Մաթեմատիկայի շտեմարան 3

Այլ առարկաներ

Հայցի ապահովումը քաղաքացիական դատավարությունում-ը քաղաքացիական դատավարության կարևոր ինստիտուտներից մեկի՝ հայցի ապահովման իրավական կարգավորման և կիրառման մեխանիզմների ուսումնասիրությունն է, որտեղ ներկայացվում է, թե ինչպես և ինչ պայմաններում դատարանը կարող է ձեռնարկել ժամանակավոր միջոցներ՝ ապահովելու համար հետագայում կայացվելիք դատական ակտի արդյունավետ կատարումը։ Դասախոսության ընթացքում բացատրվում է հայցի ապահովման նպատակը՝ կանխել պատասխանողի կողմից գույքի օտարումը, պարտավորությունների կատարումից խուսափելը կամ այնպիսի գործողություններ կատարելը, որոնք կարող են անհնար դարձնել դատական որոշման իրագործումը։ Ներկայացվում են ապահովման միջոցների տեսակները, դրանց կիրառման հիմքերը, միջնորդության ներկայացման կարգը, դատարանի հայեցողության սահմանները և կողմերի իրավունքների հավասարակշռման սկզբունքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև համաչափության պահանջին, ըստ որի՝ կիրառվող միջոցները պետք է լինեն անհրաժեշտ և չգերազանցեն պահանջի ապահովման համար անհրաժեշտ սահմանը՝ չխախտելով պատասխանողի իրավունքները անհամաչափ կերպով։ Բացի այդ քննարկվում են հայցի ապահովման վերացման, փոփոխման և բողոքարկման գործընթացները, ինչպես նաև դատական պրակտիկայում հաճախ հանդիպող խնդիրներն ու դրանց լուծման մոտեցումները։

Պատմություն

Այս պատմագիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության և Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը 1920-1922 թվականներին՝ Հայաստանի խորհրդայնացման և նորաստեղծ խորհրդային իշխանության ձևավորման կարևորագույն ժամանակաշրջանում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպիսի քաղաքական, վարչական, տնտեսական և դիվանագիտական կապեր էին ձևավորվում Հայաստանի և խորհրդային Ռուսաստանի միջև, ինչպես էին այդ հարաբերությունների վրա ազդում տարածաշրջանային իրադարձությունները, ներքին քաղաքական զարգացումները և բոլշևիկյան կենտրոնական իշխանության քաղաքականությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո պետական կառավարման համակարգի վերակազմավորումը, կենտրոնական և հանրապետական իշխանությունների միջև լիազորությունների հարաբերակցությունը, տնտեսական ու ֆինանսական հարցերի կարգավորումը, ինչպես նաև Հայաստանի արտաքին և ներքին քաղաքականության վրա Մոսկվայի ազդեցության աստիճանը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև այդ տարիներին Անդրկովկասում ձևավորված քաղաքական իրավիճակին և այն գործընթացներին, որոնք հետագայում հանգեցրին խորհրդային հանրապետությունների միջև հարաբերությունների ավելի սերտ համակարգմանը։ 1920-1922 թվականները հատկապես կարևոր են, քանի որ հենց այս ընթացքում ձևավորվեցին այն քաղաքական և վարչական մեխանիզմները, որոնք հետագայում էապես որոշեցին Հայաստանի՝ խորհրդային համակարգում ունեցած կարգավիճակն ու հարաբերությունները միութենական կենտրոնի հետ։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է Հայաստանի նորագույն պատմության, խորհրդային պետականաշինության և հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմական զարգացումների ավելի ամբողջական ընկալման համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Իվան Բունինի պատմվածքների հայտնի շարքի գեղարվեստական կառուցվածքի, ոճական առանձնահատկությունների և գաղափարական համակարգի ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է սիրո, հիշողության, անցյալի, մարդկային հարաբերությունների, երջանկության անցողիկության և ժամանակի ազդեցության թեմաների գեղարվեստական մարմնավորման վրա։ Քննության է առնվում առանձին պատմվածքների ներքին կառուցվածքը և դրանց փոխադարձ կապը՝ բացահայտելու համար այն սկզբունքները, որոնց շնորհիվ ինքնուրույն ստեղծագործությունները միավորվում են գաղափարական և գեղարվեստական ամբողջության մեջ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սյուժեի կառուցման առանձնահատկություններին, պատմողական ժամանակի կազմակերպմանը, հիշողությունների և անցյալի իրադարձությունների ներկայացմանը, ինչպես նաև հերոսների ներաշխարհի բացահայտման եղանակներին։ Վերլուծվում է հեղինակի պատմողական տեխնիկան, որտեղ հաճախ կարևոր նշանակություն են