Առողջ ապրելակերպի մշակույթի ձևավորման մանկավարժական պայմանները հիմնական դպրոցում

Գրականություն

Գիրքը ներկայացնում է Վախթանգ Անանյանի որսորդական պատմվածքների ժողովածուն, որտեղ կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում բնության գեղեցկությունը, կենդանական աշխարհի վարքագիծը և մարդու ու բնության փոխհարաբերությունները։ Պատմվածքներում հաճախ նկարագրվում են որսորդական արկածներ, լարված իրավիճակներ անտառներում և լեռներում, ինչպես նաև այն փորձառությունները, որոնք ձևավորում են որսորդի բնավորությունը, պատասխանատվության զգացումը և բնության նկատմամբ հարգանքը։ Հեղինակը միաժամանակ բացահայտում է նաև բնապահպանական գաղափարներ՝ ցույց տալով, որ իրական որսորդությունը միայն ֆիզիկական արարք չէ, այլ նաև գիտելիք, համբերություն և բնության օրենքների ըմբռնում։ Պատմությունները գրված են կենդանի և պատկերավոր լեզվով, որտեղ գործողությունների դինամիկան համադրվում է բնության մանրամասն նկարագրությունների հետ՝ ստեղծելով արկածային, բայց նաև խոհական մթնոլորտ։ Vahagn Ananyan-ի ստեղծագործությունները կարևոր տեղ ունեն հայ մանկապատանեկան և բնապատկերային գրականության մեջ՝ նպաստելով բնության նկատմամբ սիրո և պատասխանատու վերաբերմունքի ձևավորմանը։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է շրջանային գրադարանի՝ որպես գրադարանային համակարգի կազմակերպական և մեթոդական աշխատանքի կենտրոնի դերի, գործառույթների և գործունեության սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Նյութի հիմնական նպատակն է ներկայացնել այն մեթոդներն ու կազմակերպական մոտեցումները, որոնց միջոցով շրջանային գրադարանը կարող է համակարգել տվյալ տարածքի գրադարանների աշխատանքը, աջակցել դրանց մասնագիտական զարգացմանը, տարածել առաջավոր փորձը և նպաստել բնակչությանը մատուցվող գրադարանային ծառայությունների որակի բարձրացմանը։ Գրադարանային համակարգում շրջանային օղակը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ընթերցողների սպասարկում իրականացնող հաստատություն, այլև որպես կազմակերպող և խորհրդատվական կառույց, որը կարող է միավորել տարբեր գրադարանների մասնագիտական գործունեությունը։ Այդ գործառույթը հատկապես կարևոր է այն պայմաններում, երբ առանձին գրադարաններն ունեն տարբեր նյութական, կադրային և կազմակերպական հնարավորություններ և անհրաժեշտություն է առաջանում ապահովել աշխատանքի ընդհանուր չափանիշներ ու մեթոդական միասնականություն։ Նյութում կարևոր տեղ է հատկացվում կազմակերպական-մեթոդական աշխատանքի բովանդակությանը։ Այն կարող է ներառել գրադարանների գործունեության ուսումնասիրություն և վերլուծություն, աշխատանքի պլանավորում, մասնագիտական խորհրդատվություն, մեթոդական ցուցումների և հանձնարարականների պատրաստում, աշխատակիցների վերապատրաստում, սեմինարների և խորհրդակցությունների կազմակերպում, ինչպես նաև գրադարանային աշխատանքի արդյունավետ ձևերի տարածում։ Այս գործընթացների միջոցով շրջանային գրադարանը հանդես է գալիս որպես մասնագիտական փորձի փոխանցման և կուտակման կենտրոն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանների գործունեության ուսումնասիրման և գնահատման մեթոդներին։ Աշխատանքի արդյունավետությունը հնարավոր է գնահատել ոչ միայն գրքերի շրջանառության կամ ընթերցողների թվի միջոցով, այլև հաշվի առնելով ծառայությունների բազմազանությունը, միջոցառումների