիկ Ծառուկյանի արձակի լեզվի և ոճի այն հիմնական հատկանիշները, որոնց շնորհիվ նրա գեղարվեստական խոսքը ձեռք է բերում արտահայտչականություն, կերպարային ինքնատիպություն, ազգային-մշակութային հագեցվածություն և անհատական հեղինակային դիմագիծ։

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտադրական կազմակերպություններում եկամուտների և ծախսերի բյուջետավորման ու վերահսկողության համակարգերի կատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում կազմակերպության ֆինանսական ռեսուրսների պլանավորման, դրանց արդյունավետ օգտագործման, ծախսերի կառավարման և ֆինանսական արդյունքների վերահսկողության մեխանիզմների ուսումնասիրությունն է։ Աշխատությունը բյուջետավորումը դիտարկում է որպես կառավարչական որոշումների կայացման կարևոր գործիք, որի միջոցով կազմակերպությունը կարող է նախապես սահմանել իր եկամուտների և ծախսերի ակնկալվող ծավալները, գնահատել ֆինանսական հնարավորությունները, բացահայտել ռիսկերը և ավելի արդյունավետ կազմակերպել արտադրական գործունեությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական կազմակերպությունների ծախսերի կառուցվածքին, դրանց պլանավորման և դասակարգման մեթոդներին, ինչպես նաև տարբեր ծախսային հոդվածների նկատմամբ վերահսկողության արդյունավետության բարձրացմանը։ Եկամուտների բյուջետավորման տեսանկյունից կարևոր է արտադրանքի իրացման ծավալների, վաճառքի գների, շուկայական պահանջարկի, արտադրական հզորությունների և այլ գործոնների հաշվառումը, քանի որ դրանց փոփոխությունները անմիջականորեն ազդում են կազմակերպության ֆինանսական արդյունքների վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև բյուջետային ցուցանիշների և փաստացի արդյունքների համեմատության մեխանիզմները, շեղումների հայտնաբերման և դրանց պատճառների վերլուծության մեթոդները։ Նման վերահսկողությունը հնարավորություն է տալիս ժամանակին բացահայտել պլանավորված և փաստացի ցուցանիշների տարբերությունները և անհրաժեշտության դեպքում վերանայել կառավարչական որոշումները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պատասխանատվության կենտրոնների ձևավորումը և դրանց գործունեության ֆինանսական գնահատումը, ինչը հնարավորություն է տալիս բյուջետավորման գործընթացը կապել կազմակերպության կառավարման կառուցվածքի հետ և հստակեցնել տարբեր ստորաբաժանումների պատասխանատվությունը ֆինանսական արդյունքների համար։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև բյուջետավորման և կառավարչական հաշվառման փոխկապակցվածությունը, քանի որ ճշգրիտ և ժամանակին հաշվապահական տեղեկատվությունը անհրաժեշտ հիմք է արդյունավետ ֆինանսական պլանավորման և վերահսկողության համար։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ավտոմատացված կառավարման համակարգերի կիրառմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս արագ հավաքագրել ֆինանսական տվյալները, կազմել բյուջեներ, վերահսկել դրանց կատարումը և ստանալ անհրաժեշտ վերլուծական տեղեկատվություն։ Բյուջետավորման կատարելագործման կարևոր բաղադրիչ է նաև կազմակերպության ներքին վերահսկողության համակարգի զարգացումը, որը պետք է ապահովի ֆինանսական կարգապահություն, ռեսուրսների նպատակային օգտագործում և հնարավոր չարաշահումների կամ անարդյունավետ ծախսերի ժամանակին հայտնաբերում։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը կապված է արտադրական կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության և մրցունակության բարձրացման հետ, քանի որ արդյունավետ բյուջետավորումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել չհիմնավորված ծախսերը, օպտիմալացնել ռեսուրսների բաշխումը, բարձրացնել շահութաբերությունը և ավելի հիմնավորված դարձնել կառավարչական որոշումները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսական կառավարիչներին, հաշվապահներին, աուդիտորներին, արտադրական կազմակերպությունների ղեկավարներին, կառավարչական հաշվառման մասնագետներին, ինչպես նաև ֆինանսական պլանավորման և վերահսկողության ոլորտում ուսումնասիրություններ իրականացնող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես ՀՀ արտադրական կազմակերպությունների պայմաններում եկամուտների և ծախսերի պլանավորման ու վերահսկողության արդյունավետ մեխանիզմների բացահայտման և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրման տեսանկյունից։

