Բնակչության կյանքի որակի բարելավման հիմնական ուղիները ՀՀ-ում

Literature

Ստեղծագործությունը գեղարվեստական և դաստիարակչական բնույթի պատմողական երկ է, որի կենտրոնական թեման կորած երեխայի ճակատագիրն է, նրա կյանքի փորձությունները և մարդկային հարաբերությունների նշանակությունը։ Վերնագրում արտահայտված կորած տղայի պատմությունը ստեղծագործության հիմքում դնում է մանկության, ընտանիքի, ծնողական հոգատարության, պատկանելության և մարդկային համերաշխության հարցերը՝ ընթերցողին ներկայացնելով երեխայի կյանքի շուրջ ձևավորվող հուզական ու բարոյական խնդիրները։ Պատմության գաղափարական առանցքը մարդու ճակատագրի վրա ընտանիքի, շրջապատի և հասարակական միջավայրի ազդեցությունն է, ինչպես նաև դժվարությունների պայմաններում մարդկային արժանապատվությունը, հույսը և բարոյական սկզբունքները պահպանելու կարևորությունը։ Կորած երեխայի կերպարը կարող է դիտարկվել որպես մանկական խոցելիության և պաշտպանության անհրաժեշտության խորհրդանշական արտահայտություն, իսկ նրա պատմությունը՝ որպես ընտանիքի և հասարակության պատասխանատվության մասին խորհրդածություն։ Ստեղծագործության թեմատիկ շրջանակը ներառում է ծնողական սիրո և ընտանեկան կապերի արժեքը, հարազատների որոնման ու վերամիավորման ձգտումը, օտար միջավայրում հայտնվելու դժվարությունները, մարդկային բարության դրսևորումները և կյանքի փորձությունների հաղթահարման խնդիրը։ Այսպիսի պատմողական երկերում երեխայի ճակատագիրը հաճախ դառնում է մարդկային բնավորության, հասարակական վերաբերմունքի և բարոյական ընտրության բացահայտման միջոց։ Հեղինակային ուշադրությունը կենտրոնանում է ոչ միայն արտաքին իրադարձությունների, այլև դրանց առաջացրած զգացմունքների, ներքին ապրումների և անձի հոգևոր հասունացման վրա։ Գրական առումով ստեղծագործությունը պատկանում է այն պատմողական երկերի ավանդույթին, որոնցում սյուժետային հետաքրքրությունը զուգակցվում է դաստիարակչական նպատակների հետ։ Վերնագրում նշված անձնական պատմությունը ընթերցողին ներգրավում է հերոսի ճակատագրի մեջ՝ հնարավորություն տալով հետևելու նրա կյանքի ընթացքին և խորհելու մարդկային հարաբերությունների, կարեկցանքի, պատասխանատվության ու փոխօգնության նշանակության շուրջ։ Նման գրականության կարևոր առանձնահատկություններից են հուզական պատումը, բարոյական հակադրությունների օգտագործումը, մարդկային առաքինությունների ընդգծումը և ընթերցողի մեջ կարեկցանքի ու արդարության զգացում ձևավորելու ձգտումը։ Ստեղծագործությունը հետաքրքիր է նաև 19-րդ դարի եվրոպական դաստիարակչական և մանկապատանեկան գրականության համատեքստում, որտեղ երեխաների կյանքին, կրթությանը, ընտանեկան միջավայրին և բարոյական դաստիարակությանը նվիրված պատմությունները կարևոր տեղ էին զբաղեցնում։ Այդ շրջանի նմանատիպ երկերը գրականությունը դիտարկում էին ոչ միայն որպես ժամանցի միջոց, այլև որպես անհատի բարոյական և հասարակական ձևավորմանը նպաստող կարևոր միջոց։ Հայերեն հրատարակությունը վկայում է եվրոպական գեղարվեստական ու դաստիարակչական գրականությունը հայ ընթերցողին հասանելի դարձնելու և հայալեզու գրական ընթերցանության շրջանակն ընդլայնելու գործընթացի մասին։ Այն նշանակալի է նաև հայ թարգմանական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ որպես մանկության, ընտանիքի և մարդկային հարաբերությունների թեմաներով համամարդկային գրական գաղափարների տարածման օրինակ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել մանկապատանեկան գրականության պատմությամբ, 19-րդ դարի թարգմանական գրականությամբ, բարոյախոսական պատմություններով և եվրոպական գրականության հայերեն ընկալման գործընթացներով զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է նաև այն տեսանկյունից, որ ներկայացնում է երեխայի ճակատագրի միջոցով մարդկային կարեկցանքի, ընտանեկան կապվածության, հոգատարության և բարոյական պատասխանատվության կարևորությունը՝ պահպանելով դաստիարակչական գրականության հիմնական առաքելությունը։