կազմակերպումը, ընթերցողների ներգրավվածությունը, ֆոնդերի օգտագործման մակարդակը և համայնքի տեղեկատվական ու մշակութային պահանջներին արձագանքելու կարողությունը։ Այսպիսի ուսումնասիրությունը մեթոդական կենտրոնին հնարավորություն է տալիս բացահայտել խնդիրները և առաջարկել դրանց լուծման համապատասխան ուղիներ։ Նյութում կարևոր նշանակություն ունի առաջավոր փորձի տարածումը։ Տարբեր գրադարաններում հաջողությամբ կիրառվող աշխատանքի նոր ձևերը կարող են ուսումնասիրվել, ընդհանրացվել և ներկայացվել մյուս հաստատություններին՝ համապատասխանեցվելով դրանց պայմաններին։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել մեթոդական տեղեկագրեր, ուղեցույցներ, ցուցումներ, փորձի փոխանակման հանդիպումներ, սեմինարներ և գործնական խորհրդատվություններ։ Այսպիսով, մեթոդական աշխատանքը դառնում է ոչ թե միայն վերահսկողության, այլև մասնագիտական համագործակցության և զարգացման միջոց։ Առանձին կարևորություն ունի գրադարանային աշխատողների մասնագիտական կատարելագործումը։ Գրադարանային գործի զարգացմանը զուգընթաց փոխվում են նաև աշխատակիցների գիտելիքների և հմտությունների պահանջները։ Մասնագետներին անհրաժեշտ է տիրապետել ոչ միայն ավանդական գրադարանային գործընթացներին, այլև տեղեկատվության որոնման, ընթերցողների սպասարկման նոր ձևերին, միջոցառումների կազմակերպմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը և համայնքային համագործակցության մեթոդներին։ Շրջանային գրադարանը կարող է այդ գործընթացում հանդես գալ որպես վերապատրաստումների, խորհրդատվությունների և փորձի փոխանակման կազմակերպիչ։ Աշխատության մեջ կարող է անդրադարձ լինել նաև գրադարանային աշխատանքի պլանավորմանն ու հաշվետվողականությանը։ Ճիշտ կազմված տարեկան կամ ընթացիկ պլանը հնարավորություն է տալիս սահմանել առաջնահերթությունները, բաշխել ռեսուրսները, կանխատեսել միջոցառումները և գնահատել կատարված աշխատանքի արդյունքները։ Մեթոդական կենտրոնի խնդիրն այս դեպքում կարող է լինել պլանավորման միասնական սկզբունքների մշակումը և առանձին գրադարաններին համապատասխան խորհրդատվության տրամադրումը։ Կարևոր է նաև շրջանային գրադարանի կապը տեղական կառավարման և մշակութային հաստատությունների հետ։ Գրադարանը կարող է համագործակցել դպրոցների, մշակույթի կենտրոնների, կրթական և հասարակական կազմակերպությունների հետ՝ ընդլայնելով իր ծառայությունների շրջանակը և բարձրացնելով գրադարանային աշխատանքի հասարակական նշանակությունը։ Այս համագործակցությունը հատկապես կարևոր է ընթերցանության խթանման, մշակութային միջոցառումների, տեղական պատմության ուսումնասիրման և տեղեկատվական ծառայությունների զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը շրջանային գրադարանը ներկայացնում է որպես մասնագիտական գիտելիքի, փորձի, կազմակերպական աջակցության և մեթոդական կառավարման կարևոր կենտրոն։ Այն ընդգծում է այնպիսի աշխատանքի անհրաժեշտությունը, որը միաժամանակ ապահովում է գրադարանների գործունեության համակարգումը, աշխատակիցների մասնագիտական զարգացումը, առաջավոր փորձի տարածումը և ծառայությունների կատարելագործումը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանների ղեկավարներին և աշխատակիցներին, մեթոդական բաժինների մասնագետներին, գրադարանագիտության ոլորտի ուսանողներին և գրադարանային համակարգերի կազմակերպման ու զարգացման հարցերով զբաղվող մասնագետներին։

