More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Մանչեսթրի հայ փախստականների հագուստի հիմնադրամի հաշվետվություն (1919–1922)

    Աշխատությունը ներկայացնում է Մանչեսթրի հայ փախստականների օգնության կազմակերպման և բարեգործական գործունեության վերաբերյալ հաշվետվություն՝ ընդգրկելով Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո հայ ժողովրդի համար ծանրագույն ժամանակաշրջաններից մեկը։ Այն արտացոլում է պատերազմի, Հայոց ցեղասպանության, բռնի տեղահանությունների և հայրենազրկման հետևանքով առաջացած հումանիտար ճգնաժամը, որի պայմաններում հազարավոր հայեր հայտնվել էին հայրենիքից հեռու՝ զրկված բնակության մշտական վայրից, նյութական միջոցներից և կյանքի տարրական պայմաններից։ Հաշվետվության հիմնական թեման Մանչեսթրի հայ համայնքի կողմից փախստականներին ցուցաբերված կազմակերպված օգնությունն է, մասնավորապես՝ հագուստի հավաքման, ձեռքբերման, բաշխման և կարիքավորներին հասցնելու ուղղությամբ իրականացված աշխատանքները։ Հագուստի հիմնադրամի գործունեությունը ներկայացնում է բարեգործության այն կարևոր ուղղությունը, որի նպատակն էր թեթևացնել տեղահանված հայերի առօրյա դժվարությունները, ապահովել նրանց նվազագույն կենցաղային կարիքները և նպաստել մարդկային արժանապատվության պահպանմանը։ Փախստականների օգնությունը միայն նյութական աջակցություն չէր, այլև համազգային համերաշխության դրսևորում, որի միջոցով արտերկրում բնակվող հայերը փորձում էին արձագանքել հայրենակիցների աղետալի դրությանը և իրենց հնարավորությունների սահմաններում մասնակցել նրանց գոյատևման ու վերականգնման գործին։ Հաշվետվության պատմական նշանակությունը հատկապես պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ այն վերաբերում է հետպատերազմյան տարիներին ձևավորված հայ փախստականական հիմնախնդրին, երբ ցեղասպանությունից փրկված և բռնի տեղահանված բազմաթիվ մարդիկ ապաստան էին փնտրում Մերձավոր Արևելքի, Եվրոպայի և աշխարհի տարբեր երկրներում։ Այդ իրավիճակում հայկական համայնքները, եկեղեցական կառույցները, բարեգործական միությունները և հասարակական կազմակերպությունները ստանձնում էին օգնության կազմակերպման կարևոր դեր՝ ձևավորելով փոխօգնության ու հավաքական պատասխանատվության համակարգեր։ Մանչեսթրի հայ համայնքի գործունեությունը ներկայացնում է եվրոպական սփյուռքի մասնակցությունը համազգային մարդասիրական նախաձեռնություններին և ցույց տալիս, թե ինչպես կարող էին տեղական համայնքային կառույցները միավորվել հստակ նպատակների շուրջ՝ օգնություն տրամադրելու հայրենիքից հեռացած ու ծանր պայմաններում հայտնված մարդկանց։ Հագուստի հիմնադրամի գործունեությունն առանձնահատուկ կարևորություն ունի նաև այն տեսանկյունից, որ նյութական օգնության այս ձևը անմիջականորեն առնչվում էր փախստականների առողջությանը, կենսապայմաններին և սոցիալական պաշտպանվածությանը։ Հաշվետվական բնույթը ենթադրում է կազմակերպության կատարած աշխատանքի, բարեգործական նախաձեռնությունների, միջոցների օգտագործման և իրականացված օգնության արդյունքների փաստագրական ներկայացում՝ այն դարձնելով ոչ միայն կազմակերպական գործունեության ամփոփում, այլև ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքի ուսումնասիրության կարևոր նյութ։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու սփյուռքահայ համայնքների ինքնակազմակերպման, բարեգործական աշխատանքի մեթոդների, ազգային համերաշխության դրսևորումների և միջազգային միջավայրում հայ փախստականների խնդիրների նկատմամբ ձևավորված արձագանքի մասին։ Այն նաև արտացոլում է 1919–1922 թվականներին հայ հասարակական կյանքի առաջնահերթություններից մեկը՝ ցեղասպանությունից ու պատերազմական ավերածություններից տուժած բնակչության կարիքների հոգալը և փրկված հայության սոցիալական վերականգնմանը նպաստելը։ Աշխատությունն ունի առանձնահատուկ սկզբնաղբյուրային արժեք Հայոց ցեղասպանության հետևանքների, հետպատերազմյան հայ գաղթականության, Մեծ Բրիտանիայի հայ համայնքի պատմության և սփյուռքահայ բարեգործական կազմակերպությունների գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն կարևոր է նաև մարդասիրական օգնության պատմության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես են համայնքային նախաձեռնությունները վերածվել կազմակերպված աջակցության համակարգերի և ինչ դեր են ունեցել ազգային ինքնության ու համերաշխության պահպանման գործում։ Հաշվետվությունը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմության, ցեղասպանագիտության, սփյուռքագիտության, հասարակական կազմակերպությունների պատմության և բարեգործական շարժումների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, որոնք ցանկանում են ճանաչել հետպատերազմյան տարիների հայ փախստականների ծանր կացությունը և արտերկրի հայկական համայնքների մարդասիրական ու ազգային գործունեությունը։

