ԱԶԳԱՅԻՆ ՏՈՆԵՐ

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ոսկրային մետասթազների ճառագայթային բուժման ընթացքում կանխատեսումային գործոնների նշանակության ուսումնասիրությանը՝ ուռուցքաբանության, ճառագայթային թերապիայի և կլինիկական բժշկության համատեքստում։ Քննարկվում են չարորակ նորագոյացությունների ոսկրային մետաստազավորման առանձնահատկությունները, հիվանդության կլինիկական դրսևորումները, բուժման արդյունավետության գնահատման չափանիշները և հիվանդների կյանքի որակի բարելավման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության ընթացքի և բուժման արդյունքների կանխատեսման վրա ազդող կլինիկական, կենսաբանական և ախտորոշիչ գործոններին։ Ուսումնասիրվում են առաջնային ուռուցքի տեսակի, մետաստատիկ օջախների տեղակայման և տարածվածության, հիվանդի ընդհանուր ֆունկցիոնալ վիճակի, ուղեկցող հիվանդությունների և նախորդ բուժումների հնարավոր ազդեցությունները ճառագայթային թերապիայի արդյունքների վրա։ Դիտարկվում են ցավային համախտանիշի արտահայտվածության, ոսկրային կառուցվածքների ախտահարման աստիճանի, շարժողական սահմանափակումների և հիվանդության առաջընթացի հետ կապված ցուցանիշների նշանակությունը բուժման պլանավորման գործընթացում։ Կարևորվում են ճառագայթային բուժման տարբեր ռեժիմների ընտրության, ճառագայթման դեղաչափերի և բուժման տևողության հիմնավորման, ինչպես նաև հնարավոր կողմնակի ազդեցությունների գնահատման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում ցավի մեղմացման, տեղային հիվանդության վերահսկման, ոսկրային բարդությունների կանխարգելման և հիվանդների առօրյա գործունեության պահպանման նպատակով իրականացվող բուժական միջամտություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել կլինիկական տվյալների վիճակագրական վերլուծության, հիվանդների խմբերի համեմատության և կանխատեսումային ցուցանիշների գնահատման մեթոդներ՝ բուժման արդյունքների վրա առավել նշանակալի գործոնները բացահայտելու նպատակով։ Առանձնացվում են անհատականացված բուժման մոտեցումների մշակման, հիվանդների կլինիկական վիճակին համապատասխան թերապևտիկ ռազմավարությունների ընտրության և բազմամասնագիտական բժշկական համագործակցության կարևորությունը։ Աշխատությունը նշանակություն ունի ոսկրային մետասթազների բուժման արդյունավետության գնահատման, պալիատիվ ճառագայթային թերապիայի կատարելագործման և կլինիկական որոշումների գիտական հիմնավորման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ուռուցքաբանների, ճառագայթային թերապևտների, ռադիոլոգների, պալիատիվ բժշկության մասնագետների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի գունավոր և ազնիվ մետաղների հանքավայրերի երկրաբանական առանձնահատկությունների, հանքաբեր շրջանների կառուցվածքային բնութագրերի և դրանց արդյունավետ յուրացման գիտատեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են հանքային շրջանների երկրաբանական ձևավորման պայմանները, մետաղային հանքայնացման առանձնահատկությունները, հանքավայրերի առաջացման օրինաչափությունները և դրանց արդյունաբերական նշանակության գնահատման մեթոդները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հանքավայրերի շահագործման արդյունավետության բարձրացման ուղիները, հանքանյութերի մշակման տեխնոլոգիական մոտեցումները, երկրաբանական տվյալների կիրառումը նախագծման և արտադրական գործընթացների օպտիմալացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի հանքահումքային ներուժի օգտագործման, հանքարդյունաբերական գործընթացների կատարելագործման, ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման և տեխնոլոգիական լուծումների ներդրման խնդիրներին։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի երկրաբանության, հանքարդյունաբերության և հանքաքարի վերամշակման ոլորտների զարգացման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով երկրաբանների, լեռնային ինժեներների, հետազոտողների և արդյունաբերական մասնագետների համար։

