Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLaw
Հայաստանի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի անվան Մարդասիրական ընկերության կանոնադրություն
Աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի անվան Մարդասիրական ընկերության կանոնադրությունը՝ կազմակերպության գործունեությունը կարգավորող հիմնարար փաստաթուղթը։ Կանոնադրության հիմնական նշանակությունը նմանատիպ ընկերության նպատակների, կազմակերպական կառուցվածքի, անդամակցության պայմանների, կառավարման սկզբունքների և գործունեության իրականացման կարգի սահմանումն է։ Վերնագրից կարելի է ենթադրել, որ ընկերությունը հիմնված էր մարդասիրական ու բարեգործական գաղափարների վրա և նպատակ ուներ աջակցելու կարիքավորներին կամ նպաստելու հասարակական օգտակար նախաձեռնությունների իրականացմանը։ Այդպիսի կազմակերպությունների գործունեությունը կարող էր առնչվել կրթությանն ու լուսավորությանը, սոցիալական օգնությանը, համայնքային խնդիրների լուծմանը և հասարակության խոցելի խմբերի աջակցությանը, սակայն տվյալ ընկերության կոնկրետ նպատակներն ու աշխատանքային ուղղությունները հնարավոր է հաստատել միայն կանոնադրության բովանդակությունն ուսումնասիրելու միջոցով։ Փաստաթուղթը կարող է պարունակել դրույթներ ընկերության անդամների իրավունքների ու պարտականությունների, անդամավճարների կամ նվիրատվությունների, միջոցների տնօրինման, ժողովների անցկացման, ղեկավար մարմինների ընտրության և հաշվետվողականության վերաբերյալ։ Այսպիսի կանոնադրությունները կարևոր աղբյուրներ են 19-րդ դարի հայ հասարակական կազմակերպությունների ձևավորման, բարեգործության ավանդույթների և համայնքային ինքնակազմակերպման պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Դրանք հնարավորություն են տալիս հասկանալու, թե ինչ սկզբունքներով էին կազմակերպվում հասարակական նախաձեռնությունները և ինչպես էին սահմանվում դրանց գործունեության իրավական ու վարչական հիմքերը։ Հրատարակությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև հայ բարեգործական ընկերությունների պատմությամբ, հասարակական հաստատությունների զարգացմամբ և ժամանակաշրջանի սոցիալական մտքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այնուամենայնիվ, առանց փաստաթղթի ամբողջական տեքստին ծանոթանալու հնարավոր չէ հստակ նշել ընկերության գործունեության աշխարհագրական շրջանակը, շահառուների խմբերը, կառավարման մանրամասները կամ կանոնադրությամբ սահմանված կոնկրետ պարտավորությունները։
Updated: 2026-10-24
Economics
Բազմակողմ առևտրատնտեսական կազմակերպություններ
Բազմակողմ առևտրատնտեսական կազմակերպությունները միջազգային կառույցներ են, որոնք ստեղծվում են մի քանի երկրների կողմից՝ համատեղ կարգավորելու առևտրային, տնտեսական և ֆինանսական հարաբերությունները, նպաստելու ազատ առևտրի զարգացմանը և գլոբալ տնտեսական համագործակցության խորացմանը։ Այս կազմակերպությունների հիմնական նպատակն է ստեղծել միասնական կամ համաձայնեցված կանոններ, որոնք հեշտացնում են ապրանքների, ծառայությունների և կապիտալի փոխանակումը անդամ երկրների միջև, նվազեցնում առևտրային խոչընդոտները, ինչպիսիք են մաքսատուրքերը, քվոտաները և տեխնիկական սահմանափակումները։ Դրանց գործունեությունը նպաստում է նաև տնտեսական կայունության ապահովմանը, ներդրումների խթանմանը և զարգացող երկրների ինտեգրմանը համաշխարհային տնտեսությանը։ Ամենահայտնի բազմակողմ առևտրատնտեսական կազմակերպություններից են Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությունը, Արժույթի միջազգային հիմնադրամը և Համաշխարհային բանկը, որոնք ունեն տարբեր, բայց փոխլրացնող դերեր գլոբալ տնտեսական համակարգում։ Այս կառույցները նաև ապահովում են վեճերի կարգավորման մեխանիզմներ, տնտեսական քաղաքականությունների համաձայնեցում և տեխնիկական աջակցություն անդամ պետություններին։ Բազմակողմ համագործակցությունը օգնում է փոքր և միջին տնտեսություններին ներգրավվել միջազգային շուկաներում՝ բարձրացնելով նրանց մրցունակությունը։ Միևնույն ժամանակ, նման կազմակերպությունները հաճախ ենթարկվում են քննադատության՝ կապված որոշումների ընդունման անհավասար ազդեցության և զարգացող երկրների շահերի բավարար ներկայացվածության խնդիրների հետ։ Այնուամենայնիվ, նրանք շարունակում են մնալ համաշխարհային տնտեսական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որը ձևավորում է միջազգային առևտրի կանոններն ու զարգացումները։