    Updated: 2026-11-17
    Մանչեսթրի հայ փախստականների հագուստի հիմնադրամի հաշվետվություն (1919–1922)
    Online

    Medicine

    Клинические и гормонально-иммунологические особенности у больных гипотиреозом, проживающих в йододефицитных регионах Республики Армения

    Աշխատությունը նվիրված է հիպոթիրեոզով հիվանդների կլինիկական առանձնահատկությունների, հորմոնալ կարգավիճակի և իմունաբանական ցուցանիշների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի Հանրապետության յոդի անբավարարությամբ բնորոշվող տարածաշրջաններում բնակվող հիվանդներին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է յոդի անբավարարության և վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի խանգարումների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև այն, թե ինչպես կարող է տարածաշրջանային յոդային ապահովվածությունը անդրադառնալ հիվանդության զարգացման, կլինիկական դրսևորումների և ընթացքի վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հիպոթիրեոզի հիմնական ախտանշաններն ու կլինիկական դրսևորումները, հիվանդների ընդհանուր վիճակի փոփոխությունները և վահանաձև գեղձի հորմոնների մակարդակների առանձնահատկությունները։ Առանձին կարևորություն է տրվում հորմոնալ և իմունոլոգիական համակարգերի փոխազդեցությանը՝ փորձելով բացահայտել այն փոփոխությունները, որոնք կարող են ուղեկցել վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի նվազմանը։ Հետազոտության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում նաև իմունային համակարգի տարբեր ցուցանիշներին և դրանց հնարավոր կապին հորմոնալ խանգարումների հետ, ինչը թույլ է տալիս հիվանդության կլինիկական պատկերը դիտարկել ոչ միայն էնդոկրին, այլև իմունաբանական տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել այն առումով, որ Հայաստանի տարբեր շրջաններում յոդի անբավարարության պայմանները հաշվի առնելով՝ փորձ է արվում առանձնացնել տվյալ բնակչության համար բնորոշ կլինիկական և լաբորատոր առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ հիպոթիրեոզի վաղ հայտնաբերման, ախտորոշման կատարելագործման, հիվանդների վիճակի գնահատման և բուժական մոտեցումների ընտրության համար։ Работа также представляет интерес для специалистов, изучающих взаимосвязь между йодным обеспечением организма, функцией щитовидной железы, гормональным балансом и состоянием иммунной системы, а также для исследователей, занимающихся региональными особенностями эндокринных заболеваний в Армении.

    Updated: 2026-08-22
    Клинические и гормонально-иммунологические особенности у больных гипотиреозом, проживающих в йододефицитных регионах Республики Армения
    Online

    Other Subjects

    Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1973: Հուլիս, օգոստոս, սեպտեմբեր

    Տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է տարվա հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսներին վերաբերող նշանավոր ու հիշարժան տարեթվերի համակարգված ընտրանի։ Նյութերը նվիրված են պատմական իրադարձությունների, հասարակական և մշակութային կյանքի կարևոր դրվագների, գիտության, գրականության, արվեստի ու այլ բնագավառների ներկայացուցիչների հոբելյանական և հիշատակի ամսաթվերին։ Առանձին գրառումներում կարող են ներկայացվել համապատասխան իրադարձությունների կամ անձանց վերաբերյալ համառոտ տեղեկություններ՝ ընթերցողին անհրաժեշտ սկզբնական կողմնորոշում տալու նպատակով։ Հրատարակության կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ժամանակագրական սկզբունքով արագ գտնելու տվյալ ամսվա և օրվա հետ կապված հիշարժան ամսաթվերը։ Նման օրացույցները կարևոր գործնական նշանակություն ունեն գրադարաններում ցուցահանդեսների, թեմատիկ միջոցառումների, գրքային տեսությունների և ընթերցողական ծրագրերի կազմակերպման համար։ Դրանք նաև նպաստում են պատմամշակութային հիշողության պահպանմանը և համապատասխան թեմաներով լրացուցիչ գրականության որոնմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, մատենագետներին, մշակույթի և կրթության ոլորտների աշխատակիցներին, ինչպես նաև պատմական ու մշակութային տարեթվերով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-10-07
    Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1973: Հուլիս, օգոստոս, սեպտեմբեր
    Online