Literature

Գիտական աշխատանքը նվիրված է անտիկ աշխարհի գեղարվեստական և գաղափարական իմաստավորմանը Թորնթոն Ուայլդերի ստեղծագործություններում՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես է գրողը դիմում հին հունական և հռոմեական մշակույթի կերպարներին, առասպելներին, գաղափարներին ու գեղարվեստական սկզբունքներին՝ դրանք վերաիմաստավորելով ժամանակակից մարդու խնդիրների համատեքստում։ Ուայլդերի ստեղծագործական աշխարհում անտիկ մշակույթը պարզապես պատմական անցյալի պատկեր չէ, այլ մտածողության և գեղարվեստական արտահայտության կարևոր միջոց, որի միջոցով հեղինակը անդրադառնում է մարդու գոյության, ժամանակի, մահվան, սիրո, ճակատագրի, հիշողության և մարդկային հարաբերությունների համամարդկային հարցերին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է անտիկ առասպելների և գրական սյուժեների վերափոխման սկզբունքների բացահայտումը։ Հեղինակը հաճախ օգտագործում է արդեն հայտնի մշակութային նյութը՝ փոխելով դրա շեշտադրումները, կերպարների հոգեբանական մեկնաբանությունը և գաղափարական ենթատեքստը։ Այս գործընթացում անտիկ սյուժեները դուրս են գալիս իրենց սկզբնական պատմամշակութային շրջանակից և ձեռք բերում նոր նշանակություն՝ համապատասխանելով 20-րդ դարի մարդու աշխարհընկալմանը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել անտիկ աշխարհի վերաբերյալ Ուայլդերի պատկերացումների ձևավորման աղբյուրները, դասական գրականության և դիցաբանության ազդեցությունը նրա գեղարվեստական մտածողության վրա, ինչպես նաև անտիկ մշակույթի և ժամանակակից ամերիկյան իրականության փոխհարաբերությունը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն հանգամանքին, որ գրողի համար անցյալն ու ներկան ոչ թե մեկուսացված ժամանակաշրջաններ են, այլ փոխկապակցված գոյության ձևեր։ Անտիկ աշխարհի կերպարներն ու գաղափարները նրա ստեղծագործություններում հնարավորություն են տալիս ժամանակակից կյանքի երևույթները դիտարկել ավելի լայն՝ պատմական և փիլիսոփայական հեռանկարում։ Կարևոր թեմա է ժամանակի խնդիրը։ Անտիկ մշակույթի միջոցով Ուայլդերը հաճախ ընդգծում է մարդկային կյանքի անցողիկությունը և միաժամանակ մարդու փորձառությունների կրկնվող բնույթը։ Տարբեր դարաշրջանների մարդկանց ապրումները՝ սերը, կորուստը, սպասումը, հույսը և մահվան գիտակցումը, ներկայացվում են որպես միմյանց հետ կապվող համամարդկային փորձառություններ։ Այս տեսանկյունից անտիկ աշխարհը դառնում է մի յուրօրինակ հայելի, որի միջոցով ժամանակակից մարդը կարող է ճանաչել ինքն իրեն։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հեղինակի դրամատուրգիական և վիպական տեխնիկային։ Անտիկ թատերական ավանդույթների, դիմակավորման, պայմանականության, երգչախմբային սկզբունքների և բեմական խաղի որոշ տարրերի ստեղծագործական օգտագործումը նպաստում է նրա յուրահատուկ դրամատիկական լեզվի ձևավորմանը։ Դրանք միաժամանակ կարող են ստեղծել ժամանակակից իրականության և անտիկ մշակութային հիշողության միջև երկխոսություն։ Առանձին նշանակություն ունի մարդու և ճակատագրի հարաբերության խնդիրը։ Անտիկ ողբերգության համար բնորոշ ճակատագրի անխուսափելիության գաղափարը Ուայլդերի ստեղծագործություններում կարող է վերափոխվել՝ դառնալով մարդու ընտրության, պատասխանատվության և սեփական կյանքի իմաստը գտնելու խնդրի արտահայտություն։ Այսպիսով, անտիկ ժառանգությունը չի կրկնվում մեխանիկորեն, այլ վերածվում է ժամանակակից փիլիսոփայական հարցադրումների աղբյուրի։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են քննվել նաև անտիկ մշակույթի հետ կապված խորհրդանիշները, կերպարները և գեղարվեստական դետալները։ Դրանց միջոցով հեղինակը կառուցում է բազմաշերտ տեքստ, որտեղ առաջին հայացքից պարզ պատմության ներքո կարող են թաքնված լինել պատմական, փիլիսոփայական և մշակութաբանական բազմաթիվ հղումներ։ Միջտեքստային կապերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես է Ուայլդերը երկխոսության մեջ մտնում նախորդ դարաշրջանների գրական ժառանգության հետ և ստեղծում նոր իմաստներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ անտիկ աշխարհը Թորնթոն Ուայլդերի ստեղծագործություններում հանդես է գալիս որպես կենդանի մշակութային հիշողություն և գեղարվեստական մտածողության գործուն բաղադրիչ։ Հին աշխարհի կերպարների, առասպելների և գաղափարների միջոցով հեղինակը բարձրացնում է ժամանակից անկախ հարցեր և դրանք կապում ժամանակակից մարդու հոգեբանական ու հասարակական փորձի հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն Ուայլդերի ստեղծագործության առանձնահատկությունները հասկանալու, այլև անտիկ ժառանգության ժամանակակից գրականության մեջ վերաիմաստավորման մեխանիզմները բացահայտելու տեսանկյունից։

