Ավանդական ժառանգման հարցերը հայկական մշակույթում․ երիտասարդ գիտնականների հինգերորդ համաժողովի նյութեր

Culture

Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի ընթացիկ տեղեկատու է, որը ներկայացնում է ՀՍՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված ցանկը։ Այն ստեղծվել է մշակույթի և արվեստի ոլորտներում աշխատող մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ուսանողներին, գրադարանների աշխատակիցներին և այլ ընթերցողների անհրաժեշտ գրականության մասին ժամանակին ու հարմար ձևով տեղեկացնելու նպատակով։ Հայաստանի ազգային գրադարանի թվայնացված օրինակներում նշվում է, որ նման տեղեկատուն պատրաստվում էր ՀՍՍՀ պետական գրադարանի մշակույթի և արվեստի հարցերով գիտական տեղեկատվության բաժնի կողմից և ընդգրկում էր հանրապետությունում հայերեն ու ռուսերեն լեզուներով հրատարակվող, ինչպես նաև Հայաստանի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հանրապետությունից դուրս ռուսերենով լույս տեսնող նյութերը։ Տեղեկատուի բովանդակային շրջանակը բավական լայն է և ներառում է մշակութային շինարարությանը, մշակույթի պատմությանը, մշակութալուսավորչական աշխատանքին, թանգարանագիտությանը, պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանությանը, արվեստի տարբեր տեսակներին, գրադարանագիտությանը և մատենագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ։ Նյութերի դասակարգումը կատարվում է գրադարանամատենագիտական համակարգին համապատասխան հիմնական բաժիններով, իսկ յուրաքանչյուր բաժնի ներսում գրականությունը դասավորվում է այբբենական կարգով։ Նման կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին արագ կողմնորոշվել տեղեկատուի մեջ և գտնել իրեն անհրաժեշտ թեմային կամ հեղինակին վերաբերող նյութերը։ Հատկանշական է նաև այն, որ յուրաքանչյուր մատենագիտական նկարագրության կողքին տրվում է գրքի կամ նյութի համապատասխան գրադարանային շիֆրը, ինչը հեշտացնում է տվյալ հրատարակության որոնումը գրադարանի ֆոնդերում։ Հրատարակության տեղեկատվական բնույթը հատկապես կարևոր է ընթացիկ գրականության հաշվառման տեսանկյունից, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հետևել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակումների ընթացքին և ձևավորում է նոր գրականության թեմատիկ քարտեզ։ Տեղեկատուի բաժիններում կարող են ընդգրկվել ինչպես առանձին գրքեր և գրքույկներ, այնպես էլ պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ և այլ նյութեր, որոնք առնչվում են Հայաստանի մշակութային կյանքին, արվեստի զարգացմանը, մշակութային կազմակերպությունների գործունեությանը և համապատասխան գիտական ուսումնասիրություններին։ Այս առումով հրատարակությունը արժեքավոր է ոչ միայն որպես որոնողական գործիք, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական կյանքի փաստագրական աղբյուր։ Դրա միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե ինչ թեմաներ էին առավել ակտիվորեն ներկայացվում խորհրդահայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության մեջ, ինչ հեղինակներ և հրատարակություններ էին շրջանառվում, ինչպես էին դասակարգվում մշակութային ոլորտի հիմնական ուղղությունները և ինչպիսի տեղեկատվական պահանջների էր արձագանքում ժամանակի գրադարանային համակարգը։ Ընդհանուր առմամբ, տեղեկատուն կարևոր մատենագիտական աղբյուր է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակությունների որոնման, հաշվառման և ուսումնասիրության համար և կարող է օգտակար լինել մշակույթի պատմաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և խորհրդահայ մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Economics

Այս աշխատանքը նվիրված է արդյունաբերական ձեռնարկությունների կայունության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց տնտեսական, կազմակերպչական և տեխնոլոգիական կայունության ապահովման հիմնական գործոնները փոփոխվող շուկայական պայմաններում։ Հեղինակը վերլուծում է կայունության հասկացությունը որպես ձեռնարկության կարողություն՝ պահպանելու արտադրական արդյունավետությունը, ֆինանսական հավասարակշռությունը և մրցունակությունը արտաքին և ներքին ռիսկերի պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական գործընթացների օպտիմալացմանը, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրմանը և կառավարման համակարգերի ճկունությանը, որոնք միասին ապահովում են ձեռնարկության երկարաժամկետ զարգացումը։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է ֆինանսական կայունության ցուցանիշները՝ շահութաբերություն, իրացվելիություն, պարտքային բեռ և ներդրումային գրավչություն, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը արտադրական արդյունավետության հետ։ Ներկայացվում են արտաքին միջավայրի ազդեցությունները՝ շուկայի տատանումներ, մրցակցային ճնշումներ, էներգետիկ և հումքային ռեսուրսների հասանելիություն, որոնք կարող են էականորեն փոխել ձեռնարկության կայունության մակարդակը։ Շեշտվում է, որ արդյունաբերական ձեռնարկության կայուն զարգացումը պահանջում է համակարգված մոտեցում՝ համադրելով ռազմավարական կառավարումը, տեխնոլոգիական նորարարությունը և ֆինանսական պլանավորումը՝ ապահովելով երկարաժամկետ մրցունակություն և տնտեսական արդյունավետություն։