Մշակույթ

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1967 թվականի հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսների նշանավոր ու հիշարժան տարեթվերի համակարգված ցանկը՝ նախատեսված գրադարանների, մշակութային և կրթական հաստատությունների, ինչպես նաև տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանք իրականացնող մասնագետների համար։ Այն կազմված է որպես գործնական տեղեկատու, որի միջոցով հնարավոր է արագ գտնել տվյալ ժամանակահատվածում նշվող պատմական իրադարձությունների, պետական և հասարակական նշանակության օրերի, մշակույթի, գիտության, գրականության ու արվեստի գործիչների ծննդյան կամ մահվան տարեթվերին, ինչպես նաև տարբեր կարևոր հոբելյաններին վերաբերող տեղեկություններ։ Նման օրացույցների հիմնական նպատակը գրադարանային և մշակութային աշխատանքի կազմակերպման համար անհրաժեշտ փաստագրական նյութի տրամադրումն էր։ Հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսների ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս նյութը կիրառել եռամսյակային կտրվածքով՝ նախապես պլանավորելով ցուցահանդեսներ, գրական երեկոներ, հուշ-միջոցառումներ, ընթերցողների հետ հանդիպումներ, բանավոր տեղեկություններ և թեմատիկ մատենագիտական ցուցակներ։ Յուրաքանչյուր ամսվա շրջանակում հիշարժան ամսաթվերի առանձնացումը կարող է ծառայել որպես գրադարանային միջոցառումների թեմատիկ հիմք՝ օգնելով գրադարանավարին համապատասխան գրականություն ընտրել և այն կապել տվյալ իրադարձության կամ անձի հետ։ Հրատարակության արժեքը հատկապես նկատելի է խորհրդային շրջանի գրադարանային աշխատանքի համատեքստում, երբ գրադարանները ոչ միայն գրքային ֆոնդերի պահպանման և տրամադրման կենտրոններ էին, այլև ակտիվորեն մասնակցում էին բնակչության մշակութային և գաղափարական իրազեկմանը։ Այդ պայմաններում նշանավոր տարեթվերի օրացույցները գործնական նշանակություն ունեին միջոցառումների տարեկան և ամսական պլանավորման համար։ Նյութը կարող էր օգտագործվել նաև գրականության թեմատիկ ցուցադրությունների, գրքի տեսությունների, հոբելյանական անկյունների և տեղեկատվական վահանակների պատրաստման ժամանակ։ Օրացույցի առանձնահատկությունն այն է, որ այն կենտրոնանում է ոչ թե որևէ մեկ թեմայի կամ պատմական ժամանակաշրջանի, այլ տարբեր բնագավառների ներկայացուցիչների և իրադարձությունների վրա։ Դրա շնորհիվ այն կարող էր ընդգրկել քաղաքական ու հասարակական գործիչների, գիտնականների, գրողների, արվեստագետների, մշակույթի ներկայացուցիչների և պատմական նշանակություն ունեցող իրադարձությունների վերաբերյալ ամսաթվեր։ Այսպիսի բազմաբնույթ կառուցվածքը մեծացնում է հրատարակության կիրառելիությունը տարբեր տեսակի գրադարաններում և կրթական հաստատություններում։ Մատենագիտական տեսանկյունից նման օրացույցը կարող է հանդես գալ նաև որպես սկզբնական կողմնորոշիչ աղբյուր։ Հիշարժան ամսաթվի հայտնաբերումից հետո գրադարանավարը կարող էր գրքային ֆոնդում կամ մատենագիտական այլ աղբյուրներում որոնել համապատասխան հրատարակություններ և կազմել թեմատիկ ցուցակներ։ Այսպիսով, օրացույցը միաժամանակ նպաստում էր տեղեկատու աշխատանքի և գրականության քարոզչության կազմակերպմանը։ Հրատարակության կարևորությունը պայմանավորված է նաև նրա պատմամշակութային արժեքով։ 1967 թվականին կազմված նման նյութը ոչ միայն արձանագրում է տվյալ ժամանակաշրջանում պաշտոնապես և մշակութային կյանքում կարևոր համարված ամսաթվերը, այլև որոշ չափով արտացոլում է խորհրդային հասարակության պատմական հիշողության, մշակութային առաջնահերթությունների և հոբելյանական քաղաքականության առանձնահատկությունները։ Այդ պատճառով այսօր այն կարող է հետաքրքրել ոչ միայն գրադարանագիտության և մատենագիտության, այլև մշակույթի պատմության, խորհրդային շրջանի հասարակական կյանքի և պատմական հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակույթի և կրթության ոլորտի աշխատակիցներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և պատմական տարեգրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը եռամսյակային տեղեկատու-օրացույց է, որն իր մեջ համադրում է պատմական, մշակութային, գրական, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող ամսաթվերը և հնարավորություն է տալիս դրանց հիման վրա կազմակերպել գրադարանային ու կրթամշակութային աշխատանքներ՝ միաժամանակ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական ու մշակութային առաջնահերթությունների կարևոր հետքերը։