ստանում ոչ միայն գործողությունները, այլև հոգեբանական վիճակները, զգայական տպավորությունները, բնապատկերները, առարկայական մանրամասները և կերպարների հիշողությունները։ Ուսումնասիրվում են տղամարդ և կին կերպարների հարաբերությունների գեղարվեստական տարբերակները, հանդիպման ու բաժանման մոտիվները, անձնական ընտրությունների հետևանքները և անցյալի նկատմամբ հերոսների վերաբերմունքը։ Կարևորվում է հիշողության դերը, որի միջոցով անցած իրադարձությունները վերաիմաստավորվում են և ձեռք բերում նոր հոգեբանական ու գաղափարական նշանակություն։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գեղարվեստական տարածության և ժամանակի փոխհարաբերությանը, բնության պատկերների խորհրդանշական գործառույթին, եղանակային և լուսային մանրամասներին, ինչպես նաև դրանց միջոցով ստեղծվող հուզական մթնոլորտին։ Լեզվաոճական վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են բառապաշարի ընտրությունը, նկարագրությունների արտահայտչականությունը, երկխոսությունների կառուցվածքը, գեղարվեստական մանրամասների կիրառումը և արձակ խոսքի ռիթմական առանձնահատկությունները։ Հատուկ նշանակություն ունի քնարական և հոգեբանական տարրերի համադրությունը, որի շնորհիվ կարճ պատմողական ձևի սահմաններում ստեղծվում են մարդկային հարաբերությունների և ներքին ապրումների բազմաշերտ պատկերներ։ Հետազոտությունը նաև հնարավորություն է տալիս բացահայտել կրկնվող մոտիվների, կերպարային զուգահեռների և թեմատիկ ընդհանրությունների դերը ամբողջ շարքի կառուցվածքում։ Ստեղծագործությունները դիտարկվում են գրողի ընդհանուր գեղարվեստական աշխարհայացքի և ռուսական արձակի զարգացման համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով դասական գրական ավանդույթի և հեղինակային ինքնատիպ ոճի փոխհարաբերությանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռուս գրականության պատմությամբ, արձակի պոետիկայով, պատմվածքի ժանրով և Իվան Բունինի ստեղծագործական ժառանգությամբ զբաղվող գրականագետների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատությունը նվիրված է Արարատյան դաշտավայրի հողակլիմայական պայմաններում գլուխ սոխի մշակության արդյունավետության բարձրացմանը՝ քիմիական մոլախոտազերծման տարբերակված տեխնոլոգիաների կիրառման միջոցով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է մոլախոտերի դեմ պայքարի ժամանակակից մեթոդները, տարբեր քիմիական միջոցների արդյունավետությունը, դրանց կիրառման ժամկետներն ու չափաբաժինները՝ գնահատելով ազդեցությունը բերքատվության, արտադրանքի որակի և մշակության տնտեսապես շահավետ կազմակերպման վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են փորձարարական արդյունքներ, համեմատական վերլուծություններ և գործնական առաջարկություններ, որոնք նպաստում են մշակաբույսի աճի բարելավմանը, արտադրական ծախսերի օպտիմալացմանը և բերքի կայունության բարձրացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև շրջակա միջավայրի պահպանության, ագրոտեխնիկական միջոցառումների ճիշտ համադրման և գյուղատնտեսական արտադրության կայուն զարգացման սկզբունքներին՝ աշխատությունը դարձնելով օգտակար աղբյուր գյուղատնտեսության, բուսաբուծության և ագրոնոմիայի ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ֆերրոմագնիսական միջավայրերում էլեկտրամագնիսական ճառագայթման տարբեր հաճախականային տիրույթների միջև փոխակերպման երևույթի ուսումնասիրությանը՝ մասնավորապես գերազանց բարձր հաճախականության (ԳԲՀ) և օպտիկական տիրույթների ճառագայթման փոխազդեցության և փոխակերպման գործընթացների հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, թե ինչպես կարող են ֆերրոմագնիսական նյութերի մագնիսական հատկությունները, մագնիսական դինամիկան և նյութի հետ էլեկտրամագնիսական դաշտի փոխազդեցությունը նպաստել տարբեր հաճախականությունների ազդանշանների փոխակերպմանը։ Աշխատանքում կարևոր նշանակություն է տրվում ֆերրոմագնիսական միջավայրերի էլեկտրամագնիսական և մագնիսադինամիկական հատկություններին, քանի որ դրանցում մագնիսական մոմենտների փոխազդեցությունը և մագնիսացման փոփոխությունները կարող են էապես ազդել տարածվող ճառագայթման բնութագրերի վրա։ Հետազոտվում են ԳԲՀ տիրույթի էլեկտրամագնիսական ալիքների և նյութի մագնիսական