Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2023, N 2

Տնտեսագիտություն

Հեղինակ Սարգսյան Ա.Հ.-ն գրքում մանրամասն քննարկում է այն գործընթացներն ու մեթոդները, որոնց միջոցով ընկերություններն ու ձեռնարկությունները պետք է հաշվետու լինեն իրենց գործունեության էթիկական, սոցիալական և բնապահպանական հետևանքների համար։ Աշխատությունը հատուկ ուշադրություն է դարձնում բիզնեսի սոցիալական պատասխանատվության նշանակությանը, որը ենթադրում է ոչ միայն տնտեսական շահույթի ձեռքբերում, այլև հանրության և շրջակա միջավայրի բարօրության ապահովում։ Գրքում ներկայացվում են բարոյական և իրավական սկզբունքները, որոնց վրա պետք է հիմնվի ընկերությունների վարքագիծը՝ սոցիալական պատասխանատվության շրջանակներում։ Բացի դրանից, աշխատությունում արտացոլվում են հայաստանյան իրականությունը, տեղական տնտեսական պայմանները և գործնական օրինակներ, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես է սոցիալական պատասխանատվությունը տարածվում հայկական բիզնեսի վրա և ինչպիսի ազդեցություն է ունենում հասարակության բարեկեցության ու զարգացման վրա։ Հեղինակը ընդգծում է, որ բիզնեսի բարոյականությունն ու սոցիալական պատասխանատվությունը կարևոր են ոչ միայն ընկերությունների համբավի համար, այլև ամբողջ հասարակության համար, քանի որ դրանց ազդեցությունը ուղղակիորեն կապված է տնտեսական կայունության, սպառողների վստահության և ընկերությունների երկարաժամկետ զարգացման հետ։ Գրքում նաև քննարկվում են միջազգային չափանիշները և դրանց կիրառությունը Հայաստանի իրականությունում, ինչպես նաև վերլուծվում են սոցիալական պատասխանատվության ծրագրերի արդյունավետությունը։ Աշխատությունը կհամարվի օգտակար թե՛ տնտեսագետների, թե՛ բիզնեսի սեփականատերերի, թե՛ պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների համար։

Մաթեմատիկա

Այս աշխատանքը նվիրված է կեղծէվոլյուցիոն հավասարումների (pseudo-evolution equations) համար սկզբնական-սահմանային և վարիացիոն խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով ձևակերպել և վերլուծել լուծումների գոյության, միարժեքության և կայունության պայմանները ֆունկցիոնալ անալիզի ժամանակակից մեթոդների կիրառմամբ։ Հեղինակը դիտարկում է օպերատորային բնույթի էվոլյուցիոն հավասարումներ, որտեղ ժամանակային զարգացումը նկարագրվում է ոչ դասական դիֆերենցիալ օպերատորներով, ինչը թույլ է տալիս մոդելավորել ոչ տեղային և հիշողությամբ գործընթացներ տարբեր կիրառական ոլորտներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սկզբնական և սահմանային խնդիրների ճիշտ ձևակերպմանը Բանախյան և Հիլբերտյան տարածություններում, ինչպես նաև համապատասխան էներգետիկ անհավասարությունների ստացմանը, որոնք ապահովում են լուծումների կայունության գնահատումը։ Աշխատությունում կիրառվում են վարիացիոն մեթոդներ՝ ներառյալ Գալյորկինի մոտեցումը, մոնոտոն օպերատորների տեսությունը և կոմպակտության տեխնիկաներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ապացուցել թույլ և ուժեղ լուծումների գոյությունը։

Մաթեմատիկա

Եռանկյունաչափական շարքերը մաթեմատիկական անալիզում այն անվերջ շարքերն են, որոնք կազմված են սինուսների և կոսինուսների անդամներից և օգտագործվում են պարբերական ֆունկցիաների ներկայացման համար։ Դրանք հիմնականում հանդես են գալիս Ֆուրյեի շարքերի տեսքով, որտեղ ցանկացած բավարար պայմաններ բավարարող պարբերական ֆունկցիա կարելի է արտահայտել որպես տրիգոնոմետրիկ անդամների գումար։ Եռանկյունաչափական շարքը սովորաբար ունի տեսք, որտեղ ֆունկցիան ներկայացվում է հաստատուն անդամի, կոսինուսների և սինուսների անվերջ գումարով՝ համապատասխան գործակիցներով։ Այս գործակիցները որոշվում են ինտեգրալների միջոցով և արտացոլում են ֆունկցիայի ներդրումը յուրաքանչյուր հարմոնիկ բաղադրիչում։ Եռանկյունաչափական շարքերի հիմնական հատկություններից են օրթոգոնալությունը, կոնվերգենցիայի հատկությունները և միակության սկզբունքը։ Օրթոգոնալության հատկությունը նշանակում է, որ սինուս և կոսինուս ֆունկցիաների որոշակի ինտեգրալներ հավասար են զրոյի, ինչը թույլ է տալիս առանձին գտնել շարքի գործակիցները։ Կոնվերգենցիայի հատկությունները ցույց են տալիս, թե որ պայմանների դեպքում եռանկյունաչափական շարքը մոտենում է սկզբնական ֆունկցիային՝ կետ առ կետ կամ միջին քառակուսային իմաստով։ Միակության սկզբունքը նշում է, որ եթե ֆունկցիան ունի Ֆուրյեի շարք, ապա այդ ներկայացումը միակն է։ Եռանկյունաչափական շարքերը նաև ունեն սիմետրիայի հատկություններ՝ զույգ և կենտ ֆունկցիաների դեպքում շարքը պարզեցվում է՝ ունենալով միայն կոսինուսային կամ սինուսային անդամներ։ Դրանք լայն կիրառություն ունեն ֆիզիկայում և ինժեներիայում՝ հատկապես ալիքային երևույթների, տատանումների և ազդանշանների վերլուծության մեջ։ Այսպիսով, եռանկյունաչափական շարքերը և դրանց հատկությունները կարևոր դեր ունեն մաթեմատիկական անալիզում՝ ապահովելով պարբերական ֆունկցիաների արդյունավետ ներկայացում և ուսումնասիրություն։

