Бахдинанский диалект курдов Ирака(Бамарни и Атриш)

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային պայմաններում կաթի արտադրության համար նախատեսված կթման ագրեգատների մշակման և կատարելագործման գիտատեխնիկական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են լեռնային բնակլիմայական և արտադրական պայմանների ազդեցությունը կթման գործընթացի կազմակերպման, մեքենաների աշխատանքի արդյունավետության և կաթի արտադրության տեխնոլոգիական ցուցանիշների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կթման ագրեգատների կառուցվածքային և տեխնոլոգիական առանձնահատկություններին, դրանց աշխատանքի ռեժիմներին, տեխնիկական պարամետրերի ընտրությանը և սարքավորումների հուսալիության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել կթման գործընթացի մեխանիկական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները, սարքավորումների աշխատանքի համապատասխանությունը կենդանիների պահանջներին, կթման արդյունավետության և կաթի որակի վրա ազդող գործոնները, ինչպես նաև տեխնիկական սպասարկման և շահագործման պայմանները։ Լեռնային տարածքների համար կարևոր նշանակություն ունեն սարքավորումների շարժունակությունը, էներգետիկ արդյունավետությունը, տարբեր ռելիեֆային պայմաններում աշխատելու հարմարեցվածությունը և շահագործման ընթացքում տեխնիկական խափանումների նվազեցումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նոր կառուցվածքային լուծումների մշակում, գործող կթման մեքենաների տեխնիկական կատարելագործում, փորձարարական հետազոտություններ և առաջարկվող լուծումների արդյունավետության գնահատում։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել լեռնային անասնաբուծական տնտեսություններում կաթի արտադրության մեքենայացման մակարդակի բարձրացմանը, աշխատանքի արտադրողականության աճին, արտադրական ծախսերի նվազեցմանը և կթման գործընթացի տեխնոլոգիական ու հիգիենիկ պայմանների բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական ճարտարագիտության, անասնաբուծության մեքենայացման, մեքենաշինության և կաթի արտադրության տեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետներին, ինժեներներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։

