Արվեստը` որպես մշակույթի բաղադրիչ

Այլ առարկաներ

Արթյուր Ռեմբո-ի «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն ներկայացնում է ֆրանսիական սիմվոլիզմի և մոդեռն պոեզիայի ձևավորման ամենաազդեցիկ փուլերից մեկը, որտեղ հեղինակը շատ երիտասարդ տարիքում ստեղծում է խիստ նորարարական, երբեմն նույնիսկ հեղափոխական գեղարվեստական լեզու։ Նրա պոեզիայում իրականությունն ու տեսիլքը հաճախ խառնվում են իրար, և սովորական տրամաբանական կապերը փոխարինվում են պատկերային պայթյուններով, ասոցիատիվ մտածողությամբ ու զգայական ինտենսիվությամբ։ Ռեմբոյի ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում հոգևոր որոնումները, ազատության ծայրահեղ ընկալումը, ապստամբությունը ավանդական արժեքների դեմ և մարդու ներաշխարհի քայքայման ու վերածնման թեմաները։ Նրա պատկերային համակարգը հաճախ հիմնված է սիմվոլների, գույների, ձայների և զգացմունքների համադրման վրա, ինչը պոեզիան դարձնում է ոչ միայն ընթերցվող, այլ նաև զգացվող փորձառություն։ Չնայած իր կարճ ստեղծագործական կյանքին, Ռեմբոն մեծ ազդեցություն է թողել համաշխարհային գրականության վրա՝ դառնալով արդիական պոեզիայի զարգացման կարևոր նախադրյալներից մեկը։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է մի շարք մետաղների թթվածնային միացությունների մագնեզիում-կարբոթերմալ վերականգնման գործընթացների ուսումնասիրությանը այրման ռեժիմում՝ ընդգծելով բարձր ջերմաստիճանային ինքնատարածվող ռեակցիաների (combustion mode) մեխանիզմները և կինետիկական առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են վերականգնման պայմանները, էներգետիկ հավասարակշռությունը, փուլային փոխակերպումները և ստացված մետաղական համակարգերի կառուցվածքային ձևավորումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում W–Me (Cu, Ni, Ag) համաձուլվածքների սինթեզին, դրանց ձևավորման մեխանիզմներին, տարրերի փոխլուծելիությանը և միկրոկառուցվածքային հատկություններին։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է այրման ռեժիմում ընթացող ռեակցիաների տեխնոլոգիական առավելությունները՝ ներառյալ էներգախնայողությունը, գործընթացի ինքնապահպանվող բնույթը և բարձր մաքրությամբ արտադրանքի ստացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է փորձարարական և տեսական վերլուծություններ, որոնք կարող են կիրառվել նոր սերնդի բարձր ջերմաստիճանային նյութերի և ինժեներական համաձուլվածքների մշակման ոլորտում։

Գրականություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ռեդյարդ Քիփլինգի հեքիաթների հայերեն թարգմանություններում գեղարվեստական համարժեքության խնդրին՝ դիտարկելով, թե որքանով են բնագրի ոճական, պատկերավոր և իմաստային առանձնահատկությունները պահպանվում թարգմանության գործընթացում։ Վերլուծության ընթացքում առանձնացվում են այն հիմնական թարգմանական դժվարությունները, որոնք առաջանում են անգլերեն բնագրի մշակութային ենթատեքստի, խորհրդանշական համակարգի և լեզվական խաղերի փոխանցման ժամանակ հայերեն միջավայր, ինչպես նաև քննարկվում են տարբեր թարգմանիչների կողմից կիրառված ռազմավարությունները՝ բառացի, իմաստային և ստեղծագործական վերարտադրության ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են պահպանվում հեքիաթների ռիթմը, պատմողական պարզությունը և բարոյական ենթատեքստը, միաժամանակ ապահովելով հայ ընթերցողի համար բնական և ընկալելի լեզվական ձևավորում։ Աշխատանքում նաև ընդգծվում է, որ գեղարվեստական համարժեքությունը ոչ միայն լեզվական ճշգրտության խնդիր է, այլ նաև մշակութային ադապտացիայի բարդ գործընթաց, որտեղ թարգմանիչը հաճախ ստիպված է հավասարակշռել բնագրին հավատարմությունն ու թիրախ լեզվի գեղարվեստական նորմերը՝ ստեղծելով նոր, բայց բնագրին հավատարիմ տեքստային իրականություն։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Ջորջ Գորդոն Բայրոնի ստեղծագործություններում հունա-հռոմեական և աստվածաշնչյան լեզվաշերտերի վերլուծությանը և դրանց հայերեն թարգմանության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով մշակութային միջտեքստայնության և թարգմանական վերարտադրության խնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է Բայրոնի պոեզիայում և պոեմներում հանդիպող դասական անտիկ աղբյուրների՝ դիցաբանական պատկերների, պատմական ակնարկների և հռոմեական-հունական մշակութային կոդերի կիրառությունը, ինչպես նաև աստվածաշնչյան պատկերային համակարգի ազդեցությունը նրա գեղարվեստական լեզվի վրա։ Գրքում դիտարկվում է, թե ինչպես են այդ լեզվաշերտերը ձևավորում Բայրոնի ստեղծագործությունների գաղափարական և ոճական կառուցվածքը՝ ստեղծելով բազմաշերտ իմաստային դաշտ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերեն թարգմանությունների խնդիրներին՝ մշակութային համարժեքության, ոճական վերարտադրության և լեզվական ադապտացիայի տեսանկյունից։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև թարգմանչական ռազմավարությունները՝ բառացի և ազատ թարգմանություն, մեկնաբանական հավելումներ և միջմշակութային փոխանցման մեխանիզմներ։ Աշխատությունը ընդգծում է Բայրոնի ստեղծագործությունների ընկալման և վերարտադրության առանձնահատկությունները հայ գրական միջավայրում։ Այն օգտակար է գրականագետների, թարգմանիչների և համեմատական գրականության հետազոտողների համար։

