Բնօտագործում և բնօգտագործման կառավարման, շրջակա միջավայրի պահպանության հասկացությունը, տեսակներն ու սկզբունքները

Математика

Աշխատությունը նվիրված է տրամաբանական և տրամաբանամաթեմատիկական համակարգերում արտածումների բարդության բնութագրիչների ուսումնասիրությանը, դրանց տեսական հիմքերի բացահայտմանը և ձևական ապացուցումների արդյունավետության գնահատման մեթոդների մշակմանը։ Քննարկվում են մաթեմատիկական տրամաբանության, ապացույցների տեսության և հաշվարկային բարդության տեսության փոխկապակցված հիմնախնդիրները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով տրամաբանական արտածումների կառուցվածքին, երկարությանը, խորությանը և հաշվարկային ռեսուրսների պահանջներին։ Ուսումնասիրվում են ձևական համակարգերում դատողությունների արտածման կանոնները, ապացուցումների կառուցման սկզբունքները, տրամաբանական բանաձևերի փոխակերպման եղանակները և դրանց բարդության գնահատման չափանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տրամաբանական հաշիվներում արտածումների երկարության և կառուցվածքային բարդության համեմատական վերլուծությանը, ինչպես նաև ապացուցումների կրճատման և օպտիմալացման հնարավորություններին։ Դիտարկվում են արտածումների բարդության վերին և ստորին գնահատականների որոշման, ապացուցումների նվազագույն երկարության սահմանման և ձևական համակարգերի արտահայտչական հնարավորությունների հետ կապված տեսական հարցերը։ Կարևորվում են տրամաբանական համակարգերի որոշելիության, ալգորիթմական արդյունավետության, ապացուցումների ավտոմատացման և հաշվարկային գործընթացների կազմակերպման խնդիրները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել դասական և ոչ դասական տրամաբանության առանձին համակարգեր, պրեդիկատների հաշիվը, ձևական աքսիոմատիկ տեսությունները և դրանցում կիրառվող արտածման մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում ապացուցումների բարդության և հաշվարկային բարդության դասերի միջև հնարավոր կապերին, տրամաբանական խնդիրների լուծման ալգորիթմների արդյունավետությանը և մաթեմատիկական դատողությունների մեքենայական ստուգման տեսական նախադրյալներին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի մաթեմատիկական տրամաբանության զարգացման, ձևական ապացուցումների հատկությունների բացահայտման, ալգորիթմների տեսության և տեսական ինֆորմատիկայի հիմնախնդիրների ուսումնասիրության համար։ Ստացված տեսական մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ավտոմատացված ապացուցման համակարգերի, ծրագրային ապահովման ձևական ստուգման և տրամաբանական հաշվարկների արդյունավետության բարձրացման ոլորտներում։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, տրամաբանության մասնագետների, տեսական ինֆորմատիկայի հետազոտողների, ծրագրավորման տեսության մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Медицина

Այս աշխատանքը նվիրված է ազդրի ոսկրի դիստալ հատվածի ռեզեկցիոն-կարճացնող օստեոտոմիայի կիրառմանը ազդրի հոդի էնդոպրոթեզավորման ընթացքում դիսպլաստիկ կոքսարթրոզների դեպքում՝ որպես բարդ անատոմիական պայմաններում վիրաբուժական շտկման մեթոդ։ Նյութում վերլուծվում են ազդրի դիսպլազիայի հետևանքով առաջացած կառուցվածքային փոփոխությունները, որոնք բարդացնում են էնդոպրոթեզի ճիշտ տեղադրումը և պահանջում են ոսկրային երկարության ու առանցքի ճշգրտում՝ հոդի կայունությունն ապահովելու համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օստեոտոմիայի տեխնիկական առանձնահատկություններին, ներառյալ ոսկրային հատվածի ռեզեկցիայի ծավալի ընտրությունը, իմպլանտի ճիշտ դիրքավորումը և վերջույթի երկարության հավասարակշռումը։ Քննարկվում են նաև հնարավոր բարդությունները՝ նյարդաանոթային կառուցվածքների վնասման ռիսկը, ոչ ճիշտ կոնսոլիդացիան և հետվիրահատական ֆունկցիոնալ սահմանափակումները, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման և կառավարման մեթոդները։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ այս վիրաբուժական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բարելավել ծանր դիսպլաստիկ կոքսարթրոզ ունեցող հիվանդների շարժողական ֆունկցիան, նվազեցնել ցավային համախտանիշը և բարձրացնել կյանքի որակը՝ ապահովելով էնդոպրոթեզավորման ավելի կայուն և երկարաժամկետ արդյունքներ։