Գյուղատնտեսություն

Տնտեսագիտական և ագրարային կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում նորարարությունների առևտրայնացման հիմնախնդիրների, դրանց տնտեսական արդյունավետության և գործնական ներդրման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գյուղատնտեսական նորարարությունների ձևավորման և զարգացման տեսական հիմունքները, գիտական հետազոտությունների արդյունքների արտադրական կիրառման առանձնահատկությունները և նոր տեխնոլոգիաների շուկայական արժեքի ստեղծման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտահետազոտական կազմակերպությունների, գյուղատնտեսական արտադրողների, մասնավոր ձեռնարկությունների և ներդրումային կառույցների համագործակցությանը՝ նորարարական լուծումների մշակման ու տարածման գործընթացներում։ Վերլուծվում են նորարարությունների առևտրայնացմանը խոչընդոտող ֆինանսական, կազմակերպական, տեխնոլոգիական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև գյուղատնտեսական տնտեսությունների նոր տեխնոլոգիաներ կիրառելու հնարավորությունները։ Քննարկվում են մտավոր սեփականության պաշտպանության, տեխնոլոգիաների փոխանցման, ներդրումների ներգրավման, պետական աջակցության և նորարարական ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են գյուղատնտեսական արտադրության թվայնացման, ռեսուրսախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման, արտադրողականության բարձրացման և նորարարական արտադրանքի շուկա դուրսբերման տնտեսական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում նորարարությունների առևտրայնացման արդյունավետության գնահատման, գիտության և արտադրության կապերի ամրապնդման, գյուղատնտեսական արժեշղթաների զարգացման և ոլորտի մրցունակության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, նորարարությունների կառավարման, տեխնոլոգիաների առևտրայնացման, գյուղատնտեսական ձեռնարկատիրության և Հայաստանի գյուղատնտեսության զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է կարտոֆիլի (Solanum tuberosum L.) աճի և զարգացման կենսաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Արևմտյան Իրանի պայմաններում կանաչ ազոտական պարարտանյութերի կիրառման ազդեցության ներքո։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես են օրգանական և կենսաբանական ծագման ազոտի աղբյուրները ազդում կարտոֆիլի բուսական աճի, զարգացման տեմպերի, կենսաբանական զանգվածի ձևավորման և պալարների արտադրողականության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բույսի աճի տարբեր փուլերը, վեգետատիվ օրգանների ձևավորումը, տերևային մակերեսի զարգացումը, սննդանյութերի յուրացման առանձնահատկությունները և ազոտի հասանելիության կապը բերքատվության ձևավորման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Արևմտյան Իրանի հողակլիմայական պայմաններին, քանի որ ջերմաստիճանը, տեղումների քանակը, հողի հատկությունները և մշակության տեխնոլոգիան կարող են էապես ազդել ինչպես բույսերի աճի, այնպես էլ կիրառվող պարարտանյութերի արդյունավետության վրա։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր պարարտացման մոտեցումների ազդեցությունը և գնահատել կանաչ պարարտանյութերի կիրառման նպատակահարմարությունը՝ հաշվի առնելով հողի բերրիության պահպանման և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման խնդիրները։ Ուսումնասիրության կարևոր կողմերից է նաև հանքային ազոտական պարարտանյութերի նկատմամբ այլընտրանքային կամ լրացուցիչ սնուցման մեթոդների որոնումը, ինչը կարող է նպաստել հողի օրգանական նյութի պահպանմանը, սննդանյութերի շրջանառության բարելավմանը և գյուղատնտեսության ավելի կայուն զարգացմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ագրոնոմներին, բուսաբույծներին, հողագետներին, բույսերի ֆիզիոլոգիայի մասնագետներին, գյուղատնտեսական գիտությունների հետազոտողներին, ուսանողներին և Իրանի գյուղատնտեսության ու հողային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։ Աշխատությունը հատկապես արժեքավոր է այն տեսանկյունից, որ կարտոֆիլի արտադրողականության բարձրացման խնդիրը դիտարկում է ոչ միայն բերքատվության, այլև բույսի բնական աճի օրինաչափությունների և պարարտացման էկոլոգիապես ավելի կայուն մոտեցումների համատեքստում։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է արաբամուսուլմանական գրավոր մշակույթում ծագումնաբանական գիտելիքի ձևավորմանը և «նասաբ» ժանրի զարգացմանը՝ 6–9-րդ դարերի հասարակական, քաղաքական և մշակութային գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտությունը կենտրոնանում է արաբական ծագումնաբանական ավանդույթների ծագման, դրանց գրավոր ամրագրման և պատմական գիտակցության ձևավորման մեջ ունեցած դերի վրա՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Աբուլ-Աբբաս Ահմադ իբն Յահյա իբն Ջաբիր ալ-Բալազուրի ստեղծագործական ժառանգությանը։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես էին տոհմական և ցեղային կապերի մասին տեղեկությունները վերածվում պատմական հիշողության պահպանման կարևոր գործիքի և ինչ նշանակություն ունեին քաղաքական լեգիտիմության, սոցիալական ինքնության ու հասարակական կարգի ձևավորման համար։ Հեղինակը ուսումնասիրում է «նասաբ» ժանրի առանձնահատկությունները, դրա կառուցվածքային և բովանդակային հատկանիշները, ինչպես նաև փոխառնչությունները պատմագրության, կենսագրական գրականության և վաղ իսլամական գիտական ավանդույթի այլ ուղղությունների հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում աղբյուրագիտական խնդիրներին, ծագումնաբանական տվյալների հավաստիության գնահատմանը և դրանց կիրառությանը միջնադարյան արաբական պատմական երկերի կազմման գործընթացում։ Աշխատությունը ներկայացնում է ցեղային ծագման, ազգակցական կապերի և սոցիալական դասակարգումների վերաբերյալ պատկերացումների էվոլյուցիան՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք արտացոլվել վաղ իսլամական մտավոր մշակույթում և պատմական գրականության մեջ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արևելագետներին, արաբագետներին, մշակութաբաններին և բոլոր այն ընթերցողներին, ովքեր ուսումնասիրում են միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի պատմությունը, արաբական գրավոր ավանդույթները և ինքնության ձևավորման պատմամշակութային մեխանիզմները։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է ՀՀ զինված ուժերի միջազգային համագործակցության զարգացումը 1991–2011 թթ.՝ ընդգծելով անկախությունից հետո ձևավորված անվտանգության քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, համագործակցային մեխանիզմները և տարածաշրջանային ու գլոբալ կառույցների հետ փոխգործակցության ձևերը։ Նշվում է, որ անկախության առաջին տարիներին ռազմական համակարգի կայացումը պայմանավորված էր ինչպես պետական ինստիտուցիոնալ կառուցման անհրաժեշտությամբ, այնպես էլ տարածաշրջանային անվտանգության մարտահրավերներով, որոնք պահանջում էին արտաքին գործընկերների հետ համագործակցության ակտիվացում։

Գրականություն

Գիրքը գեղարվեստական արձակի նմուշ է, որի վերնագիրը հուշում է կանացի կերպարի և նրա շուրջ ձևավորվող պատմական կամ հասարակական միջավայրի կարևորության մասին։ XIX դարի հայերեն գրականության մեջ թարգմանական և այլալեզու գրականության ազդեցությամբ տարածում էին գտնում այնպիսի ստեղծագործություններ, որոնք ընթերցողին ծանոթացնում էին տարբեր հասարակությունների կենցաղին, մարդկային հարաբերություններին, բարոյական պատկերացումներին և անհատական ապրումների աշխարհին։ Նման արձակ երկերում կանանց կերպարները հաճախ դիտարկվում էին ընտանիքի, հասարակական կյանքի, անձնական ընտրության և ժամանակի բարոյական պահանջների համատեքստում։ Վերնագրում առկա «գամելիազարդ» բնորոշումը կարող է մատնանշել կերպարի արտաքին տեսքի կամ հագուստի առանձնահատկությունը, սակայն ստեղծագործության սյուժեի և կերպարների մասին ավելի հստակ եզրակացություններ անելու համար անհրաժեշտ է լրացուցիչ մատենագիտական տեղեկություն։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայերեն գեղարվեստական արձակի, ընթերցանության մշակույթի և թարգմանական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է դիտարկվել նաև որպես այդ ժամանակաշրջանի գրական ճաշակի, գրքային հրատարակության ավանդույթների և ընթերցող հանրության ընդլայնման գործընթացի ուսումնասիրության նյութ։ Նման հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել գեղարվեստական գրականության տարածման և հայերեն ընթերցանության շրջանակների զարգացման գործում։