Իրավաբանություն

Այս գիտական-իրավաբանական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման մարմինների համակարգի ձևավորման, կառուցվածքի, իրավական կարգավիճակի և գործառույթների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է տեղական ինքնակառավարման սահմանադրական հիմքերը, համայնքների կառավարման սկզբունքները, ինչպես նաև տեղական իշխանության մարմինների տեղն ու դերը պետական կառավարման ընդհանուր համակարգում։ Աշխատության մեջ մանրամասն վերլուծվում են համայնքի ղեկավարի և ավագանու լիազորությունները, նրանց փոխհարաբերությունները, ընտրության և գործունեության իրավական մեխանիզմները, ինչպես նաև համայնքային կառավարման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված ինստիտուցիոնալ և օրենսդրական լուծումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական ժողովրդավարության զարգացմանը, բնակչության մասնակցությանը համայնքային որոշումների կայացման գործընթացներում, ֆինանսական ինքնուրույնության խնդիրներին և պետական մարմինների ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների միջև իրավական հարաբերություններին։ Հրատարակությունը ներկայացնում է նաև Հայաստանի տեղական ինքնակառավարման համակարգի զարգացման պատմական փուլերը, բարեփոխումների ընթացքը և միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությունը՝ նպաստելով համայնքային կառավարման ոլորտի խորքային ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և հանրային կառավարման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

Սալվադոր Դալին համաշխարհային կերպարվեստի ամենահայտնի և ինքնատիպ նկարիչներից մեկն է, որը համարվում է սյուրռեալիզմի ուղղության ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչներից։ Նա ծնվել է Իսպանիայում և վաղ տարիքից ցուցաբերել է արտասովոր հետաքրքրություն նկարչության և երևակայական պատկերների նկատմամբ։ Դալին ստեղծել է արվեստի յուրահատուկ աշխարհ, որտեղ իրականությունն ու երազը միախառնվում են՝ ստեղծելով անսովոր, երբեմն նույնիսկ անհասկանալի պատկերներ, որոնք նպատակ ունեն բացահայտելու մարդու ենթագիտակցությունը։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ պատկերում են ժամանակի, հիշողության, երազների և մարդկային հոգեբանության խորքային շերտերը, իսկ ամենահայտնի աշխատանքներից մեկը՝ «Հիշողության կայունությունը», դարձել է ժամանակի հարաբերականության և իրականության փխրունության խորհրդանիշ։ Դալին ոչ միայն նկարիչ էր, այլև քանդակագործ, գրող և կինոյի հետ համագործակցող արվեստագետ, ով մշտապես ձգտում էր խախտել ավանդական արվեստի սահմանները և ստեղծել նոր արտահայտչաձևեր։ Նրա էքսցենտրիկ վարքագիծը և արտահայտիչ կերպարը նույնպես դարձել են իր արվեստի մաս, ինչը նրան առանձնացրել է 20-րդ դարի մյուս արվեստագետներից։ Դալիի ստեղծագործական ժառանգությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել ժամանակակից արվեստի զարգացման վրա՝ ներշնչելով բազմաթիվ արվեստագետների և ձևավորելով սյուրռեալիստական մտածողության նոր ընկալումներ։ Նրա արվեստը մինչ օրս համարվում է մարդկային երևակայության սահմանները ընդլայնելու և ենթագիտակցության աշխարհը բացահայտելու բացառիկ օրինակ։