ՍՄԿԿ Կենտկոմի հունվարյան (1987 թ.) պլենումը : Օգնություն գրադարանավարին

Այլ առարկաներ

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը նախատեսված է քարամշակման ոլորտում աշխատող կամ այդ մասնագիտությամբ հետաքրքրվող անձանց համար և ներկայացնում է համապատասխան մասնագիտական գրականության հանձնարարական ցանկ։ Նյութի հիմնական նպատակն է ընթերցողին կողմնորոշել քարերի արդյունահանման, մշակման և կիրառման տեխնոլոգիաներին վերաբերող գրականության ընտրության հարցում՝ մեկտեղելով ոլորտի վերաբերյալ օգտակար գրքեր, ձեռնարկներ, տեղեկատու և տեխնիկական հրատարակություններ։ Գրականության ցանկը կարող է ընդգրկել բնական քարի տեսակների, դրանց ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների, մշակման եղանակների, կտրման, հղկման, փայլեցման և ձևավորման տեխնոլոգիաների վերաբերյալ աղբյուրներ։ Հատուկ նշանակություն կարող են ունենալ այն հրատարակությունները, որոնք տեղեկություններ են տալիս տարբեր տեսակի քարերի ճիշտ ընտրության, մշակման ընթացքում կիրառվող գործիքների և սարքավորումների, աշխատանքի կազմակերպման, արտադրական գործընթացների և նյութի որակի գնահատման մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել նաև քար մշակողների մասնագիտական հմտությունների կատարելագործման, նոր տեխնոլոգիաների և աշխատանքի արդյունավետ մեթոդների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնման համար։ Գրականության ընտրության միջոցով ընթերցողին հնարավորություն է տրվում ծանոթանալ ինչպես ընդհանուր տեսական դրույթներին, այնպես էլ գործնական բնույթի տեղեկություններին, որոնք անհրաժեշտ են քարամշակման աշխատանքների ճիշտ և որակյալ իրականացման համար։ Հրատարակության արժեքը հատկապես պայմանավորված է մասնագիտական տեղեկատվությունը մեկ տեղում համակարգելու հանգամանքով, ինչի շնորհիվ այն կարող է ծառայել որպես սկզբնական կողմնորոշիչ քարամշակման ոլորտում անհրաժեշտ գրականություն որոնող մասնագետների, բանվորների, տեխնիկական աշխատողների և մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների սովորողների համար։ Այն կարող է հետաքրքրել նաև շինարարության, ճարտարապետության, հանքարդյունաբերության և բնական շինանյութերի մշակման ոլորտների ներկայացուցիչներին։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է պանիրանիզմի գաղափարախոսության ձևավորման, զարգացման և տարածման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով XIX–XX դարերի Իրանի հասարակական-քաղաքական զարգացումների լայն համատեքստում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են Իրանի քաղաքական և սոցիալական վերափոխումները, ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացները, արտաքին քաղաքական մարտահրավերները և տարածաշրջանային հարաբերությունները նպաստել իրանականության գաղափարի տարբեր դրսևորումների առաջացմանն ու զարգացմանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում ազգային ինքնության, պատմական հիշողության, լեզվամշակութային ընդհանրությունների և տարածքային պատկերացումների հետ կապված գաղափարներն են, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում ստացել են տարբեր քաղաքական և գաղափարական մեկնաբանություններ։ Աշխատությունը պանիրանիզմը ներկայացնում է ոչ թե մեկուսացված քաղաքական հայացքների ամբողջություն, այլ Իրանի արդիականացման, ազգային պետության ձևավորման և հասարակական գիտակցության փոփոխության գործընթացների հետ սերտորեն կապված երևույթ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում XIX դարի վերջին և XX դարի ընթացքում Իրանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխություններին, սահմանադրական շարժմանը, պետության կենտրոնացման գործընթացներին, աշխարհիկացման և արդիականացման գաղափարների տարածմանը, ինչպես նաև ազգային ինքնության շուրջ ընթացող բանավեճերին։ Այս համատեքստում վերլուծվում է պանիրանիստական մտածողության հարաբերակցությունը Իրանի պետական գաղափարախոսության, ազգային ինքնագիտակցության և տարածաշրջանային քաղաքականության հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև այն հարցին, թե ինչպես են պատմության, հին իրանական քաղաքակրթության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ պատկերացումները օգտագործվել ազգային ինքնության կառուցման և քաղաքական գաղափարների հիմնավորման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքիր լինել հատկապես այն պատճառով, որ պանիրանիզմի զարգացումը դիտարկվում է Իրանի ներքին քաղաքական գործընթացների և արտաքին ազդեցությունների փոխազդեցության պայմաններում։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հետևելու այն փոփոխություններին, որոնց ենթարկվել են ազգային միասնության, իրանականության, պետականության և մշակութային ընդհանրության մասին պատկերացումները տարբեր պատմական փուլերում, ինչպես նաև հասկանալու դրանց ազդեցությունը հասարակական և քաղաքական մտքի վրա։ Միաժամանակ այն անդրադառնում է պանիրանիզմի և հարակից գաղափարական ուղղությունների փոխհարաբերություններին՝ ցույց տալով, որ Իրանի ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացը պայմանավորված է եղել բազմաթիվ պատմական, քաղաքական, մշակութային և սոցիալական գործոնների համակցությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը արժեքավոր նյութ է XIX–XX դարերի Իրանի պատմության և քաղաքական մտքի ուսումնասիրության համար՝ պանիրանիզմը ներկայացնելով որպես ազգային ինքնության, պատմական ժառանգության և պետականության մասին պատկերացումների ձևավորման կարևոր բաղադրիչ։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, իրանագետների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, տարածաշրջանային ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողների և Մերձավոր ու Միջին Արևելքի քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մշակույթ