История

Իտալիայի պատմությանը նվիրված այս աշխատությունն ընթերցողին ներկայացնում է եվրոպական քաղաքակրթության կարևոր կենտրոններից մեկի պատմական զարգացումը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև գրքի ստեղծման ժամանակաշրջանը։ Այն ընդգրկում է Իտալիայի տարածքում ձևավորված վաղ բնակավայրերի և ժողովուրդների պատմությունը, հին հռոմեական քաղաքակրթության առաջացումը, Հռոմի հզորացումը, հանրապետական և կայսերական կառավարման ժամանակաշրջանները, ինչպես նաև Հռոմեական կայսրության անկումից հետո թերակղզում տեղի ունեցած քաղաքական ու հասարակական փոփոխությունները։ Պատմական շարադրանքի կարևոր ուղղություններից են միջնադարյան Իտալիայի զարգացումը, տարբեր իշխանությունների և քաղաք-պետությունների ձևավորումը, առևտրի ու քաղաքային կյանքի ընդլայնումը, Վերածննդի մշակութային վերելքը և եվրոպական քաղաքական հարաբերություններում իտալական տարածքների ունեցած դերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու Իտալիայի քաղաքական մասնատվածության, արտաքին ազդեցությունների, ներքին պայքարների և մշակութային վերափոխումների ընթացքին՝ բացահայտելով այն պատմական պայմանները, որոնց ազդեցությամբ ձևավորվել է երկրի ինքնատիպ պատմական դիմագիծը։ Առանձին նշանակություն ունի Իտալիայի մշակութային ժառանգության ներկայացումը, քանի որ այդ տարածքը մեծ դեր է ունեցել հռոմեական իրավունքի, ճարտարապետության, արվեստի, գրականության, գիտության և եվրոպական մտավոր կյանքի զարգացման գործում։ Պատմական իրադարձությունների հաջորդական դիտարկումը նպաստում է նաև եվրոպական պատմության ավելի լայն գործընթացների՝ քաղաքական կառավարման ձևերի փոփոխության, հասարակական հարաբերությունների վերակազմավորման, կրոնական հաստատությունների ազդեցության և ազգային ինքնության ձևավորման ըմբռնմանը։ Գիրքը արժեքավոր է Իտալիայի և Եվրոպայի պատմությամբ հետաքրքրվողների, պատմագիտական ուսումնասիրությունների, ինչպես նաև 19-րդ դարի հայալեզու աշխարհագրական ու պատմական գիտելիքների տարածման պատմության համար։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս համակողմանի պատկերացում կազմելու Իտալիայի անցյալի և համաշխարհային քաղաքակրթության մեջ նրա ունեցած նշանակալի դերի մասին։

Экономика

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային հաշվեկշռի կարգավորման հիմնահարցերին՝ ընդգծելով արտահանման և ներմուծման կառուցվածքային անհամաչափությունները, արտաքին առևտրի դեֆիցիտի ձևավորման պատճառները և դրանց ազդեցությունը երկրի մակրոտնտեսական կայունության վրա։ Աշխատությունը վերլուծում է առևտրային հոսքերի դինամիկան, արտահանման մրցունակության սահմանափակումները, ներմուծումից կախվածության բարձր մակարդակը և փոխարժեքային քաղաքականության դերը արտաքին հաշվեկշռի հավասարակշռման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական արտադրության կառուցվածքի, գյուղատնտեսական և վերամշակող ոլորտների զարգացման, ինչպես նաև ներդրումային միջավայրի բարելավման անհրաժեշտությանը՝ որպես արտահանման ընդլայնման հիմնական գործոնների։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է նաև պետական տնտեսական քաղաքականության գործիքները՝ հարկային խթաններ, արտահանման աջակցման ծրագրեր և միջազգային առևտրային համաձայնագրեր, որոնք կարող են նպաստել արտաքին շուկաներում հայկական արտադրանքի մրցունակության բարձրացմանը և առևտրային հաշվեկշռի կայունացմանը։