Культура

Գիրքը նվիրված է 20-րդ դարի վերջին երեսնամյակի հայկական ջութակի կոնցերտային ստեղծագործությունների կատարողական մեկնաբանման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում քննության են առնվում հայկական ջութակի երաժշտության գեղարվեստական, ոճական և կատարողական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն մոտեցումները, որոնց միջոցով կատարողը բացահայտում է ստեղծագործության գաղափարական բովանդակությունը, ազգային ինքնատիպությունը և երաժշտական արտահայտչամիջոցները։ Հեղինակը վերլուծում է ջութակի կոնցերտային ժանրի զարգացման միտումները, կոմպոզիտորական լեզվի առանձնահատկությունները, ազգային երաժշտական ավանդույթների և ժամանակակից արտահայտչական միջոցների համադրությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կատարողական տեխնիկայի, ձայնարտաբերման, ֆրազավորման, ռիթմական կազմակերպման, երաժշտական կերպարների մեկնաբանման և նվագախմբի հետ փոխհարաբերության հարցերին։ Աշխատությունը բացահայտում է այն խնդիրները, որոնց բախվում են ջութակահարները հայկական կոնցերտների մեկնաբանման ընթացքում, և ներկայացնում է դրանց լուծման տեսական ու գործնական մոտեցումներ։ Գրքում ուսումնասիրվում է նաև կատարողի ստեղծագործական դերի նշանակությունը՝ որպես երաժշտական երկի վերարտադրողի և նոր իմաստային շերտեր բացահայտողի։ Աշխատանքը արժեքավոր ուսումնասիրություն է երաժշտագետների, կատարողների, դասախոսների, երաժշտական բուհերի ուսանողների և հայկական երաժշտական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Математика

Այս աշխատանքը վերաբերում է խմբերի տեսության մեջ ավտոմորֆիզմների ուսումնասիրությանը, մասնավորապես՝ ո-պարբերական (ω-պարբերական) խմբերի արտադրյալների կառուցվածքային հատկություններին և դրանց ավտոմորֆիզմային փոխակերպումների նկարագրությանը։ Հետազոտությունը կենտրոնանում է այն հարցի վրա, թե ինչպես են խմբերի ներքին սիմետրիաները՝ ավտոմորֆիզմները, պահպանում կամ փոփոխում կառուցվածքային հատկությունները այն դեպքերում, երբ դիտարկվում են անսահման կամ պարբերական կառուցվածք ունեցող խմբերի արտադրյալներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ո-պարբերական խմբերի այն դասին, որտեղ յուրաքանչյուր տարրի կարգը սահմանափակ է, սակայն ամբողջ խումբը կարող է ունենալ բարդ գլոբալ կառուցվածք՝ ձևավորված տեղային պարբերական ենթախմբերի միջոցով։ Աշխատանքը վերլուծում է ավտոմորֆիզմների դասակարգման խնդիրները, դրանց գործողության ինվարիանտները և այն պայմանները, որոնց դեպքում արտադրյալ խմբերի ավտոմորֆիզմները կարող են ներկայացվել բաղադրիչ խմբերի ավտոմորֆիզմների միջոցով։ Ներկայացվում են նաև կառուցվածքային թեորեմների կիրառությունները, որոնք թույլ են տալիս հասկանալ նման խմբերի սիմետրիայի ընդհանուր բնույթը և դրանց քայքայման հնարավորությունները ավելի պարզ բաղադրիչների։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է աբստրակտ հանրահաշվի և խմբերի կառուցվածքային տեսության մեջ՝ բացահայտելով բարդ պարբերական համակարգերի ավտոմորֆիզմային վարքագիծը և դրանց ներքին համաչափության օրենքները։