Գիրքը նվիրված է Գոհար Մարկոսյան-Կասպերի ստեղծագործության պոետիկայում էթնոմշակութային դիսկուրսի դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության, լեզվի և պատմական փորձի գեղարվեստական արտահայտման առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ հեղինակի գրական ժառանգությունը դիտարկվում է այն մշակութային և պատմական միջավայրի համատեքստում, որտեղ փոխազդում են ազգային և համամարդկային արժեքները, անհատական ու հավաքական հիշողությունը, հայրենիքի և օտար միջավայրի մասին պատկերացումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պոետիկական միջոցներին, որոնց օգնությամբ ստեղծագործություններում կառուցվում են ազգային և մշակութային ինքնության պատկերները, ներկայացվում պատմական իրադարձությունների հիշողությունը և արտահայտվում մշակութային պատկանելության զգացումը։ Ուսումնասիրվում են լեզվական և ոճական առանձնահատկությունները, խորհրդանիշները, պատկերները, մշակութային հղումները, միջտեքստային կապերը և տարբեր մշակույթների փոխներգործությունը։ Առանձին դիտարկվում է նաև երկակի կամ բազմաշերտ մշակութային ինքնության խնդիրը, երբ գրական հերոսների և հեղինակի աշխարհընկալման մեջ միահյուսվում են տարբեր մշակութային փորձառություններ ու արժեքային համակարգեր։ Գիրքը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է գրական տեքստը դառնալ մշակութային հիշողության պահպանման, ազգային ինքնության վերաիմաստավորման և տարբեր մշակույթների միջև երկխոսության միջոց։ Աշխատության մեջ էթնոմշակութային դիսկուրսը ներկայացվում է ոչ միայն որպես թեմատիկ շերտ, այլև որպես գեղարվեստական աշխարհի կառուցման կարևոր սկզբունք, որն ազդում է կերպարների, տարածության, ժամանակի, լեզվի և պատմողական կառուցվածքի ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, մշակութաբաններին, հայագետներին, սփյուռքագիտության մասնագետներին, լեզվաբաններին, դասախոսներին, ուսանողներին և ժամանակակից հայկական գրականության մեջ ինքնության ու մշակութային հիշողության խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։

Մշակույթ

Հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի բնագավառին վերաբերող ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակութային և արվեստային կյանքին վերաբերող նոր գրականությունը։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվելու տվյալ ժամանակահատվածում լույս տեսած կամ շրջանառության մեջ գտնվող համապատասխան գրքերի, ժողովածուների, հոդվածների, ուսումնասիրությունների և այլ հրատարակությունների շարքում։ Նյութը կարող է ընդգրկել հայ մշակույթի, գրականության, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունը գրականության ընթացիկ հաշվառումն ու համակարգումն է, ինչը հնարավորություն է տալիս հետևողականորեն հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների զարգացմանը։ Մատենագիտական նկարագրությունների միջոցով այն դյուրացնում է անհրաժեշտ գրականության որոնումը, ընտրությունը և հետագա օգտագործումը գիտական, կրթական կամ մասնագիտական նպատակներով։ Տեղեկատուն արժեքավոր աղբյուր է նաև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական հրատարակչական գործընթացների ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է ոլորտում ստեղծվող և տարածվող գրականության թեմատիկ բազմազանությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, պատմաբաններին, ուսանողներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և հայկական մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գրականություն որոնող բոլոր ընթերցողներին։

Մաթեմատիկա

Ստեղծագործությունը ուսուցողական բնույթի նյութ է, որը քննարկում է մաթեմատիկայի դերը որպես մտածողություն ձևավորող գիտություն՝ շեշտադրելով ոչ միայն հաշվարկային հմտությունները, այլ նաև տրամաբանական, վերլուծական և կառուցողական մտածողության զարգացումը։ Այն ներկայացնում է մաթեմատիկան որպես գիտություն, որը սովորեցնում է խնդիրների համակարգված լուծում, պատճառահետևանքային կապերի հասկանալ, ապացուցելու և հիմնավորելու կարողություն, ինչպես նաև վերացական մտածողության զարգացում։ Նյութում ընդգծվում է, որ մաթեմատիկան կարևոր դեր ունի նաև այլ գիտությունների և իրական կյանքի տարբեր ոլորտների հետ կապ ստեղծելու մեջ՝ օգնելով մարդուն կառուցել ճշգրիտ, հետևողական և տրամաբանված դատողություններ։ Ընդհանուր առմամբ այն ձևավորում է այն գաղափարը, որ մաթեմատիկան ոչ միայն դպրոցական առարկա է, այլ նաև մտածողության մշակույթ, որը կիրառելի է կյանքի բազմաթիվ իրավիճակներում։