Գրականություն

Աշխատանքը նվիրված է ֆրանսիացի նշանավոր գրող և դրամատուրգ Ժան Ժընեի ստեղծագործության ուսումնասիրությանը՝ XX դարի երկրորդ կեսի ֆրանսիական դրամատուրգիայի ընդհանուր զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նրա դրամատուրգիայի գաղափարական, թեմատիկ և գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև որոշել այն տեղն ու նշանակությունը, որ ունեցել է նրա ստեղծագործությունը ժամանակակից ֆրանսիական թատրոնի ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննվել Ժընեի պիեսներում արտահայտված սոցիալական, բարոյական, հոգեբանական և փիլիսոփայական խնդիրները, մասնավորապես՝ ինքնության, օտարման, իշխանության, բռնության, հանցագործության, ազատության և հասարակական նորմերի խախտման թեմաները։ Նրա դրամատուրգիական աշխարհը հաճախ կառուցվում է իրականության և բեմական պատրանքի փոխհարաբերության, դերերի փոխակերպման և կերպարների ինքնության անորոշության վրա, ինչի շնորհիվ թատերական գործողությունը ձեռք է բերում խորհրդանշական և երբեմն ծիսական բնույթ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հեղինակի լեզվական և կառուցվածքային նորարարություններին, երկխոսությունների առանձնահատկություններին, կերպարների համակարգին, բեմական տարածության կազմակերպմանը և թատերականության ընդգծված դերին։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի Ժընեի ստեղծագործության դիտարկումը XX դարի երկրորդ կեսի ֆրանսիական դրամատուրգիայի հիմնական միտումների ֆոնին, երբ թատրոնը վերաիմաստավորում էր ավանդական սյուժեն, կերպարը, երկխոսությունը և բեմական գործողությունը։ Այս համատեքստում նրա գործերը կարող են ուսումնասիրվել այլ ժամանակակից դրամատուրգների ստեղծագործությունների հետ համադրությամբ՝ բացահայտելու ընդհանուր գեղագիտական միտումներն ու անհատական տարբերությունները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև աբսուրդի թատրոնի, ավանգարդային դրամատուրգիայի և հետպատերազմյան ֆրանսիական թատերական մշակույթի հետ նրա ստեղծագործության ունեցած առնչություններին՝ միաժամանակ ընդգծելով, որ նրա գեղարվեստական մեթոդը չի սահմանափակվում որևէ մեկ գրական ուղղության շրջանակներով։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև բեմական մարմնավորման խնդիրը, քանի որ նրա պիեսներում թատերական գործողությունը հաճախ կառուցվում է դիմակների, դերախաղի, կրկնօրինակման և իրականության պայմանականացման միջոցով։ Աշխատանքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու, թե ինչպես է դրամատուրգը թատրոնը վերածում հասարակական և անհատական ինքնության քննության տարածքի՝ կասկածի տակ դնելով ընդունված բարոյական ու սոցիալական սահմանումները։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը նպաստում է XX դարի երկրորդ կեսի ֆրանսիական դրամատուրգիայի զարգացման առանձնահատկությունների և Ժընեի ստեղծագործական ժառանգության ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, թատերագետներին, ֆրանսիական գրականության և մշակույթի մասնագետներին, համեմատական գրականությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև ֆրանսիական ժամանակակից դրամատուրգիայի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։

Հոգեբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է նախադպրոցական և կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների խոսքի թերզարգացման հոգեբանական պատճառները և դրանց հաղթահարման արդյունավետ ուղիները՝ ընդգծելով զարգացման կենսահոգեբանական և սոցիալ-մշակութային գործոնների փոխազդեցությունը։ Նշվում է, որ խոսքի զարգացման խանգարումները կարող են կապված լինել ինչպես նյարդահոգեբանական հասունացման առանձնահատկությունների, այնպես էլ հուզական-անձնական գործոնների հետ, ինչպիսիք են ցածր խոսքային ակտիվությունը, հաղորդակցական մոտիվացիայի պակասը, վախը սխալվելուց կամ սոցիալական անհամարձակությունը։ Կարևորվում է նաև ընտանեկան միջավայրի դերը, որտեղ խոսքային աղքատ շփումը, երեխայի հետ սահմանափակ հաղորդակցությունը կամ չափազանց պաշտպանողական վարքագիծը կարող են խոչընդոտել խոսքի բնական զարգացմանը։ Վերլուծվում է, որ նախադպրոցական և դպրոցական միջավայրում սոցիալական փոխազդեցությունների որակը, հասակակիցների հետ շփումը և ուսուցչի աջակցող վերաբերմունքը էական նշանակություն ունեն խոսքային հմտությունների ձևավորման համար։ Նշվում է, որ խոսքի թերզարգացման հաղթահարումը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ ներառյալ լոգոպեդական աշխատանք, հոգեբանական աջակցություն, խաղային թերապիա և հաղորդակցական միջավայրի ակտիվացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երեխայի ինքնավստահության բարձրացմանը, հուզական անվտանգության ապահովմանը և խոսքի նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ խոսքի զարգացումը բազմագործոն գործընթաց է, և դրա խանգարումների հաղթահարումը հնարավոր է միայն ընտանիքի, կրթական հաստատությունների և մասնագետների համագործակցված աշխատանքի միջոցով։

Lեզվաբանություն

Անգլերեն լեզու ոլորտի «Անգլերեն լեզվի շտեմարան 2»-ը սովորաբար միջին մակարդակի ուսումնական վարժությունների հավաքածու է, որը նախատեսված է A2–B1 անցումային փուլում գտնվող սովորողների համար՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել արդեն ձեռք բերված հիմնական գիտելիքները և զարգացնել լեզվական կիրառական հմտությունները, այստեղ ընդգրկվում են ավելի ընդարձակ քերականական թեմաներ՝ ժամանակաձևերի կիրառում, հարցական և ժխտական կառուցվածքների բարդացում, նախդիրների ճիշտ օգտագործում, ինչպես նաև բառապաշարի ընդլայնում առօրյա, կրթական և հասարակական թեմաներով, շտեմարանում սովորաբար առկա են ընթերցանության առաջադրանքներ, կարճ տեքստերի ընկալում, լսողական վարժություններ, գրավոր խոսքի պարզ ձևեր՝ նամակներ, նկարագրություններ և կարճ շարադրություններ, ինչպես նաև խոսակցական իրավիճակներ, որոնք օգնում են սովորողին ավելի վստահ հաղորդակցվել, այս մակարդակի հիմնական նպատակը լեզվի կիրառման ավելի ազատություն ապահովելն է և նախապատրաստել սովորողին ավելի բարձր մակարդակի՝ որտեղ նա կկարողանա հասկանալ և արտահայտվել ավելի բարդ իրավիճակներում։