համակարգի փոխազդեցության մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր կապը օպտիկական ճառագայթման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պայմանների բացահայտմանը, որոնց դեպքում փոխակերպման գործընթացը կարող է դառնալ առավել արդյունավետ, կայուն և վերահսկելի։ Այսպիսի ուսումնասիրություններում էական են դառնում նյութի մագնիսական վիճակը, արտաքին մագնիսական դաշտի մեծությունն ու ուղղությունը, ճառագայթման հաճախականությունը, միջավայրի էլեկտրամագնիսական պարամետրերը և ռեզոնանսային երևույթները։ Աշխատանքը կարող է ներառել ինչպես տեսական վերլուծություն և համապատասխան մաթեմատիկական մոդելավորում, այնպես էլ փորձարարական ուսումնասիրություններ, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել ճառագայթման փոխակերպման արդյունավետությունն ու օրինաչափությունները։ Թեման կարևոր է ժամանակակից ֆիզիկայի այն ուղղությունների համար, որոնք ուսումնասիրում են էլեկտրամագնիսական ալիքների կառավարումը, մագնիսական նյութերի դինամիկան և տարբեր ֆիզիկական տիրույթների միջև էներգիայի ու տեղեկատվության փոխանցման հնարավորությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ բարձր հաճախականային տեխնիկայի, մագնիսաօպտիկայի, օպտոէլեկտրոնիկայի, կապի համակարգերի և նոր տիպի էլեկտրամագնիսական փոխակերպիչների զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է ֆերրոմագնիսական նյութերի ֆիզիկան, ԳԲՀ տեխնիկան և օպտիկական երևույթների ուսումնասիրությունը՝ նպատակ ունենալով ավելի խորությամբ բացահայտել տարբեր հաճախականային տիրույթների ճառագայթման փոխազդեցության և փոխակերպման ֆիզիկական մեխանիզմները։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Ավետիք Իսահակյանի գրական ժառանգության մեջ հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական գաղափարների, պատմական ճակատագրի և հայրենիքի ազատության թեմաների գեղարվեստական արտահայտության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի պոեզիայում, արձակում և հրապարակախոսական ժառանգության մեջ ազգային ինքնության, հայրենասիրության, պատմական հիշողության, ազատության ձգտման և ժողովրդի ապագայի վերաբերյալ գաղափարների դրսևորումներն են։ Քննության են առնվում այն ստեղծագործական մոտիվներն ու պատկերները, որոնց միջոցով ներկայացվում են հայրենի հողի նկատմամբ կապվածությունը, ազգային արժանապատվության գիտակցումը, օտարության և հայրենազրկման զգացողությունը, ինչպես նաև ժողովրդի պատմական փորձության գեղարվեստական ընկալումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անհատական ապրումների և ազգային խնդիրների փոխկապակցվածությանը, քանի որ գրողի ստեղծագործություններում անձնական ցավը, կարոտը և ազատության ձգտումը հաճախ ձեռք են բերում ավելի լայն հասարակական ու ազգային իմաստ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված գործերի համեմատական քննություն՝ բացահայտելով ազգային թեմատիկայի զարգացման ընթացքը և պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը հեղինակի աշխարհայացքի վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում խորհրդանիշների, պատմական հիշողության, հայրենի բնաշխարհի պատկերների և ժողովրդական մշակույթից եկող տարրերի վերլուծությունը, որոնց միջոցով ձևավորվում է հայրենիքի գեղարվեստական կերպարը։ Քննվում են նաև ազգային ազատության և համամարդկային ազատության գաղափարների հարաբերակցությունը, անհատի բարոյական պատասխանատվության խնդիրը և պատմական արդարության որոնումը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե ինչպես են հասարակական ու պատմական խնդիրները վերափոխվում գրական նյութի՝ պահպանելով գեղարվեստական ինքնուրույնությունն ու քնարական խորությունը։ Միաժամանակ գրողի ստեղծագործական ժառանգությունը դիտարկվում է XIX դարի վերջի և XX դարի հայ գրական ու պատմամշակութային գործընթացների համատեքստում՝ բացահայտելով ազգային թեմատիկայի տեղը նրա աշխարհայացքային համակարգում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը նպաստում է Իսահակյանի ստեղծագործության ազգային-պատմական շերտերի խորքային մեկնաբանությանը և հայ գրականության մեջ ազատության ու հայրենիքի գաղափարների գեղարվեստական զարգացման առանձնահատկությունների բացահայտմանը։