Բաքվի Հայոց մարդասիրական ընկերության գրադարանի գրացուցակ

Այլ առարկաներ

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է սակավաջրության պայմանների ազդեցությանը կաղամբազգիների ընտանիքին պատկանող յուղատու որոշ տեսակների ագրոֆիզիոլոգիական ցուցանիշների վրա՝ Իսլամական Իրանի Հանրապետության Մաշհադի մարզի կլիմայական և հողային պայմաններում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ջրային սթրեսի ազդեցությամբ բույսերի աճի և զարգացման հիմնական փուլերի փոփոխությունները, ներառյալ կենսազանգվածի կուտակումը, ֆոտոսինթեզային ակտիվությունը, տերևային մակերեսի զարգացումը և բերքատվության ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով ուսումնասիրվող տեսակները հարմարվում են ջրի պակասին՝ ներառյալ ջրի օգտագործման արդյունավետության բարձրացումը, ստոմատների կարգավորումը և օսմոտիկ հավասարակշռության փոփոխությունները։ Արդյունքները դիտարկվում են որպես կարևոր գիտական հիմք չոր և կիսաչոր տարածաշրջաններում յուղատու կաղամբազգիների մշակության արդյունավետության բարձրացման, սելեկցիոն աշխատանքների ուղղորդման և կայուն գյուղատնտեսական համակարգերի զարգացման համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է ամերիկյան տրանսցենդենտալիզմի գաղափարական, փիլիսոփայական և գեղագիտական հիմնախնդիրների դրսևորմանը Հենրի Դեյվիդ Թորոյի գրական ու հրապարակախոսական ժառանգության մեջ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մարդու, բնության, հասարակության և անհատական ազատության փոխհարաբերությունների այն ըմբռնումն է, որը բնորոշ էր XIX դարի ամերիկյան տրանսցենդենտալիստական մտքին և յուրահատուկ զարգացում ստացավ գրողի ստեղծագործություններում։ Քննության է առնվում բնության ընկալումը ոչ միայն որպես մարդու գոյության միջավայր, այլև որպես ինքնաճանաչման, հոգևոր կատարելագործման և աշխարհի խորքային օրինաչափությունների ճանաչման միջոց։ Կարևոր տեղ է հատկացվում անհատի ինքնուրույնության, ներքին ազատության, պարզ կենսակերպի և հասարակության կողմից պարտադրվող պայմանականություններից անկախ լինելու գաղափարներին։ Հետազոտությունը բացահայտում է, թե ինչպես է Թորոն հակադրում անհատի բարոյական համոզմունքները հասարակական ընդունված նորմերին և ինչ նշանակություն է տալիս անձնական պատասխանատվությանը, խղճին ու ինքնուրույն դատողությանը։ Ուսումնասիրվում է նաև քաղաքակրթության զարգացման նկատմամբ նրա քննադատական վերաբերմունքը, հատկապես նյութական բարեկեցության, սպառողական ձգտումների և մարդու բնական միջավայրից հեռացման խնդիրների համատեքստում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բնության նկարագրությունների գեղարվեստական գործառույթին, խորհրդանշական պատկերներին, փիլիսոփայական խորհրդածություններին և ինքնակենսագրական տարրերին, որոնց համադրությամբ ձևավորվում է հեղինակի յուրահատուկ արձակային աշխարհը։ Թորոյի գաղափարները դիտարկվում են ամերիկյան տրանսցենդենտալիստական շարժման ընդհանուր մտավոր միջավայրում՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու նրա հայացքների կապերը շարժման մյուս ներկայացուցիչների գաղափարների հետ և միաժամանակ առանձնացնելու նրա ինքնատիպ մոտեցումները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև մարդու և պետական իշխանության հարաբերության, բարոյական ընտրության ու քաղաքացիական պատասխանատվության թեմաների գրական-փիլիսոփայական արտահայտությանը՝ դրանք ներկայացնելով որպես անհատի ազատության վերաբերյալ հեղինակի ընդհանուր աշխարհայացքի բաղադրիչներ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են տրանսցենդենտալիզմի հիմնական գաղափարները գրողի ստեղծագործություններում վերածվում գեղարվեստական և փիլիսոփայական ամբողջական համակարգի՝ միավորելով բնության հանդեպ վերաբերմունքը, անհատական ինքնուրույնությունը, բարոյական ինքնագիտակցությունը և հասարակության քննադատական ընկալումը։