Տնտեսագիտություն

Նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական պարտքի ձևավորման, կառավարման, գնահատման և կարգավորման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, պետական կառավարման և հանրային քաղաքականության ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են պետական պարտքի հիմնական տեսակները՝ ներքին և արտաքին պարտք, դրանց առաջացման պատճառները և մակրոտնտեսական ազդեցությունները պետական բյուջեի, տնտեսական աճի և ֆինանսական կայունության վրա, բացատրվում են պետական պարտքի կառավարման հիմնական սկզբունքները՝ պարտքի կայունություն, ռիսկերի կառավարում, փոխառությունների կառուցվածքի օպտիմալացում և սպասարկման արդյունավետ կազմակերպում, մանրամասն քննարկվում են պարտքի սպասարկման ծախսերի, տոկոսադրույքային ռիսկերի և փոխարժեքային տատանումների ազդեցությունները երկրի ֆինանսական համակարգի վրա, աշխատությունը անդրադառնում է նաև պետական պարտքի կառավարման ռազմավարական մոտեցումներին՝ վերաֆինանսավորում, պարտքի երկարաժամկետ և կարճաժամկետ կառուցվածքի հավասարակշռում, ինչպես նաև պետական պարտքի կայունության գնահատման մեթոդներին, ներկայացվում են Հայաստանի Հանրապետության պետական պարտքի կառավարման ինստիտուցիոնալ համակարգը, օրենսդրական կարգավորումները և միջազգային փորձի կիրառելի ուղղությունները, ինչպես նաև առաջարկվում են լուծման ուղիներ՝ ֆինանսական կարգապահության ուժեղացում, տնտեսական աճի խթանում, ներդրումային միջավայրի բարելավում և պետական ֆինանսների արդյունավետ կառավարում, գրքում ընդգծվում է պետական պարտքի ճիշտ կառավարման դերը մակրոտնտեսական կայունության, ֆինանսական անվտանգության և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման ապահովման գործում, աշխատությունը համադրում է տեսական մակրոտնտեսական հիմքերը և գործնական քաղաքականության վերլուծությունը՝ ձևավորելով պետական պարտքի կառավարման ամբողջական պատկերացում։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Ղարաբաղի տարածաշրջանի քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի ուսումնասիրությանը 1813-1867 թվականների ընթացքում՝ ընդգրկելով Պարսկաստանի և Ռուսական կայսրության միջև տարածքային վերաձևումների, վարչական համակարգերի փոփոխությունների և տեղական կառավարման առանձնահատկությունների փուլը։ Հեղինակը վերլուծում է 1813 թվականի Գյուլիստանի պայմանագրից հետո Ղարաբաղի անցումը Ռուսական կայսրության ազդեցության ոլորտ, ինչպես նաև տարածաշրջանում ձևավորված նոր վարչական կառուցվածքները, ներառյալ խանության համակարգի վերացումը և կայսերական կառավարման ներդրումը։ Գրքում ներկայացվում են բնակչության էթնիկ կազմի փոփոխությունները, գյուղատնտեսության զարգացումը, հարկային համակարգի առանձնահատկությունները, հողային հարաբերությունները և տեղական տնտեսության վերակազմավորումը ռուսական վարչական քաղաքականության պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական հարաբերություններին, գյուղական համայնքների կազմակերպմանը, քաղաքային կենտրոնների զարգացմանը և տարածաշրջանի տնտեսական ինտեգրմանը Ռուսական կայսրության ընդհանուր համակարգում։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է քաղաքական կայունության և հակասությունների դինամիկան, տեղական վերնախավերի դերը կառավարման մեջ և տարածաշրջանի ռազմավարական նշանակությունը Կովկասում Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության համատեքստում։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է Կովկասի պատմության, Ղարաբաղի սոցիալ-տնտեսական զարգացման և XIX դարի կայսերական քաղաքականությունների ուսումնասիրության համար։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մարդու ծագման տեստոստերոնի և աճի հորմոնի ազդեցության ուսումնասիրությանը հավերի՝ որպես ձվատու թռչունների ֆիզիոլոգիական ակտիվության և վերարտադրողական ցուցանիշների վրա։ Գրքում ներկայացվում են հորմոնալ կարգավորման մեխանիզմները, էնդոկրին համակարգի դերը թռչունների նյութափոխանակության, աճի, վարքագծի և վերարտադրողական ֆունկցիաների ձևավորման գործընթացում։ Հեղինակը վերլուծում է փորձարարական հետազոտությունների արդյունքները՝ գնահատելով հորմոնների ազդեցությունը ձվադրության ինտենսիվության, ձվի որակի, օրգանիզմի ընդհանուր կենսունակության և ֆիզիոլոգիական սթրեսային արձագանքների վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև հորմոնների ներմուծման տարբեր եղանակների արդյունավետությունը, դեղաչափերի ազդեցությունը և կենդանիների օրգանիզմում առաջացող հնարավոր կողմնակի փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էթիկական, կենսաանվտանգության և կենդանիների բարեկեցության հարցերին՝ կապված էկզոգեն հորմոնների կիրառման հետ կենդանաբուծության մեջ։ Գիրքը նախատեսված է անասնաբույժների, կենդանաբանների, կենսաքիմիկոսների, գյուղատնտեսական գիտությունների մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և փորձարարական տվյալների համադրված վերլուծություն։