Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2019, N 1

Գրականություն

Այս գիրքը ներկայացնում է Hrant Matevosyan-ի ստեղծագործական աշխարհը՝ ընդգրկելով նրա արձակ գործերի բնորոշ թեմաները, ոճը և գաղափարական խորությունը։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում գյուղական կյանքի իրականությունը, մարդու և բնության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև անհատի ներաշխարհի բարդ ու հակասական վիճակները։ Մաթևոսյանի արձակը առանձնանում է լեզվական հարստությամբ, հոգեբանական նրբությամբ և պատկերավոր մտածողությամբ՝ հաճախ համադրելով առօրյա իրականությունը և փիլիսոփայական ենթատեքստը։ Գրքում ընդգծվում են նաև սոցիալական փոփոխությունների ազդեցությունը գյուղական համայնքների վրա և մարդու ներքին պայքարը ավանդույթի ու փոփոխության միջև։ Նրա գործերը համարվում են ժամանակակից հայ արձակի կարևորագույն էջերից մեկը՝ ձևավորելով նոր գեղարվեստական մտածողություն և խորացնելով հայ գրականության հոգեբանական ուղղությունը։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է համակցված հորիզոնական-ուղղահայաց շլության վիրաբուժական բուժման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հորիզոնական ակնաշարժ մկանների վրա իրականացվող միջամտությունների միջոցով։ Գրքում ներկայացվում են շլության այս բարդ ձևի առաջացման պատճառները, կլինիկական դրսևորումները, ախտորոշման մեթոդները և բուժման ժամանակակից մոտեցումները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է հորիզոնական մկանների վիրաբուժական ազդեցության հնարավորություններին՝ որպես աչքերի դիրքի շտկման և տեսողական ֆունկցիաների բարելավման արդյունավետ մեթոդի։ Ուսումնասիրության ընթացքում քննարկվում են վիրահատական տեխնիկաները, հիվանդների ընտրության չափանիշները, բուժման արդյունքների գնահատման սկզբունքները և հետվիրահատական վերականգնման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարևորում է անհատականացված մոտեցման դերը՝ հաշվի առնելով շլության տեսակը, շեղման աստիճանը, աչքերի շարժունակությունը և տեսողական համակարգի ընդհանուր վիճակը։ Գիրքը նախատեսված է ակնաբույժների, վիրաբույժների, բժշկական մասնագետների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են շլության բուժման մեթոդներով և ակնաբուժական վիրաբուժության զարգացման արդի ուղղություններով։

Տնտեսագիտություն

Սարքավորումների նախագծման և արտադրության կապիտալ ներդրումների հաշվարկը տնտեսական և ինժեներական գործընթաց է, որի նպատակն է գնահատել այն ֆինանսական միջոցների ընդհանուր ծավալը, որոնք անհրաժեշտ են նոր սարքավորումների մշակման, նախագծման, ձեռքբերման, տեղադրման և շահագործման մեկնարկի համար։ Այս հաշվարկը կարևոր փուլ է արտադրական նախագծերի իրականացման ժամանակ, քանի որ այն թույլ է տալիս գնահատել նախագծի տնտեսական արդյունավետությունը և ներդրումների վերադարձելիությունը։ Կապիտալ ներդրումները սովորաբար ներառում են մի քանի հիմնական բաղադրիչներ՝ նախագծման և հետազոտական աշխատանքների ծախսեր, սարքավորումների ձեռքբերման արժեք, տեղափոխման և մոնտաժի ծախսեր, շինարարական և ենթակառուցվածքային աշխատանքներ, ինչպես նաև փորձարկման և գործարկման ծախսեր։ Հաշվարկի ընթացքում հաշվի են առնվում նաև անուղղակի ծախսերը, ինչպիսիք են վարչական ծախսերը, լիցենզիաները և հնարավոր ռիսկերի համար նախատեսված պահուստային միջոցները։ Կապիտալ ներդրումների գնահատման համար օգտագործվում են տարբեր տնտեսական մեթոդներ, օրինակ՝ զուտ ներկա արժեքի (NPV), ներքին եկամտաբերության նորմայի (IRR) և վերադարձման ժամկետի հաշվարկները, որոնք օգնում են որոշել նախագծի շահութաբերությունը և ֆինանսական կենսունակությունը։ Ճիշտ կատարված հաշվարկը թույլ է տալիս նվազեցնել ֆինանսական ռիսկերը, արդյունավետ բաշխել ռեսուրսները և ապահովել արտադրության կայուն զարգացում։ Այս գործընթացը հատկապես կարևոր է արդյունաբերական ձեռնարկությունների համար, որտեղ սարքավորումների ճիշտ ընտրությունն ու ներդրումների օպտիմալացումը ուղղակիորեն ազդում են արտադրողականության և մրցունակության վրա։

Լրագրություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տնտեսական լրագրության ձևավորման, զարգացման և արդի վիճակի համեմատական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տնտեսական թեմաների լուսաբանման առանձնահատկությունները, լրագրողական մեթոդները, տեղեկատվության ներկայացման ձևերը, տնտեսական լրատվամիջոցների դերը հանրային կարծիքի ձևավորման և տնտեսական գործընթացների ընկալման գործում։ Հեղինակը համեմատում է տնտեսական լրագրության տարբեր մոտեցումներ, անդրադառնում է մասնագիտական չափանիշներին, տեղեկատվական աղբյուրների օգտագործմանը, լրագրողների մասնագիտական պատրաստվածության խնդիրներին և ոլորտի զարգացման հեռանկարներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նաև տնտեսական հաղորդակցության փոփոխվող պայմանները, թվային միջավայրի ազդեցությունը և տնտեսական տեղեկատվության ավելի արդյունավետ ներկայացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լրագրողների, տնտեսագետների, մեդիա հետազոտողների, ուսանողների և զանգվածային հաղորդակցության ոլորտով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Լրագրություն

Սոցիալ-հոգեբանական և հաղորդակցական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է զանգվածային լրատվության միջոցների ազդեցությամբ սոցիալական դիրքորոշումների ձևավորման և փոփոխության գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տեղեկատվական հաղորդագրությունների ընկալման առանձնահատկությունները, հասարակական կարծիքի ձևավորման մեխանիզմները և մեդիա բովանդակության դերը անհատական ու խմբային պատկերացումների կառուցման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի զանգվածային լրատվության միջոցներում կիրառվող հաղորդակցական ձևերին, տեղեկատվության ներկայացման եղանակներին և դրանց հնարավոր ազդեցությանը լսարանի գնահատականների ու վերաբերմունքների վրա։ Վերլուծվում են տեղեկատվության ընտրության, շեշտադրման, մեկնաբանման և կրկնվող հաղորդագրությունների միջոցով սոցիալական դիրքորոշումների ձևավորման մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև լսարանի սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունների, տեղեկատվական միջավայրի, վստահության և մեդիա սպառման սովորությունների նշանակությունը հաղորդակցական ազդեցության գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու զանգվածային հաղորդակցության և սոցիալական դիրքորոշումների փոխկապակցվածությունը՝ այն դիտարկելով Հայաստանի մեդիա միջավայրի օրինակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիալական հոգեբանության, սոցիոլոգիայի, հաղորդակցության և մեդիա ուսումնասիրությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի, ռուսերենի և անգլերենի դարձվածաբանական համակարգերում բնության երևույթների անվանումներ պարունակող կայուն արտահայտությունների զուգադրական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն դարձվածային միավորներն են, որոնց բաղադրիչներում հանդիպում են անձրևի, քամու, ամպրոպի, կայծակի, ձյան, սառնամանիքի, մառախուղի, արևի, ամպերի և բնական այլ երևույթների անվանումներ։ Դրանք դիտարկվում են ոչ միայն բառային կազմի, այլև իմաստային կառուցվածքի, պատկերավորության, գործածության և մշակութային պայմանավորվածության տեսանկյունից։ Քննվում է, թե բնական աշխարհի մասին պատկերացումները ինչպես են վերաիմաստավորվում լեզվում և դառնում մարդու բնավորությունը, հոգեվիճակը, վարքը, հասարակական հարաբերությունները կամ տարբեր կենսական իրավիճակներ բնութագրող փոխաբերական միջոցներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երեք լեզուներում իմաստով ու պատկերային հիմքով համարժեք դարձվածքների, մասնակի համապատասխանությունների և միայն մեկ լեզվամշակութային միջավայրին բնորոշ միավորների առանձնացմանը։ Նման համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես համընդհանուր մտածողական օրինաչափությունները, այնպես էլ հայ, ռուս և անգլախոս լեզվակիրների աշխարհընկալման ազգային առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են դարձվածքների իմաստաբանական խմբերը, փոխաբերական և փոխանվանական կառուցվածքները, հուզարտահայտչական երանգները, ոճական արժեքը և խոսքային տարբեր իրավիճակներում դրանց գործառությունը։ Կարևորվում է նաև բնության երևույթի սկզբնական բառային իմաստի և ամբողջ դարձվածքի վերաիմաստավորված նշանակության հարաբերակցությունը՝ պարզելու համար դարձվածային իմաստի ձևավորման մեխանիզմները։ Զուգադրական քննությունը կարող է առանձնահատուկ նշանակություն ունենալ թարգմանաբանության համար, քանի որ բառացիորեն նման արտահայտությունները տարբեր լեզուներում միշտ չէ, որ ունեն նույն նշանակությունը կամ գործածության պայմանները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել նաև օտար լեզուների ուսուցման, երկլեզու և բազմալեզու դարձվածաբանական բառարանների կազմման ու միջմշակութային հաղորդակցության ուսումնասիրության ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դարձվածաբանության, իմաստաբանության, զուգադրական լեզվաբանության և լեզվամշակութաբանության մոտեցումները՝ բնության երևույթների լեզվական պատկերավորման միջոցով երեք լեզուների ընդհանրություններն ու ազգային-մշակութային տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։