Արվեստը` որպես մշակույթի բաղադրիչ

Իրավաբանություն

Սահմանադրության գերակայության ապահովումը հանդիսանում է սահմանադրականության հաստատման կարևորագույն երաշխիքներից մեկը, քանի որ այն ապահովում է պետության իրավական համակարգի կայունությունը, օրենքի գերակայությունը և պետական իշխանության գործունեության սահմանափակումը սահմանադրական նորմերով։ Սահմանադրությունը պետության հիմնական օրենքն է, որն ունի բարձրագույն իրավական ուժ և որի դրույթներին պետք է համապատասխանեն բոլոր օրենքները, ենթաօրենսդրական ակտերը և պետական մարմինների որոշումները։ Սահմանադրության գերակայությունը նշանակում է, որ ոչ մի պետական մարմին, պաշտոնատար անձ կամ քաղաքացի իրավունք չունի գործել սահմանադրությանը հակասող ձևով։ Իրավական պետության պայմաններում սահմանադրության գերակայությունը հանդիսանում է ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և պետական իշխանության օրինականության հիմքը։ Սահմանադրականության հաստատման համար կարևոր է, որ պետությունում գործեն արդյունավետ իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներ, որոնք կապահովեն սահմանադրական նորմերի իրականացումն ու պաշտպանությունը։ Այս գործընթացում առանձնահատուկ դեր ունի սահմանադրական դատարանը, որը վերահսկում է օրենքների և այլ իրավական ակտերի համապատասխանությունը սահմանադրությանը և կանխում սահմանադրական կարգի խախտումները։ Սահմանադրության գերակայության ապահովումը կապված է նաև իշխանությունների տարանջատման սկզբունքի հետ, որի շնորհիվ օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունները գործում են փոխադարձ վերահսկողության պայմաններում՝ կանխելով իշխանության կենտրոնացումը և կամայականությունը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև անկախ դատական համակարգի առկայությունը, քանի որ միայն անկախ դատարաններն են կարող ապահովել սահմանադրական իրավունքների արդյունավետ պաշտպանությունը։ Սահմանադրության գերակայությունը նպաստում է մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքների ու ազատությունների իրականացմանը, քանի որ սահմանադրությունն ամրագրում է անձի իրավական կարգավիճակի հիմնական սկզբունքները և պետության պարտավորությունները մարդու նկատմամբ։ Եթե սահմանադրության գերակայությունը չի պահպանվում, ապա առաջանում են իրավական անկայունություն, իշխանության չարաշահումներ, կոռուպցիա և մարդու իրավունքների խախտումներ, որոնք վտանգում են սահմանադրականության հիմքերը։ Ժամանակակից ժողովրդավարական պետություններում սահմանադրության գերակայությունը համարվում է ոչ միայն իրավական, այլ նաև քաղաքական մշակույթի կարևոր ցուցանիշ, քանի որ այն արտահայտում է պետության և հասարակության հարգանքը իրավունքի և ժողովրդավարական արժեքների նկատմամբ։ Սահմանադրական նորմերի իրականացումը, իրավական գիտակցության զարգացումը և քաղաքացիների մասնակցությունը պետական կառավարմանը նպաստում են սահմանադրականության ամրապնդմանը և իրավական պետության կայացմանը։ Այսպիսով, սահմանադրության գերակայության ապահովումը հանդիսանում է սահմանադրականության հաստատման հիմնական երաշխիքներից մեկը, որն ապահովում է պետական իշխանության օրինականությունը, մարդու իրավունքների պաշտպանությունը և հասարակության կայուն զարգացումը։

Այլ առարկաներ

Գրքում առանձնացվում են Հայաստանի բյուջետային քաղաքականության հիմնական տարրերը՝ պետական ծախսեր, հարկաբյուջետային միջոցների հավաքագրում, պետբյուջեի եկամուտների և ծախսերի բալանսավորում։ Հեղինակը քննարկում է բյուջետային կառավարման թերությունները, համակարգի թափանցիկության բացակայությունը, ինչպես նաև պետական վերահսկողության խնդիրը։ Նա ընդգծում է, որ բյուջետային քաղաքականության հիմնախնդիրների լուծումը կարող է նպաստել երկրի տնտեսական կայունացմանը, բիզնեսի զարգացմանը և սոցիալական խնդիրների լուծմանը։ Աշխատությունում շեշտադրվում է պետական բյուջեի արդյունավետություն բարձրացնելու համար անհրաժեշտ բարեփոխումները՝ հարկային համակարգի կատարելագործում, պետական ծախսերի արդյունավետ կառավարում, կառավարության և պետական մարմինների համագործակցությունը, ինչպես նաև բյուջետային հաշվետվողականությունը։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես պետք է ապահովել բյուջեի ձևավորման գործընթացների թափանցիկությունը և մոնիտորինգի մեթոդները՝ խթանելով տնտեսության զարգացմանը և նվազեցնելով թալանման և առևտրային մոնոպոլիաների ռիսկերը։ Գրքում քննարկվում են նաև արտաքին ֆինանսական աջակցությունները՝ միջազգային ֆինանսական կառույցների, ինչպես նաև Սփյուռքի ներդրումների դերը Հայաստանում իրականացվող բյուջետային քաղաքականության բարեփոխումների մեջ։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև լավագույն միջազգային փորձը՝ բյուջետային քաղաքականության ձևավորման և իրականացման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագիտության, պետական կառավարման, ֆինանսների, բյուջետային քաղաքականության, ինչպես նաև դասավանդման ոլորտների մասնագետների և ուսանողների համար։