Medicine

Գիտական աշխատությունը նվիրված է օրգանիզմի շարժողական ակտիվության վաղաժամ սահմանափակման պայմաններում իմունային համակարգի գործունեության փոփոխությունների, հումորալ և բնական իմունիտետի ռեակցիաների զարգացման առանձնահատկությունների, ինչպես նաև գամմա-ամինակարագաթթվի (ԳԱԿԹ) իմունակարգավորող ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը սակավաշարժության՝ որպես օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական հավասարակշռության վրա ազդող գործոնի, և իմունային պաշտպանության մեխանիզմների միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Անդրադարձ է կատարվում շարժողական ակտիվության սահմանափակման հետևանքով առաջացող ֆունկցիոնալ փոփոխություններին, նյարդային, ներզատական և իմունային համակարգերի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև օրգանիզմի հարմարվողական հնարավորությունների ձևավորման գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վաղ զարգացման շրջանում սակավաշարժության ազդեցությանը իմունային համակարգի հասունացման, պաշտպանական ռեակցիաների ձևավորման և օրգանիզմի ընդհանուր դիմադրողականության վրա։ Քննարկվում են հումորալ իմունիտետի հիմնական բաղադրիչների գործունեության առանձնահատկությունները, հակամարմինների առաջացման գործընթացները, B-լիմֆոցիտների ֆունկցիոնալ ակտիվությունը և իմունային պատասխանի ուժգնության ու տևողության հնարավոր փոփոխությունները։ Ուսումնասիրվում են նաև բնական կամ բնածին իմունիտետի մեխանիզմները, մասնավորապես ֆագոցիտային բջիջների ակտիվությունը, բնական քիլեր բջիջների գործառույթները, կոմպլեմենտի համակարգի նշանակությունը և օրգանիզմի ոչ սպեցիֆիկ պաշտպանական ռեակցիաների կարգավորման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է սակավաշարժության պայմաններում իմունային համակարգի տարբեր օղակների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը, դրանց ֆունկցիոնալ փոփոխությունների հնարավոր պատճառների բացահայտումը և արտաքին միջավայրի ազդեցություններին օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքների գնահատումը։ Աշխատության գիտական հետաքրքրության կարևոր ուղղություններից է ԳԱԿԹ-ի՝ որպես կենտրոնական նյարդային համակարգի հիմնական արգելակող նյարդամիջնորդներից մեկի, հնարավոր մասնակցությունը իմունային գործընթացների կարգավորմանը։ Դիտարկվում են այս կենսաբանորեն ակտիվ նյութի ազդեցության մեխանիզմները, նյարդաիմունային փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները և իմունային բջիջների գործունեության վրա դրա հնարավոր կարգավորող ազդեցությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ԳԱԿԹ-ային համակարգի և իմունային պատասխանների միջև գոյություն ունեցող ֆունկցիոնալ կապերին, բջջային ազդանշանային գործընթացներին և իմունային ռեակցիաների ինտենսիվության փոփոխության հնարավոր օրինաչափություններին։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում կարևորվում են փորձարարական ֆիզիոլոգիայի և իմունաբանության մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել շարժողական սահմանափակման ազդեցությունը իմունային ցուցանիշների վրա, համեմատել տարբեր փորձարարական պայմաններում ձևավորվող պաշտպանական պատասխանները և ուսումնասիրել ԳԱԿԹ-ի մասնակցությունը դրանց կարգավորմանը։ Քննարկվում են նաև օրգանիզմի զարգացման վաղ փուլերում արտաքին գործոնների ազդեցության երկարաժամկետ հետևանքների, նյարդային և իմունային համակարգերի փոխադարձ կարգավորման ու ֆիզիոլոգիական հարմարվողականության հիմնախնդիրները։ Աշխատության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները շարժողական ակտիվության կենսաբանական նշանակության, իմունային համակարգի զարգացման առանձնահատկությունների և նյարդամիջնորդանյութերի իմունակարգավորող գործառույթների վերաբերյալ։ Հետազոտությունը գիտական հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես նյարդաիմունաբանության, զարգացման ֆիզիոլոգիայի, փորձարարական իմունաբանության և կենսաբժշկական հետազոտությունների տեսանկյունից՝ նպաստելով օրգանիզմի կարգավորող համակարգերի փոխազդեցության մեխանիզմների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաբանների, ֆիզիոլոգների, իմունաբանների, նյարդակենսաբանների, բժշկագիտության և կենսաբժշկության ոլորտների հետազոտողների, ասպիրանտների, ուսանողների, դասախոսների, ինչպես նաև շարժողական ակտիվության սահմանափակման ֆիզիոլոգիական հետևանքներով և իմունային կարգավորման մեխանիզմներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Literature