    Economics

    Ալկոհոլային խմիչքների մրցակցային շուկայի ձևավորումը ՀՀ-ում

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ալկոհոլային խմիչքների շուկայի ձևավորման, զարգացման և մրցակցային միջավայրի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տվյալ շուկայի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մրցակցության վրա ազդող տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև շուկայի արդյունավետ կազմակերպման և կարգավորման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել ալկոհոլային խմիչքների տարբեր հատվածները՝ գինու, կոնյակի և բրենդիի, օղու, գարեջրի և այլ արտադրատեսակների շուկաները՝ հաշվի առնելով դրանց արտադրության, իրացման, ներմուծման և արտահանման առանձնահատկությունները։ ՀՀ ալկոհոլային խմիչքների ոլորտի վերաբերյալ հետազոտություններում շեշտադրվում են արտադրության կառուցվածքը, արտահանման հնարավորությունները, շուկայի զարգացման միտումները և առանձին արտադրատեսակների մրցակցային պայմանները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է շուկայի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը և տնտեսավարող սուբյեկտների միջև մրցակցության մակարդակի գնահատումը։ Մասնագիտական ուսումնասիրությունները, մասնավորապես հայկական գինու շուկայի օրինակով, ցույց են տվել, որ որոշ հատվածներում մրցակցությունը կարող է սահմանափակված լինել և շուկան ունենալ օլիգոպոլիստական բնույթ, ինչը կարևոր է մրցակցային քաղաքականության արդյունավետության գնահատման տեսանկյունից։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել շուկա մուտք գործելու խոչընդոտները, արտադրության ծավալները, ընկերությունների շուկայական մասնաբաժինները, գնագոյացման առանձնահատկությունները, ապրանքանիշերի ազդեցությունը, սպառողների նախասիրությունները և տեղական ու ներմուծվող արտադրանքի միջև մրցակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կարգավորման ազդեցությանը մրցակցային միջավայրի ձևավորման վրա։ Ալկոհոլային խմիչքների արտադրության որոշ տեսակներ ՀՀ-ում ենթակա են հատուկ կարգավորման, իսկ ոլորտում գործում են արտադրության և իրացման նկատմամբ սահմանված իրավական ու վարչական պահանջներ։ Այս պայմաններում պետական քաղաքականությունը կարող է միաժամանակ հետապնդել շուկայի կարգավորման, հարկային եկամուտների ապահովման, արտադրանքի որակի վերահսկողության և մրցակցային միջավայրի պահպանման նպատակներ։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև հարկային քաղաքականության ազդեցությունը մրցակցության վրա, քանի որ հարկային բեռի և դրա կիրառման մեխանիզմների տարբերությունները կարող են անդրադառնալ արտադրողների ծախսերի, վերջնական գների և շուկայում մրցակցելու հնարավորությունների վրա։ ՀՀ-ում սպիրտային խմիչքների շուկաների մրցակցային պայմանների վերաբերյալ ուսումնասիրություններում հենց հարկման մեթոդաբանությունն է դիտարկվել որպես մրցակցային միջավայրի վրա ազդող կարևոր գործոն։ Հետազոտության մեկ այլ կարևոր ուղղություն է տեղական արտադրության և արտաքին առևտրի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ ՀՀ ալկոհոլային խմիչքների ոլորտի համար արտահանումը կարող է ունենալ առանձնահատուկ տնտեսական նշանակություն՝ նպաստելով արտադրության ընդլայնմանը, արտաքին շուկաների յուրացմանը և ոլորտի միջազգային մրցունակության բարձրացմանը։ Միաժամանակ ներմուծվող արտադրանքի առկայությունը ներքին շուկայում ձևավորում է լրացուցիչ մրցակցային ճնշում և արտադրողներին դրդում է կատարելագործել արտադրանքի որակը, տեսականին, գնային քաղաքականությունը և շուկայավարման մեխանիզմները։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են մշակվել նաև շուկայի մրցակցային միջավայրի բարելավման առաջարկություններ՝ ուղղված նոր մասնակիցների մուտքի հնարավորությունների ընդլայնմանը, անբարեխիղճ մրցակցության սահմանափակմանը, շուկայի թափանցիկության բարձրացմանը, հավասար մրցակցային պայմանների ապահովմանը և տեղական արտադրողների արդյունավետության բարձրացմանը։ Այս համատեքստում կարևոր է նաև սպառողների շահերի պաշտպանությունը և արտադրանքի որակի ու մակնշման նկատմամբ վերահսկողությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ ՀՀ ալկոհոլային խմիչքների շուկայի տնտեսական կառուցվածքի, մրցակցային հարաբերությունների և պետական կարգավորման փոխազդեցության ուսումնասիրության համար՝ առաջարկելով շուկայի զարգացման և մրցակցային միջավայրի կատարելագործման տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ մոտեցումներ։