Updated: 2026-10-23
History
Дневник осады Испагани афганами, веденный Петросом ди Саргис Гиланенц, в 1722 и 1723 годах
Աշխատությունը պատմական սկզբնաղբյուր է, որը ներկայացնում է 1722–1723 թվականներին Սպահանի պաշարման իրադարձությունների ժամանակագրական նկարագրությունը՝ ժամանակակցի գրառումների հիման վրա։ Օրագրային բնույթի շարադրանքը հնարավորություն է տալիս հետևելու ռազմական և քաղաքական զարգացումներին, պաշարված քաղաքի իրավիճակին, բնակչության առօրյա կյանքում տեղի ունեցող փոփոխություններին և ժամանակաշրջանի հասարակական տրամադրություններին։ Ներկայացվում են ռազմական գործողությունների ընթացքին, քաղաքի պաշտպանության կազմակերպմանը, իշխանությունների գործունեությանը և հակամարտության պայմաններում առաջացած սոցիալ-տնտեսական դժվարություններին վերաբերող տեղեկություններ։ Աղբյուրը կարևոր նյութ է պարունակում նաև պարենի մատակարարման, առևտրի, բնակչության տեղաշարժերի, հաղորդակցության և պաշարման հետևանքով քաղաքային կյանքի բնականոն ընթացքի խաթարման վերաբերյալ։ Հեղինակի՝ իրադարձություններին ժամանակակից լինելու հանգամանքը գրառումներին հաղորդում է ականատեսի վկայության արժեք՝ միաժամանակ պահանջելով դրանք դիտարկել տվյալ ժամանակաշրջանի անհատական ընկալումների և տեղեկացվածության սահմաններում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու XVIII դարի սկզբի Իրանի քաղաքական ճգնաժամը, Սեֆյան պետության վերջին շրջանի ներքին իրավիճակը և աֆղանական ուժերի ռազմական գործողությունների ազդեցությունը մայրաքաղաքի ու բնակչության վրա։ Հատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում նաև տարածաշրջանի տարբեր բնակչական խմբերի, այդ թվում՝ հայերի կյանքի և գործունեության վերաբերյալ հնարավոր վկայությունները։ Օրագրային գրառումների ժամանակագրական բնույթը թույլ է տալիս համադրել առանձին իրադարձությունների հաջորդականությունը այլ պատմական աղբյուրների տվյալների հետ։ Հրատարակությունը արժեքավոր է Իրանի և Հարավային Կովկասի պատմության, հայագիտության, աղբյուրագիտության և XVIII դարի տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-10-01
Other Subjects
Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն։ Պատմություն: Աշխարհագրություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն։ Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые (1977, թիվ 9)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական հավաքածուն՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և ուսանողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են հասարակական-քաղաքական գիտություններին, բանասիրությանը, գրականագիտությանը, լեզվաբանությանը, պատմությանը, պատմական գիտություններին, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ոլորտների ժամանակակից հետազոտական ուղղությունները, գիտական քննարկումները և տեսական զարգացումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական և կողմնորոշիչ աղբյուր՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, բացահայտել համապատասխան ուսումնասիրություններ և արդյունավետ կազմակերպել գիտահետազոտական ու ուսումնական աշխատանքը։ Այն կարևոր դեր է կատարում գիտելիքների տարածման և գիտական հաղորդակցության ապահովման գործում՝ նպաստելով հումանիտար և հասարակագիտական գիտությունների զարգացմանն ու նոր գիտական արդյունքների հասանելիությանը։
Updated: 2026-08-21
Environmental Science
Հանուն Սևանի ապագայի: (Գրականության հանձնարարական ցանկ)