Ավետիք Իսահակյանի պոեմները աշխատությունը հայ դասական գրականության կարևոր ժողովածուներից է, որը ներկայացնում է Ավետիք Իսահակյանի պոեմների գեղարվեստական աշխարհը՝ ընդգրկելով նրա ստեղծագործական տարբեր փուլերի գործերը, որտեղ արտացոլվում են հայրենիքի, սիրո, ազատության և մարդկային ճակատագրի խորքային թեմաները, պոեմները առանձնանում են պատկերավոր լեզվով, ժողովրդական ավանդույթների ու լիրիկական մտածողության համադրությամբ, ինչպես նաև փիլիսոփայական ընդհանրացումներով, որոնք հաճախ բարձրացնում են մարդու գոյության, ցավի և հույսի հարցերը, գիրքը միաժամանակ ցույց է տալիս Իսահակյանի դերը հայ նոր պոեզիայի ձևավորման մեջ՝ որպես ազգային և համամարդկային զգացողությունները միավորող ստեղծագործող, որի արվեստը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ գրականության հետագա զարգացման վրա։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բաժնետիրական ընկերությունների գործունեության բարելավման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով կորպորատիվ կառավարման արդյունավետության բարձրացման, ներդրումային միջավայրի զարգացման և շուկայի մրցունակության ուժեղացման անհրաժեշտությունը։ Հեղինակը վերլուծում է բաժնետիրական ընկերությունների կազմակերպաիրավական ձևերը, կառավարման մարմինների կառուցվածքը և բաժնետերերի իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմները։ Գրքում դիտարկվում են կորպորատիվ կառավարման հիմնական խնդիրները՝ թափանցիկության պակաս, հաշվետվողականության սահմանափակումներ, մենեջմենթի և սեփականատերերի շահերի հակասություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական հաշվետվությունների որակի, ներքին աուդիտի և վերահսկողության համակարգերի կատարելագործման հարցերին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև միջազգային փորձը՝ OECD կորպորատիվ կառավարման սկզբունքները և դրանց կիրառելիությունը ՀՀ տնտեսական միջավայրում։ Աշխատությունը ընդգծում է բաժնետիրական ընկերությունների արդյունավետ գործունեության կարևորությունը տնտեսական աճի, ներդրումների ներգրավման և կապիտալի շուկայի զարգացման համար։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, իրավաբանների և կորպորատիվ կառավարման մասնագետների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ուղիղ աղիքի քաղցկեղի հետևանքով առաջացած սուր խցանողական անանցանելիությամբ հիվանդների վիրաբուժական բուժման մարտավարության ուսումնասիրությանը և բուժական մոտեցումների կատարելագործմանը։ Քննության են առնվում հիվանդության կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները, ախտորոշման սկզբունքները, հիվանդի ընդհանուր վիճակի գնահատումը և վիրաբուժական միջամտության ընտրության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Վերլուծվում են անհետաձգելի բուժօգնության կազմակերպման, նախավիրահատական պատրաստման և վիրաբուժական բուժման տարբեր մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջամտության տեսակի և ծավալի ընտրությանը՝ հաշվի առնելով ուռուցքային գործընթացի տեղակայումը և տարածվածությունը, աղիքային անանցանելիության արտահայտվածությունը, հիվանդի ընդհանուր վիճակը, ուղեկցող հիվանդությունները և հնարավոր բարդությունների վտանգը։ Դիտարկվում են միափուլ և փուլային վիրաբուժական մոտեցումների կիրառման սկզբունքները, դրանց ցուցումները և բուժման արդյունքների վրա ազդող պայմանները։ Քննարկվում են հետվիրահատական շրջանի վարման, հիվանդների վերականգնման և բուժման արդյունավետության գնահատման հիմնական չափանիշները։ Կարևորվում է յուրաքանչյուր հիվանդի նկատմամբ անհատականացված մոտեցումը և վիրաբուժական ու ուռուցքաբանական բուժման սկզբունքների համակցված կիրառումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բուժական մարտավարության օպտիմալացմանը, հետվիրահատական բարդությունների ռիսկի նվազեցմանը և հիվանդների հետագա բուժման կազմակերպմանը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել սուր աղիքային անանցանելիությամբ ուղեկցվող ուղիղ աղիքի քաղցկեղի բուժման առավել հիմնավորված մոտեցումների ընտրությանը և բժշկական օգնության արդյունավետության բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել վիրաբուժության, կոլոպրոկտոլոգիայի, ուռուցքաբանության և անհետաձգելի բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։