    Updated: 2026-09-02
    Ալկոհոլային խմիչքների մրցակցային շուկայի ձևավորումը ՀՀ-ում
    Online

    Religion

    Հին Կտակարանի հինգ գրքերը

    Գիրքը ներկայացնում է Հին Կտակարանի առաջին հինգ գրքերը, որոնք հայտնի են նաև որպես Հնգամատյան և կարևորագույն տեղ են զբաղեցնում հրեական ու քրիստոնեական կրոնական ավանդույթներում։ Դրանցում ամփոփված են աշխարհի արարչագործության, մարդկության սկզբնավորման, առաջին մարդկանց պատմության, ջրհեղեղի, նահապետների կյանքի և Իսրայելի ժողովրդի ձևավորման մասին աստվածաշնչյան պատմությունները։ Բովանդակության առանցքում են Աստծո և մարդու հարաբերությունները, հավատքի, հնազանդության, բարոյական պատասխանատվության, արդարության և ուխտի գաղափարները։ Ներկայացված են նաև Մովսեսի առաջնորդության, ժողովրդի Եգիպտոսից ելքի, անապատում թափառելու և աստվածային պատվիրանների ստացման հետ կապված իրադարձությունները։ Հատուկ նշանակություն ունեն կրոնական օրենքներն ու պատվիրանները, ծիսական կարգերը, համայնքային կյանքի կանոնները և բարոյական սկզբունքները, որոնք սահմանում են մարդու վարքագիծն ու հասարակական հարաբերությունները։ Այս գրքերը ոչ միայն կրոնական հավատքի հիմնարար դրույթների շարադրանք են, այլև հին աշխարհի պատկերացումների, ավանդույթների, հասարակական կառուցվածքի և հոգևոր արժեքների կարևոր արտացոլում։ Դրանց պատմողական հատվածները, ծագումնաբանական տեղեկությունները, օրենքներն ու հոգևոր խրատները ձևավորում են միասնական բովանդակային ամբողջություն՝ բացահայտելով աստվածաշնչյան աշխարհայացքի սկզբնավորման և զարգացման հիմքերը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի աստվածաշնչագիտության, հայ կրոնական գրականության, աստվածաբանության և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու Հին Կտակարանի հիմնարար պատմություններին, գաղափարներին ու ավանդույթներին։

    Updated: 2026-11-16
    Հին Կտակարանի հինգ գրքերը
    Online

    Mathematics

    Некоторые вопросы распространения сдвиговых волн в пьезокристаллах

    Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների, պինդ մարմնի մեխանիկայի և պիեզոէլեկտրական նյութերի ֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պիեզոբյուրեղներում սահքային ալիքների տարածման որոշ տեսական և մաթեմատիկական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պիեզոբյուրեղների ֆիզիկական հատկությունները, դրանց անիզոտրոպ կառուցվածքը և մեխանիկական ու էլեկտրական դաշտերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահքային առաձգական ալիքների առաջացման և տարածման մեխանիզմներին, դրանց արագությանը, բևեռացմանը և տարածման ուղղությունից կախված բնութագրերին։ Վերլուծվում են պիեզոէլեկտրական կապի ազդեցությունը ալիքային գործընթացների վրա, մեխանիկական տեղաշարժերի և էլեկտրական պոտենցիալի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև նյութի ֆիզիկական հաստատունների նշանակությունը ալիքների տարածման պայմանների որոշման գործում։ Քննարկվում են պիեզոէլաստիկության տեսության հիմնական հավասարումները, շարժման դիֆերենցիալ հավասարումների համակարգերը և դրանց լուծման համար կիրառվող մաթեմատիկական մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ծավալային և մակերևութային սահքային ալիքների տարածման առանձնահատկությունները, սահմանային պայմանների ազդեցությունը և տարբեր բյուրեղագիտական ուղղություններով ալիքային բնութագրերի փոփոխությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ալիքների դիսպերսիայի, անդրադարձման, բեկման և հնարավոր ռեզոնանսային երևույթների տեսական նկարագրությանը։ Կարևորվում է վերլուծական և թվային մեթոդների կիրառումը ալիքային գործընթացների մոդելավորման, տարածման պայմանների գնահատման և ստացված լուծումների ֆիզիկական մեկնաբանության նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել պիեզոէլեկտրական միջավայրերում ալիքների տարածման տեսության զարգացմանը և ակուստոէլեկտրոնային սարքերի, տվիչների ու հաճախականային փոխակերպիչների նախագծման տեսական հիմքերի կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել առաձգականության տեսության, բյուրեղաֆիզիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի, ակուստիկայի և պիեզոէլեկտրական համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Некоторые вопросы распространения сдвиговых волн в пьезокристаллах