Մաթեմատիկա

Այս աշխատությունը վերաբերում է անիզոտրոպ երկշերտ շերտերի և թիթեղների խառը եզրային խնդիրներին՝ լրիվ և ոչ լրիվ կոնտակտի պայմաններում, ընդգծելով կիրառական մաթեմատիկայի, մեխանիկայի և նյութերի ամրության տեսության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել բազմաշերտ կոմպոզիտային կառուցվածքների լարվածա-դեֆորմացիոն վիճակը՝ հաշվի առնելով նյութերի անիզոտրոպ հատկությունները և շերտերի միջև կոնտակտի տարբեր պայմանները, ինչպես նաև ձևակերպել և լուծել համապատասխան սահմանային արժեքային խնդիրներ։ Ուսումնասիրվում են երկշերտ շերտերի և թիթեղների մեխանիկական վարքը նկարագրող հավասարումները, եզրային պայմանները և շերտերի փոխազդեցության մոդելները՝ ներառյալ լրիվ կպչուն (perfect contact) և մասամբ սահող կամ անջատ կոնտակտային դեպքերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լարվածությունների բաշխմանը շերտերի սահմաններում, դեֆորմացիաների համատեղելիությանը և հնարավոր կոնցենտրացիոն երևույթներին, որոնք կարող են առաջանալ նյութերի անիզոտրոպության և կոնտակտի անկատարության հետևանքով։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է նավթային բաղադրիչներ պարունակող կեղտաջրերի լրացուցիչ մաքրման արդյունավետ եղանակների ուսումնասիրությանը՝ որպես սորբենտ օգտագործելով փքեցված պեռլիտը։ Հետազոտության առանցքում ջրային միջավայրից մնացորդային նավթամթերքների և հարակից աղտոտիչների հեռացման սորբցիոն գործընթացների ֆիզիկաքիմիական օրինաչափությունների բացահայտումն ու համապատասխան մաքրման տեխնոլոգիական մոտեցումների մշակումըն է։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փքեցված պեռլիտի կառուցվածքային և սորբցիոն հատկություններին, մասնավորապես՝ դրա ծակոտկենությանը, զարգացած մակերեսին, փոքր խտությանը և հեղուկ միջավայրում նավթային բաղադրիչների կլանման հնարավորություններին։ Քննվում են կեղտաջրերի սկզբնական կազմի, աղտոտվածության աստիճանի և սորբենտի ֆիզիկական բնութագրերի ազդեցությունները մաքրման արդյունավետության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սորբցիոն գործընթացի հիմնական օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել նյութի կիրառելիությունը նախնական մաքրում անցած կեղտաջրերի վերջնական մշակման փուլում։ Կարևորվում է նաև տարբեր տեսակի նավթային աղտոտիչների վարքագծի ուսումնասիրությունը ջրային միջավայրում և դրանց փոխազդեցությունը պեռլիտի մակերևույթի հետ։ Տեխնոլոգիական տեսանկյունից դիտարկվում են մաքրման համակարգի կազմակերպման սկզբունքները, սորբցիոն նյութի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները, գործընթացի կայունությունը և մաքրված ջրի որակի բարելավումը։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել օգտագործված սորբենտի հետագա կառավարման խնդրին, քանի որ մաքրման արդյունավետ տեխնոլոգիան պետք է հաշվի առնի ոչ միայն աղտոտիչների հեռացումը ջրից, այլև երկրորդային թափոնների առաջացման և շրջակա միջավայրի վրա դրանց ազդեցության նվազեցման անհրաժեշտությունը։ Փքեցված պեռլիտի կիրառումը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև բնական հանքային հումքի արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր սորբցիոն նյութերի հատկությունների համեմատական գնահատում և պեռլիտի առավելությունների ու սահմանափակումների բացահայտում։ Բնապահպանական տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է նավթարդյունաբերության, նավթամթերքների պահպանման ու վերամշակման և այլ արդյունաբերական գործընթացների հետևանքով առաջացող կեղտաջրերի ազդեցության նվազեցման համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել ջրամաքրման տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը, բնական սորբենտների կիրառման գիտական հիմքերի զարգացմանը և արդյունաբերական կեղտաջրերի մաքրման առավել արդյունավետ համակարգերի ձևավորմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ոռոգելի հողային ֆոնդի օգտագործման արդյունավետության բարձրացման խնդիրներին՝ Արարատյան հարթավայրի օրինակով՝ ընդգծելով գյուղատնտեսական արտադրության կայուն զարգացման և ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում է ոռոգելի հողերի ներկա վիճակը, դրանց կառուցվածքային և արտադրողական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հողերի դեգրադացիայի, աղակալման և ջրային դեֆիցիտի խնդիրները, որոնք սահմանափակում են արդյունավետ օգտագործումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ոռոգման համակարգերի արդիականացմանը՝ ներառյալ կաթիլային և անձրևային ոռոգման տեխնոլոգիաների ներդրումը, ջրակորուստների նվազեցումը և ոռոգման ժամանակացույցի օպտիմալացումը՝ հիմնված ագրոքիմիական և հիդրոլոգիական տվյալների վրա։ Քննարկվում են նաև հողերի մելիորացիայի միջոցառումները, մշակաբույսերի կառուցվածքի փոփոխությունը և ջրախնայող գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների կիրառումը՝ որպես արտադրողականության բարձրացման կարևոր գործոններ։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ համակարգային մոտեցումը, որը համադրում է ինժեներական, ագրոնոմիական և կառավարման լուծումները, կարող է էապես բարձրացնել Արարատյան հարթավայրի ոռոգելի հողերի արդյունավետությունը և երկարաժամկետ կայունությունը։

Գրականություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Ուոլթ Ուիթմենի ստեղծագործական ժառանգության ազդեցության և շարունակականության ուսումնասիրությանը 20-րդ դարի առաջին կեսի ամերիկյան պոեզիայում։ Հետազոտության կենտրոնում այն գրական ավանդույթների բացահայտումն է, որոնք ձևավորվել կամ զարգացել են Ուիթմենի բանաստեղծական նորարարությունների ազդեցությամբ և հետագայում դրսևորվել ամերիկացի տարբեր բանաստեղծների ստեղծագործություններում։ Աշխատանքում Ուիթմենի պոեզիան դիտարկվում է որպես ամերիկյան գրականության զարգացման կարևոր շրջադարձային երևույթ, որը նոր մոտեցումներ է առաջարկել բանաստեղծական խոսքի, անհատի, հասարակության, ժողովրդավարության, ազատության և ազգային ինքնության ներկայացման հարցերում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է Ուիթմենի բանաստեղծական համակարգի հիմնական առանձնահատկությունների վերլուծությունը։ Քննարկվում են ազատ չափածոյի կիրառումը, խոսքի ռիթմիկ կառուցվածքի նոր ձևերը, կատալոգային թվարկումների լայն կիրառությունը, բանաստեղծական «ես»-ի ընդլայնված դերը և առօրյա կյանքի, աշխատանքի ու հասարակական տարբեր շերտերի ներգրավումը պոեզիայի թեմատիկ դաշտ։ Այս հատկանիշները հետագայում դառնում են ամերիկյան բանաստեղծական ավանդույթի կարևոր բաղադրիչներ և տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններում ստանում նոր մեկնաբանություններ։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատի և հասարակության փոխհարաբերության խնդրին։ Ուիթմենի համար անհատական ինքնությունը միաժամանակ կապված է հասարակական և ազգային ամբողջության հետ, իսկ անձնական փորձառությունը կարող է վերածվել համընդհանուր մարդկային փորձառության արտահայտության։ 20-րդ դարի առաջին կեսի ամերիկյան պոեզիայում այս մոտեցումը շարունակվում է տարբեր ձևերով՝ վերաիմաստավորվելով քաղաքային կյանքի, սոցիալական փոփոխությունների, պատերազմի, արդյունաբերականացման և արագ փոփոխվող մշակութային միջավայրի պայմաններում։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է ամերիկյան բանաստեղծական լեզվի ժողովրդավարացման գործընթացի ուսումնասիրությունը։ Ուիթմենի ստեղծագործության մեջ բարձր և ցածր, գրական և առօրյա լեզվական շերտերի սահմանները զգալիորեն թուլանում են, իսկ սովորական մարդու կյանքն ու խոսքը դառնում են բանաստեղծական արտահայտության լիարժեք նյութ։ Հետագա սերնդի հեղինակների մոտ այս սկզբունքը կարող է դրսևորվել տարբեր ձևերով՝ առօրյա խոսքի, ժողովրդական լեզվամտածողության, քաղաքային միջավայրի և հասարակական իրականության անմիջական ներկայացման միջոցով։ Աշխատանքում ուսումնասիրության առարկա է նաև ազատ չափածոյի և ավանդական բանաստեղծական ձևերի հարաբերությունը։ Ուիթմենի ազատ բանաստեղծական կառուցվածքը մեծ նշանակություն է ունեցել ամերիկյան պոեզիայի ձևային զարգացման համար՝ ցույց տալով, որ բանաստեղծական ռիթմը կարող է կառուցվել ոչ միայն հաստատուն չափի և հանգավորման, այլև խոսքի բնական ընթացքի, կրկնությունների, զուգահեռ կառուցվածքների և ինտոնացիոն շեշտադրումների միջոցով։ 20-րդ դարի առաջին կեսի բազմաթիվ բանաստեղծների ստեղծագործության մեջ այս սկզբունքը վերածվում է ինքնուրույն գեղարվեստական որոնումների հիմքի։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում քաղաքային և արդյունաբերական աշխարհի պատկերումը։