Literature

Մ. Տեր-Գրիգորյանցի այս աշխատությունը վերաբերում է քաղաքավարի վարքագծին և առօրյա կենցաղում ընդունված վարվելակերպի կանոններին՝ առանձնացնելով սննդի ընդունման հետ կապված սովորույթներն ու վարքի ձևերը։ Վերնագրում նշված նախաճաշը, ճաշը և ընթրիքը ցույց են տալիս, որ նյութի կարևոր թեմաներից մեկը սեղանի շուրջ պահվածքն է և տարբեր սննդային իրավիճակներում պատշաճ վարվելակերպը։ Վարվելակարգի վերաբերյալ գրականությունը նպատակ է ունեցել ընթերցողներին ծանոթացնել հասարակական շփման ընդունված նորմերին, քաղաքավարության դրսևորումներին և առօրյա հարաբերություններում փոխադարձ հարգանքի նշանակությանը։ Սեղանի շուրջ վարքագիծը նման գրականության մեջ դիտարկվել է որպես ընդհանուր դաստիարակության և հասարակական մշակույթի բաղադրիչ՝ ընդգրկելով մարդկանց հետ շփվելու, ընդունված սովորույթները պահպանելու և համատեղ սնվելու ընթացքում պատշաճ պահվածք դրսևորելու հարցերը։ Այս բնույթի ուղեցույցները հատկապես կարևոր էին այն ժամանակաշրջանում, երբ կրթական ու դաստիարակչական գրականությունը նպաստում էր կենցաղային սովորույթների համակարգմանը և քաղաքավարության կանոնների տարածմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայ կենցաղային մշակույթի, վարվելակարգի պատմության, հասարակական սովորույթների և 19-րդ դարի հայերեն ուսումնական ու դաստիարակչական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին քաղաքավարությունն ու առօրյա վարքի կանոնները ներկայացվում հայերեն տպագիր գրականության մեջ։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական իրավական տարածքի ձևավորման, կառուցվածքի և զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են սահմանադրական կարգի հիմքերը, պետական իշխանության կազմակերպման սկզբունքները, իրավական համակարգի առանձնահատկությունները, մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության մեխանիզմները, ինչպես նաև սահմանադրական նորմերի կիրառման ոլորտներն ու նշանակությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում են Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական իրավական հարաբերությունների ձևավորման պատմական և իրավական նախադրյալները, պետական մարմինների փոխհարաբերությունները, իշխանությունների բաժանման սկզբունքը և սահմանադրական վերահսկողության դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանադրական օրենսդրության զարգացման փուլերին, իրավական բարեփոխումներին և այն գործոններին, որոնք ազդում են երկրի իրավական տարածքի միասնականության ու կայունության վրա։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուր է սահմանադրական իրավունքի տեսության, պետականաշինության և իրավական համակարգի զարգացման հարցերով հետաքրքրվողների համար՝ օգտակար լինելով իրավաբաններին, պետական կառավարման մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողներին։

History

Աշխատությունը ներկայացնում է չորս ինքնակալությունների պատմական զարգացումը՝ անդրադառնալով դրանց ձևավորմանը, իշխանության ամրապնդմանը, կառավարման առանձնահատկություններին և պատմական ճակատագրին։ Վերնագրից ելնելով՝ գիրքը կարելի է դիտարկել որպես համեմատական պատմական ուսումնասիրություն, որի առանցքում ինքնակալական իշխանության տարբեր դրսևորումներն են և դրանց ազդեցությունը պետությունների ու հասարակությունների զարգացման վրա։ Նման բնույթի պատմագիտական երկերում սովորաբար ուշադրություն է դարձվում տիրակալների գործունեությանը, գահակալական հաջորդականությանը, տարածքային ընդարձակումներին, պատերազմներին, դիվանագիտական հարաբերություններին, ներքին քաղաքականությանը և պետական կառավարման համակարգերին։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել նաև այն հասարակական, տնտեսական և մշակութային պայմանները, որոնք նպաստել են տվյալ իշխանությունների վերելքին կամ անկմանը։ Չորս ինքնակալությունների պատմությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կառավարման տարբեր ձևերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, հասկանալու կենտրոնացված իշխանության ազդեցությունը հասարակական կյանքի վրա և դիտարկելու պատմական փոփոխությունների երկարաժամկետ հետևանքները։ Նման ուսումնասիրությունը կարող է ընթերցողին ներկայացնել ոչ միայն առանձին պետությունների ու տիրակալների անցյալը, այլև իշխանության, պետականության, քաղաքական կայունության և պատմական ժառանգության փոխկապակցվածությունը։ Գիրքը կարևոր է 19-րդ դարի հայերեն պատմագիտական գրականության, համաշխարհային պատմության ուսուցման և պատմական գիտելիքի տարածման գործընթացի ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է հայ ընթերցողին համաշխարհային պատմության առանցքային իրադարձություններն ու պետական կազմավորումները ներկայացնելու կրթական ձգտումը։