Культура

Մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված հավաքագրմանը, դասակարգմանը և ներկայացմանը՝ նպատակ ունենալով ապահովել մշակութային կյանքի տարբեր բնագավառներին առնչվող գիտական, տեղեկատվական և մասնագիտական աղբյուրների հասանելիությունը։ Աշխատությունն իրենից ներկայացնում է ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու, որն ընդգրկում է հայկական մշակույթի, արվեստի պատմության, գեղարվեստական ստեղծագործության, մշակութային ժառանգության պահպանման և մշակութային հաստատությունների գործունեության վերաբերյալ հրապարակված գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ, ուսումնամեթոդական նյութեր, պարբերական մամուլի հրապարակումներ և այլ տպագիր աղբյուրներ։ Հրատարակության հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մշակույթի ոլորտի մասնագետներին տրամադրել կանոնակարգված տեղեկատվություն տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված մասնագիտական գրականության մասին՝ նպաստելով անհրաժեշտ աղբյուրների որոնմանը, ուսումնասիրությանը և գիտահետազոտական աշխատանքներում դրանց արդյունավետ օգտագործմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ գրականության, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, կերպարվեստի, ճարտարապետության, ժողովրդական ստեղծագործության և մշակութային կյանքի այլ ոլորտների վերաբերյալ հրատարակություններին։ Մատենագիտական նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու խորհրդային ժամանակաշրջանում հայկական արվեստագիտության և մշակութաբանության զարգացման հիմնական ուղղություններին, բացահայտելու գիտական ուսումնասիրությունների թեմատիկ բազմազանությունը և պատկերացում կազմելու մշակութային գործընթացների վերաբերյալ մասնագիտական հետաքրքրությունների փոփոխությունների մասին։ Կարևորվում են հայ արվեստագետների, գրողների, կոմպոզիտորների, նկարիչների, դերասանների, ռեժիսորների, ճարտարապետների և մշակույթի այլ գործիչների ստեղծագործական ժառանգությանը նվիրված հրապարակումները, ինչպես նաև մշակութային հաստատությունների գործունեության, գեղարվեստական կրթության և արվեստի տարբեր ճյուղերի զարգացման վերաբերյալ ուսումնասիրությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պատմամշակութային հուշարձանների պահպանությանը, թանգարանային և գրադարանային գործին, մշակութային արժեքների ուսումնասիրմանը, ժողովրդական արվեստի ավանդույթներին և ազգային մշակութային ժառանգության հանրահռչակմանը վերաբերող գրականությանը։ Տեղեկատուի կարևոր առանձնահատկություններից է մատենագիտական տեղեկատվության պարբերական ներկայացումը, որի շնորհիվ հնարավոր է հետևել նոր հրատարակությունների ընթացքին և ժամանակին տեղեկանալ մշակույթի ու արվեստի բնագավառներում հրապարակվող աշխատությունների մասին։ Նյութերի թեմատիկ համակարգումը նպաստում է համապատասխան գրականության արագ հայտնաբերմանը, տարբեր գիտական ուղղությունների վերաբերյալ աղբյուրների համադրմանը և մասնագիտական տեղեկատվության արդյունավետ օգտագործմանը։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմամշակութային նշանակություն, քանի որ արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի հայկական մշակութային կյանքի ուսումնասիրության շրջանակները, գիտական հետաքրքրությունների ուղղությունները և տվյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ մշակութային ու գաղափարական մոտեցումները։ Մատենագիտական տեղեկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու առանձին տարիների հրատարակչական գործունեության պատկերը, հետևելու արվեստագիտական հետազոտությունների զարգացմանը և բացահայտելու մշակութային կյանքի վերաբերյալ տպագիր աղբյուրների տարածման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է տեղեկատուի դերը գրադարանային սպասարկման, տեղեկատվական աշխատանքի կազմակերպման, մատենագիտական որոնումների և գիտական հետազոտությունների համար անհրաժեշտ աղբյուրագիտական հիմքի ձևավորման գործում։ Աշխատությունը կարող է ծառայել որպես օժանդակ գործիք հայ մշակույթի պատմության տարբեր ժամանակաշրջանների ուսումնասիրության, արվեստագիտական մատենագիտությունների կազմման, թեմատիկ գրականության ցանկերի պատրաստման և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգման համար։ Այն նպաստում է նաև ազգային տպագիր ժառանգության պահպանմանը, մշակութային հիշողության ուսումնասիրմանը և անցյալի գիտական ու ստեղծագործական գործունեության վերաբերյալ տեղեկությունների փոխանցմանը հետագա սերունդներին։ Հրատարակության արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն ներկայացվող մատենագիտական տվյալների տեղեկատվական նշանակությամբ, այլև հայկական մշակույթի և արվեստի պատմության ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ աղբյուրների բացահայտման ու համակարգման հնարավորություններով։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, երաժշտագետների, թատերագետների, գրականագետների, թանգարանային աշխատողների, գիտահետազոտական հաստատությունների մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների և հայ մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։