Religion

Աշխատությունը ներկայացնում է պատասխան կամ հակադարձ արձագանք մեկ այլ կրոնական բնույթի ճառի առաջին մասին՝ ընդգրկվելով աստվածաբանական քննարկումների և դավանաբանական բանավեճերի շրջանակում։ Վերնագրից կարելի է ենթադրել, որ հեղինակը նպատակ ունի պարզաբանել, ճշգրտել կամ պաշտպանել որոշակի կրոնական տեսակետներ՝ անդրադառնալով նախորդ շարադրանքում բարձրացված դրույթներին, փաստարկներին և մեկնաբանություններին։ Նման բնույթի երկերում սովորաբար կարևոր տեղ են զբաղեցնում Սուրբ Գրքի վկայակոչումները, եկեղեցական ավանդության մեկնաբանությունը, քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սկզբունքների բացատրությունը և հակառակ տեսակետների քննադատական դիտարկումը։ Գիրքը կարող է ընթերցողին ներկայացնել ոչ միայն հեղինակի դիրքորոշումը, այլև այն մտավոր ու հոգևոր միջավայրը, որտեղ ձևավորվել են տվյալ ժամանակաշրջանի կրոնական քննարկումները։ Պատասխանային շարադրանքի ձևաչափը ենթադրում է փաստարկների համադրում, առանձին պնդումների պարզաբանում և համոզիչ հիմնավորումների ներկայացում՝ ընթերցողին օգնելով տարբերակել դավանաբանական մոտեցումները։ Այս առումով այն արժեքավոր է հայ կրոնական մտքի, եկեղեցական բանավեճերի և աստվածաբանական գրականության ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես էին հայ հեղինակները արձագանքում իրենց ժամանակի կրոնական հարցադրումներին և փորձում հիմնավորել սեփական համոզմունքները։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Ալավերդու պղնձաձուլական արտադրության ընթացքում առաջացած արդյունաբերական թափոնների երկրորդային օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրմանը՝ ստորգետնյա հանքային փորվածքների լցման համար նախատեսված լցոնային նյութերի ստեղծման նպատակով։ Հետազոտության կենտրոնում մետալուրգիական թափոնների ֆիզիկական, քիմիական, հանքաբանական և տեխնոլոգիական հատկությունների գնահատումն է՝ պարզելու դրանց պիտանիությունը հանքարդյունաբերական նշանակության կոմպոզիցիոն նյութերի բաղադրության մեջ կիրառելու համար։ Ուսումնասիրվում են թափոնների հատիկաչափական կառուցվածքը, խտությունը, կապակցող նյութերի հետ փոխազդեցության ընդհանուր առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը ձևավորվող լցոնային զանգվածի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այնպիսի նյութերի ձևավորմանը, որոնք համապատասխան պայմաններում կարող են ապահովել լցված տարածքի անհրաժեշտ կայունությունը և նպաստել ստորգետնյա դատարկությունների անվտանգ կառավարմանը։ Կարևորվում են լցոնային զանգվածի ամրության ձևավորումը, կառուցվածքային կայունությունը, ջրի նկատմամբ վարքագիծը և ժամանակի ընթացքում հատկությունների փոփոխությունը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր բաղադրությամբ նյութերի համեմատական գնահատում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել արդյունաբերական թափոնների օգտագործման տեխնոլոգիական նպատակահարմարությունը՝ առանց կոնկրետ արտադրական բաղադրատոմսերի կամ գործառնական պարամետրերի սահմանման։ Առանձին ուղղություն է թափոնների հնարավոր բնապահպանական ազդեցության գնահատումը, քանի որ մետալուրգիական ծագման նյութերի երկրորդային օգտագործման դեպքում կարևոր է հաշվի առնել դրանցում պարունակվող բաղադրիչների կայունությունը և շրջակա միջավայրի հետ հնարավոր փոխազդեցությունները։ Այս տեսանկյունից արդյունաբերական թափոնների ներգրավումը նոր նյութերի արտադրության մեջ դիտարկվում է ոչ միայն որպես հումքային ռեսուրսների խնայողության, այլև թափոնների