Հրատարակությունը բնապահպանական և մատենագիտական ուղղվածություն ունեցող հանձնարարական գրականության ցանկ է, որի հիմնական նպատակը Սևանա լճի պահպանության, բնական պաշարների արդյունավետ օգտագործման և էկոլոգիական խնդիրների վերաբերյալ ընթերցողներին համապատասխան գրականության հետ ծանոթացնելն է։ Նյութը կարող է ընդգրկել գիտական, գիտահանրամատչելի, հասարակական-քաղաքական և տեղեկատվական բնույթի աշխատություններ, որոնք տարբեր տեսանկյուններից ներկայացնում են լճի բնական առանձնահատկությունները, ջրային պաշարները, կենսաբազմազանությունը, տնտեսական նշանակությունը և բնապահպանական վիճակը։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում ջրի մակարդակի փոփոխության, ջրային հաշվեկշռի, լճային էկոհամակարգի պահպանության և մարդու տնտեսական գործունեության հետևանքով առաջացող խնդիրների վերաբերյալ գրականությանը։ Մատենագիտական նյութերի միջոցով ընթերցողը հնարավորություն է ստանում ծանոթանալու լճի պահպանության պատմական փուլերին, գիտական ուսումնասիրությունների հիմնական ուղղություններին և բնապահպանական խնդիրների հասարակական ընկալմանը։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել ձկնային պաշարների, ջրային ու մերձափնյա բուսականության, կենդանական աշխարհի և բնական միջավայրի պահպանությանը վերաբերող հրապարակումները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև լճի ջրահավաք ավազանի գետերին, գյուղատնտեսական ու արդյունաբերական գործունեության ազդեցությանը, ջրի որակի պահպանման և աղտոտման կանխարգելման խնդիրներին։ Հանձնարարական բնույթը ենթադրում է, որ գրականությունը ոչ միայն համակարգվում է ըստ թեմաների, այլև ընտրվում է ընթերցողին տվյալ խնդրի վերաբերյալ առավել նպատակային տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Նման ցանկերը կարող են նախատեսված լինել գրադարանների, ուսումնական հաստատությունների, բնապահպանական թեմաներով հետաքրքրվող ընթերցողների և հանրային իրազեկման աշխատանք իրականացնող մասնագետների համար։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկություններից է բնապահպանական գիտելիքի տարածման և հասարակության ուշադրությունը բնական ժառանգության պահպանության խնդիրների վրա կենտրոնացնելու գործառույթը։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև Սևանա լճի վերաբերյալ տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված նյութերի թեմատիկ շրջանակը բացահայտելու և համապատասխան աղբյուրների որոնումը հեշտացնելու համար։ Մատենագիտական տեսանկյունից նման աշխատանքը ներկայացնում է որոշակի ժամանակաշրջանի գիտական և հասարակական հետաքրքրությունների պատկերը՝ ցույց տալով, թե լճի պահպանության որ խնդիրներն են առավել հաճախ արտացոլվել գրականության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է մատենագիտական տեղեկատվությունը և բնապահպանական լուսավորության նպատակները՝ նպաստելով Սևանա լճի բնական արժեքների, էկոլոգիական նշանակության և պահպանության անհրաժեշտության վերաբերյալ գիտելիքների տարածմանը։
Updated: 2026-09-23
Psychology
ՇԱԽՄԱՏԱՅԻՆ ՆՈՎԵԼ-ՍՏԵՖԱՆ ՑՎԱՅԳ
Ստեղծագործությունը հոգեբանական-փիլիսոփայական պատմվածք է, որտեղ շախմատային խաղը դառնում է մարդկային մտքի, կամքի ուժի և հոգեբանական դիմակայության խորհրդանշական դաշտ։ Պատմության կենտրոնում երկու հակադիր կերպարների հանդիպումն է՝ մի կողմում շախմատի աշխարհի չեմպիոնը, որը ներկայացնում է սառը հաշվարկը և պրոֆեսիոնալ վարպետությունը, իսկ մյուս կողմում խորհրդավոր խաղացողը, ով, չնայած իր թվացյալ անփորձությանը, ունակ է դիմակայել բացառիկ ինտելեկտուալ ճնշման՝ շնորհիվ իր ներքին ուժի և կյանքի ծանր փորձառության։ Պատմության ընթացքում բացահայտվում է, թե ինչպես մեկուսացումը, հոգեբանական տառապանքը և ուժեղ ճնշումը կարող են ձևավորել արտասովոր մտածողություն, որը դուրս է դասական տրամաբանության սահմաններից։ Ստեղծագործությունը նաև լայն իմաստով անդրադառնում է մարդու ներքին աշխարհի բարդությանը, մոլուցքներին և ինքնազսպման կամ դրա բացակայության հետևանքներին՝ ցույց տալով, որ իրական պայքարը հաճախ տեղի է ունենում ոչ թե խաղատախտակի վրա, այլ մարդու հոգեկանում։ Stefan Zweig-ի այս գործը համարվում է նրա հոգեբանական արձակի ամենախորը օրինակներից մեկը, որտեղ մեկ շախմատային պարտիա վերածվում է մարդու հոգու դրամայի խորհրդանիշի։
Updated: 2026-10-23