Արտասահմանյան գրականություն

«Փոքրիկ իշխանը» աշխարհի ամենահայտնի և սիրելի մանկական գրքերից է, որը միևնույն ժամանակ խոր և փիլիսոփայական պատմություն է նաև մեծերի համար։ Գիրքը պատմում է մի օդաչուի մասին, որը տարհամարում է տիեզերքում և հանդիպում է փոքրիկ իշխանին՝ մի փոքր մոլորակից։ Փոքրիկ իշխանը պատմում է իր ճանապարհորդության մասին՝ տարբեր մոլորակներ, որոնց վրա ապրում են տարօրինակ մեծեր՝ արքա, գիժ, բիզնեսմեն և այլն։ Այս հանդիպումները ներկայացնում են մեծերի աշխարհը՝ որպես ինքնամոլություն, լացկոտություն, կամ զրո արժեքներ ունեցող զբաղմունքներ։ Փոքրիկ իշխանը միաժամանակ հարցադրում է տալիս այն ամենին, ինչ մեծերը ընդունում են որպես «անհրաժեշտ»։ Գիրքը խոսում է ընկերության, սիրո, պատասխանատվության և իրական արժեքների մասին։ Հատկապես հայտնի է այն գաղափարը, որ մենք միայն սրտով ենք ճիշտ տեսնում, և «առանց սիրո ոչինչ չի ունենա նշանակություն»։ Փոքրիկ իշխանը սովորեցնում է, որ պետք է տեսնել ոչ միայն տեսանելի, այլև հոգու մեջ եղածը, և հիշեցնում է, որ մանկության պարզությունը հաճախ ավելի խելացի է, քան մեծերի բարդ աշխարհը։ Այս տարբերակը՝ «փափուկ կազմ, սպիտակ փոքր», ենթադրում է գիրքի փոքր ձևաչափը և հարմարությունն ընթերցման համար, հատկապես որպես նվեր կամ ճանապարհորդական տարբերակ։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-75-210-5

Հոգեբանություն

Գիրքը բացահայտում է, թե ինչպես է ձևավորվում հեղինակային գաղափարը, ինչպիսի հոգեբանական մեխանիզմներ են ներգրավված ստեղծագործական մտքի առաջացման և զարգացման մեջ, ինչպես նաև ինչ դեր ունեն էմոցիաները, երևակայությունը, փորձը և ներքին մոտիվացիաները գրականության ստեղծման մեջ։ Հետազոտությունը տալիս է խորաթափանց մոտեցում գրականության և հոգեբանության հատման կետերին՝ բացահայտելով հեղինակային ստեղծագործական «աշխարհը», ստեղծագործական ճգնաժամերը, ներշնչման գործընթացը և ստեղծագործական ինքնություն ձևավորելու առանձնահատկությունները։ Գիրքը նախատեսված է գրականության, հոգեբանության, մանկավարժության և մշակույթի ոլորտների մասնագետների, ինչպես նաև գրական ստեղծագործությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար։

Հոգեբանություն

«Մոնահը, ով վաճառեց իր Ֆերարիին» գիրքը վերածննդի, կյանքի իմաստի և նպատակ գտնելու մասին խորհրդածող հեքիաթ-պատմություն է։ Գիրքը պատմում է հաջողակ, բայց դժբախտ իրավաբան Ջուլիան Մենթլիի մասին, ով որոշում է թողնել իր կյանքի վառ աշխարհը, վաճառել իր «Ֆերարի» ավտոմեքենան և մեկնել Հիմալայաններ՝ փնտրելու հոգևոր հանգիստ և կյանքի իրական նպատակ։ Այնտեղ նա հանդիպում է մի մոնախի, որը նրան սովորեցնում է մի քանի պարզ, բայց խորքային սկզբունքներ՝ վստահություն ինքնուրույնության մեջ, ձգտում դեպի ներքին խաղաղություն, երազանքների իրականացում և ինքնազարգացման ճանապարհը։ Գիրքը ներկայացնում է, որ իրական հաջողությունը ոչ միայն նյութական բաներն են, այլ նաև հոգևոր աճը, կարգապահությունը և նպատակային կյանքի կառուցումը։ Շարպան օգտագործում է պարզ լեզու, հեքիաթային կառուցվածք և իրական կյանքի խորհուրդներ՝ ընթերցողին ոգեշնչելու համար։ «Մոնահը, ով վաճառեց իր Ֆերարիին» գիրքը հաճախ համարվում է մոտիվացնող և հոգեբանական ինքնակազմակերպման դասագիրք, որը կարող է օգնել մարդկանց վերագնահատել իրենց կյանքը և գտնել սեփական ուղին։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2021 ISBN - 978-5-17-114456-2

Գրականություն

Եղիշե Չարենց հայ գրականության ամենախոշոր ներկայացուցիչներից է, 20-րդ դարի առաջին կեսի ականավոր բանաստեղծ, արձակագիր և հասարակական գործիչ։ Նա համարվում է նորագույն հայ պոեզիայի հիմնադիրներից մեկը և մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ գրականության զարգացման վրա։ Չարենցի ստեղծագործություններում արտացոլված են հայրենիքի, ազատության, մարդու ներաշխարհի, ինչպես նաև ազգային ու սոցիալական խնդիրների թեմաները։ Նրա հայտնի գործերից են «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը և «Երկիր Նաիրի» պոեմը։ Չարենցի կյանքն ու ստեղծագործությունը սերտորեն կապված են Հայաստանի պատմական և քաղաքական բարդ շրջանի հետ, իսկ նրա ժառանգությունը այսօր համարվում է հայ մշակույթի անբաժանելի մաս։