կուտակման ծավալների և դրանց հետ կապված բնապահպանական ծանրաբեռնվածության նվազեցման հնարավոր ուղղություն։ Կարևոր է նաև տեխնիկատնտեսական գնահատումը, որը հնարավորություն է տալիս համադրել տեղական երկրորդային հումքի օգտագործման առավելությունները դրա նախապատրաստման, տեղափոխման և վերահսկման պահանջների հետ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է հանքարդյունաբերության, մետալուրգիական թափոնների վերամշակման, նյութագիտության և բնապահպանական տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գնահատել պղնձաձուլական արտադրության մնացորդային նյութերի օգտակար վերագործարկման հնարավորությունները ստորգետնյա հանքային տարածքների լցման համակարգերում։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է խորհրդային շրջանի հայ արձակի կարևոր ժանրերից մեկի զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը 1960–1970-ական թվականների գրական գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում տվյալ ժամանակաշրջանի պատմվածքի թեմատիկ, գաղափարական, ժանրային և գեղարվեստական փոփոխություններն են, ինչպես նաև այն նոր միտումները, որոնք ձևավորվեցին հասարակական կյանքի, մշակութային միջավայրի և գրական մտածողության փոխակերպումների ազդեցությամբ։ Ուսումնասիրության շրջանակում պատմվածքը դիտարկվում է որպես փոքրածավալ արձակի ճկուն ձև, որը հնարավորություն էր տալիս գրողներին կենտրոնանալ մարդու ներաշխարհի, անհատական ընտրության, բարոյական խնդիրների, առօրյա կյանքի և հասարակության հետ անհատի հարաբերությունների վրա։ Կարող է քննության առնվել նախորդ տասնամյակների գրական ավանդույթների շարունակականությունը և միաժամանակ դրանց վերաիմաստավորումը՝ հատկապես կերպարակերտման, հոգեբանական վերլուծության, պատումի կառուցվածքի և հեղինակային խոսքի կազմակերպման ոլորտներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել անհատի և հասարակության փոխհարաբերությանը, քաղաքային ու գյուղական կյանքի պատկերներին, հիշողության, հայրենիքի, մարդկային արժանապատվության, սերնդային հարաբերությունների և բարոյական պատասխանատվության թեմաներին։ Կարևոր է նաև բացահայտել, թե ինչպես են պատմվածքի ժանրում փոխվում հերոսի կառուցման սկզբունքները՝ արտաքին իրադարձությունների նկարագրությունից աստիճանաբար մեծ տեղ հատկացնելով ներքին ապրումների, հոգեբանական հակասությունների և անձնական աշխարհընկալման ներկայացմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև լեզվաոճական նորարարություններին, երկխոսության և ներքին խոսքի կիրառությանը, ենթատեքստի դերին, խորհրդանշական պատկերներին, ժամանակի ու տարածության կազմակերպմանը և պատմողական տարբեր եղանակների համադրմանը։ Համեմատական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու տարբեր հեղինակների ստեղծագործական մոտեցումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները և գնահատելու դրանց նշանակությունը փոքր արձակի զարգացման համար։ Միաժամանակ տվյալ ժամանակաշրջանի ստեղծագործությունները կարող են դիտարկվել իրենց պատմամշակութային միջավայրի հետ փոխկապակցված՝ հաշվի առնելով խորհրդային իրականության պայմաններում գրականության գաղափարական սահմանափակումների և ստեղծագործական ինքնարտահայտման հարաբերությունը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու XX դարի երկրորդ կեսի հայ արձակի զարգացման կարևոր փուլի մասին և բացահայտելու այն գեղարվեստական ու ժանրային գործընթացները, որոնք նշանակալի ազդեցություն ունեցան հետագա հայ պատմվածքի ձևավորման վրա։

