Ազգային ժողովի արձանագրություններ, նիստ 2

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Գագիկ Բագրատունուն՝ Անիի Բագրատունյաց թագավորության վերջին գահակալին, որի իշխանության տարիները կապված են Հայաստանի միջնադարյան պետականության պատմության շրջադարձային իրադարձությունների հետ։ Գագիկ Բ-ի գահակալությունը տեղի է ունեցել այն ժամանակաշրջանում, երբ Բագրատունյաց թագավորությունը բախվում էր ներքին քաղաքական դժվարությունների և արտաքին ուժերի աճող ճնշման։ Հատկապես կարևոր նշանակություն ունեցավ Բյուզանդական կայսրության քաղաքականությունը Հայաստանի նկատմամբ, որի հետևանքով աստիճանաբար սահմանափակվեց հայկական թագավորության ինքնուրույնությունը, իսկ Անիի թագավորությունը 1045 թվականին անցավ բյուզանդական տիրապետության ներքո։ Գագիկ Բ-ի կյանքի և գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Բագրատունյաց Հայաստանի վերջին տարիներին, արքայական իշխանության պահպանման փորձերին, հայ-բյուզանդական հարաբերություններին և միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական իրավիճակին։ Նրա կերպարի միջոցով ներկայացվում են նաև պետականության կորստի, ազգային ինքնության պահպանման և պատմական հիշողության կարևոր հարցերը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայոց միջնադարյան պատմությամբ, Բագրատունիների թագավորությամբ, հայկական պետականության զարգացմամբ և պատմական գործիչների կենսագրություններով զբաղվող ընթերցողներին։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ գրող, բանաստեղծ և թարգմանիչ Խաչիկ Դաշտենցի գրական ժառանգության, ստեղծագործական աշխարհայացքի և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հեղինակի ստեղծագործական ուղու հիմնական փուլերը, նրա գրական մտածողության ձևավորման պատմամշակութային նախադրյալները, ինչպես նաև ազգային ինքնության, հայրենիքի, պատմական հիշողության և մարդկային ճակատագրերի արտացոլումը գեղարվեստական երկերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևմտահայության պատմական փորձառության, հայրենի բնաշխարհի, ժողովրդական ավանդույթների և ազգային-ազատագրական պայքարի թեմաների գեղարվեստական մարմնավորմանը։ Ուսումնասիրվում են գրողի արձակի և պոեզիայի գաղափարական ու գեղագիտական առանձնահատկությունները, կերպարների կառուցման սկզբունքները, պատմողական եղանակները, լեզվաոճական միջոցները և ժողովրդական բանահյուսության հետ ունեցած կապերը։ Անդրադարձ է կատարվում հատկապես «Ռանչպարների կանչը» ստեղծագործության պատմական ու գեղարվեստական նշանակությանը, ազգային հիշողության պահպանման և ժողովրդական հերոսների կերպավորման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են Դաշտենցի թարգմանական գործունեությունը, նրա ներդրումը հայ գրական լեզվի հարստացման գործում և ստեղծագործությունների տեղը XX դարի հայ գրականության զարգացման համատեքստում։ Դիտարկվում են գրողի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրության գրականագիտական մոտեցումները, պատմական իրականության և գեղարվեստական երևակայության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև նրա երկերի մշակութային ու դաստիարակչական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայագետների, բանասերների, մշակութաբանների, դասախոսների, ուսուցիչների, ուսանողների և հայ գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս խնդրագրքրերը նախատեսված են տնտեսագիտության ուսանողների համար՝ նպատակ ունենալով զարգացնել վերլուծական երկրաչափության և գծային հանրահաշվի հիմնական հասկացությունների գործնական կիրառման հմտությունները։ Գրքում ընդգրկված են վեկտորների, ուղիղների և հարթությունների հավասարումների, մատրիցների, որոշիչների, գծային հավասարումների համակարգերի, սեփական արժեքների և սեփական վեկտորների վերաբերյալ խնդիրներ, որոնք կապված են տնտեսագիտական մոդելների և վերլուծությունների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի թեմաների, ինչպիսիք են օպտիմալացման խնդիրները, գծային մոդելավորումը և տնտեսական գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրությունը։ Խնդիրները դասավորված են աստիճանաբար աճող բարդությամբ՝ սկսած պարզ հաշվարկներից մինչև կիրառական և տեսական ավելի բարդ առաջադրանքներ, ինչը թույլ է տալիս խորացնել ինչպես մաթեմատիկական մտածողությունը, այնպես էլ դրա կիրառումը տնտեսագիտության մեջ։ Գիրքը օգտակար է ուսանողների, դասախոսների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են ամրապնդել իրենց մաթեմատիկական հիմքերը տնտեսագիտական վերլուծության համար։