Political Science

Գիրքը նվիրված է ԱՄՆ-ում և Գերմանիայում ձևավորված հայկական և թուրքական համայնքների գործունեության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի և Թուրքիայի արտաքին քաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Աշխատության մեջ իրականացվում է համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելու համայնքային կառույցների, կազմակերպությունների և հասարակական խմբերի ազդեցությունը երկու երկրների միջազգային հարաբերությունների, քաղաքական օրակարգերի և հանրային դիվանագիտության վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է սփյուռքային համայնքների ձևավորման առանձնահատկությունները, նրանց կազմակերպչական ներուժը, քաղաքական լոբբինգի մեխանիզմները և կապերը համապատասխան պետությունների արտաքին քաղաքական շահերի հետ։ Ներկայացվում են հայկական և թուրքական համայնքների գործունեության հիմնական ուղղությունները, դրանց տարբերություններն ու ընդհանրությունները, ինչպես նաև դրանց դերը պատմական, քաղաքական և հասարակական հարցերի շուրջ ձևավորվող դիրքորոշումների ներկայացման գործում։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, սփյուռքագիտության և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով համայնքային քաղաքականության և արտաքին հարաբերությունների փոխազդեցության խորքային ըմբռնմանը։

Pedagogy

Մանկավարժական, ֆիզիկական դաստիարակության և սպորտային կրթության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների օլիմպիական դաստիարակության մեթոդիկայի առանձնահատկությունների, դրա կազմակերպման սկզբունքների և կրթադաստիարակչական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում օլիմպիական կրթության տեսական հիմունքները, օլիմպիական շարժման պատմական և գաղափարական արժեքները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները տարրական դպրոցում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երեխաների տարիքային, հոգեբանական և ֆիզիկական զարգացման առանձնահատկություններին համապատասխան ուսուցման ու դաստիարակության մեթոդների ընտրությանը։ Վերլուծվում են արդար մրցակցության, փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության, ազնվության, պատասխանատվության և առողջ ապրելակերպի գաղափարների ձևավորման մանկավարժական հնարավորությունները։ Քննարկվում են ֆիզիկական կուլտուրայի դասերի, շարժախաղերի, մարզական միջոցառումների, թեմատիկ զրույցների և ճանաչողական առաջադրանքների կիրառման առանձնահատկությունները օլիմպիական արժեքների յուրացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել օլիմպիական դաստիարակության կազմակերպման տարբեր մեթոդական մոտեցումները, ուսուցիչների մանկավարժական գործունեությունը, սովորողների մասնակցության խթանման միջոցները և կրթական արդյունքների գնահատման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում ընտանիքի, դպրոցի և մարզական կազմակերպությունների համագործակցության նշանակությանը երեխաների ֆիզիկական ակտիվության, սոցիալական հմտությունների և դրական արժեքային կողմնորոշումների զարգացման գործում։ Կարևորվում է օլիմպիական դաստիարակության ներառումը տարրական կրթության ընդհանուր համակարգում՝ երեխաների բազմակողմանի զարգացման, թիմային աշխատանքի և առողջ մրցակցային վարքագծի ձևավորման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարրական կրթության մանկավարժության, ֆիզիկական դաստիարակության մեթոդիկայի, սպորտային մանկավարժության և օլիմպիական կրթության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։