Գրականություն

Աշխատությունը ուսումնասիրում է հայերեն Աստվածաշնչի պատկերային համակարգը՝ բացահայտելով դրա լեզվական, գեղարվեստական և խորհրդանշական կառուցվածքները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը միջնադարյան հայ գրական մտածողության վրա։ Վերլուծվում են սուրբ գրքի փոխաբերական լեզուն, կերպարային համակարգը, խորհրդանիշների բազմաշերտությունը և դրանց մեկնաբանության ավանդույթները հայ մշակութային միջավայրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ներսես Շնորհալիի ստեղծագործական աշխարհին՝ դիտարկելով նրա հոգևոր պոեզիան և աստվածաբանական մտածողությունը որպես Աստվածաշնչյան պատկերային համակարգի յուրօրինակ վերաիմաստավորում և գեղարվեստական զարգացում։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են սուրբ գրքի պատկերները ներթափանցում հայ միջնադարյան գրականություն՝ ձևավորելով գաղափարական և գեղագիտական մտածողության հիմքեր, ինչպես նաև նպաստելով ազգային հոգևոր մշակույթի ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Գիրքը կարևոր է հայ գրականության, աստվածաբանության և մշակութաբանության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար՝ ընդգծելով սուրբ գրքի և հեղինակային ստեղծագործության փոխազդեցության խորքային շերտերը։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է գրադարանային գործունեության կազմակերպման մեջ հասարակական մասնակցության նշանակության, ձևերի և զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Գրադարանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գրականության պահպանման և ընթերցողներին սպասարկելու հաստատություն, այլև որպես հասարակական ու մշակութային հաղորդակցության կենտրոն, որի արդյունավետ գործունեությունը մեծապես պայմանավորված է համայնքի, ընթերցողների և տարբեր հասարակական կառույցների հետ համագործակցությամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել կամավորական մասնակցության, հասարակական խորհուրդների, ընթերցողական ակտիվի, մասնագիտական և մշակութային կազմակերպությունների հետ համագործակցության տարբեր ձևերը, ինչպես նաև դրանց դերը գրադարանի աշխատանքների կազմակերպման և զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել հասարակության տարբեր խմբերի ներգրավմանը գրքային ֆոնդերի հանրահռչակման, ընթերցանության խթանման, մշակութային միջոցառումների կազմակերպման, տեղեկատվական պահանջների բացահայտման և գրադարանային ծառայությունների կատարելագործման գործընթացներում։ Կարևոր ուղղություն է գրադարանի և համայնքի միջև հետադարձ կապի ձևավորումը, որը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատելու ընթերցողների հետաքրքրությունները և համապատասխանեցնելու ծառայությունները հասարակության կրթական, տեղեկատվական ու մշակութային պահանջներին։ Հասարակական հիմունքներով իրականացվող աշխատանքը կարող է դիտարկվել նաև որպես գրադարանային ռեսուրսների և մասնագիտական գործունեության լրացուցիչ աջակցման միջոց, հատկապես այն դեպքերում, երբ համայնքի ակտիվ անդամները մասնակցում են միջոցառումների, ցուցադրությունների, քննարկումների, գրքի տարածման և ընթերցողական մշակույթի զարգացման նախաձեռնություններին։ Միաժամանակ կարևորվում է նման մասնակցության կազմակերպված և նպատակային բնույթը, որպեսզի հասարակական աջակցությունը լրացնի մասնագիտական գրադարանային աշխատանքը և չփոխարինի մասնագիտական գործառույթներին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև գրադարանների հասարակական նշանակության ընդլայնմանը՝ դրանք դիտարկելով որպես կրթության, ինքնակրթության, մշակութային փոխանակման և համայնքային հաղորդակցության տարածքներ։ Այս տեսանկյունից հասարակական մասնակցությունը նպաստում է գրադարանի կապերի ամրապնդմանը տարբեր հաստատությունների, կրթական կազմակերպությունների, մշակութային կառույցների և ընթերցողական խմբերի հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է գրադարանային գործի հասարակական բաղադրիչը որպես գրադարանի և համայնքի փոխգործակցության կարևոր ուղղություն՝ ընդգծելով մասնակցային աշխատանքի դերը գրադարանային ծառայությունների զարգացման, ընթերցանության տարածման և հասարակության մշակութային կյանքի ակտիվացման գործում։

Այլ առարկաներ

Սա մասնագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է պտղատու մշակաբույսերի աճեցման, խնամքի և բերքատվության բարձրացման գիտական ու գործնական հիմքերին, իսկ հեղինակները՝ Ա.Ե. Մարգարյան և Հ. Ն. Շահինյան, ներկայացնում են պտղաբուծության ոլորտի հիմնական տեխնոլոգիաները՝ սկսած այգու հիմնման ճիշտ ընտրությունից մինչև ծառերի ձևավորում, էտում, պարարտացում, ոռոգում և հիվանդությունների ու վնասատուների դեմ պայքար։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են տարբեր պտղատեսակների կենսաբանական առանձնահատկությունները, հողի և կլիմայական պայմանների ազդեցությունը բերքի որակի վրա, ինչպես նաև ժամանակակից ինտենսիվ այգեգործության սկզբունքները, որոնք թույլ են տալիս բարձրացնել արտադրողականությունը և արդյունավետ օգտագործել հողային ռեսուրսները։ Այն նաև ընդգծում է գիտական մոտեցման կարևորությունը գյուղատնտեսության մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է համադրել փորձարարական գիտելիքները և գործնական հմտությունները կայուն ու արդյունավետ պտղաբուծություն ապահովելու համար։