История

Պատմագիտական և արևելագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի և Մերձավոր Արևելքի պատմական, քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ տարածաշրջանի պատմական զարգացման տարբեր ժամանակաշրջանների համատեքստում։ Քննության են առնվում Հայաստանի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները, դրա նշանակությունը տարածաշրջանային հաղորդակցության ուղիների, առևտրական կապերի և քաղաքակրթական փոխազդեցությունների ձևավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական պետական կազմավորումների և Մերձավոր Արևելքի ժողովուրդների ու պետությունների պատմական հարաբերություններին, քաղաքական ազդեցությունների փոխհարաբերակցությանը և տարածաշրջանային գործընթացներում Հայաստանի ունեցած դերակատարությանը։ Դիտարկվում են Հայաստանի կապերը Միջագետքի, Անատոլիայի, Իրանական բարձրավանդակի և հարակից տարածքների հետ՝ պատմական աղբյուրների ու մշակութային ընդհանրությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Վերլուծվում են բնակչության տեղաշարժերի, առևտրատնտեսական փոխանակումների, կրոնական պատկերացումների, լեզվական շփումների և մշակութային ավանդույթների տարածման հնարավոր ազդեցությունները հայ հասարակության պատմական զարգացման վրա։ Քննարկվում են տարածաշրջանի քաղաքական վերափոխումները, միջպետական հարաբերությունների առանձնահատկությունները և Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության նշանակությունը մերձավորարևելյան ընդհանուր պատմական գործընթացների բացահայտման համար։ Անդրադարձ է կատարվում պատմագրական, հնագիտական, լեզվաբանական և մշակութաբանական աղբյուրների համադրական ուսումնասիրության հնարավորություններին, ինչպես նաև Հայաստանի ու Մերձավոր Արևելքի պատմական ժառանգության փոխկապակցվածությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, արևելագիտության, տարածաշրջանային պատմության, հնագիտության և միջազգային պատմամշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Վահան Թեքեյանի քնարական ժառանգության մեջ սիրո թեմայի գեղարվեստական մարմնավորման, գաղափարական բովանդակության և բանաստեղծական արտահայտչամիջոցների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է սիրային քնարերգության հոգեբանական խորության, զգացմունքային բազմազանության և քնարական հերոսի ներաշխարհի բացահայտման վրա։ Սերը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անհատական զգացմունք, այլև որպես մարդու հոգևոր աշխարհի, հիշողության, կարոտի, երջանկության, բաժանման և ժամանակի անցողիկության հետ կապված բազմաշերտ ապրում։ Քննության են առնվում այն բանաստեղծությունները, որոնցում սիրային զգացումը դրսևորվում է տարբեր հոգեվիճակներով՝ հիացմունքից ու մտերմության ձգտումից մինչև հեռավորություն, կորուստ, միայնություն և անցյալի վերապրում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում քնարական հերոսի հոգեբանական կերպարին, նրա ներքին երկխոսությանը և զգացմունքների աստիճանական զարգացմանը։ Բանաստեղծական խոսքի զուսպ և ներանձնային բնույթը հնարավորություն է տալիս սիրային ապրումները ներկայացնել առանց արտաքին իրադարձությունների գերակշռության՝ առաջնային դարձնելով մարդու ներաշխարհում կատարվող փոփոխությունները։ Կարևորվում է հիշողության դերը, քանի որ անցած զգացմունքը հաճախ վերածվում է ներկա հոգեվիճակը ձևավորող ուժի, իսկ ժամանակային հեռավորությունը սիրո ապրումին հաղորդում է նոր իմաստային երանգներ։ Ուսումնասիրվում է սիրո և գեղեցկության փոխկապակցվածությունը, սիրելիի կերպարի բանաստեղծական իդեալականացումը, ինչպես նաև իրականության և երազանքի հարաբերակցությունը։ Առանձին նշանակություն է տրվում բնապատկերների, գույների, լույսի, երաժշտականության և խորհրդանշական պատկերների կիրառմանը, որոնց միջոցով արտաքին աշխարհը համահունչ է դառնում քնարական հերոսի ներքին ապրումներին։ Գրականագիտական վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են բառապաշարի ընտրությունը, պատկերավորման միջոցները, համեմատությունները, փոխաբերությունները, կրկնությունները, հակադրությունները, տողի ռիթմական կազմակերպումը և բանաստեղծական խոսքի հնչերանգը։ Կարևորվում է նաև արևմտահայերենի գեղարվեստական հնարավորությունների օգտագործումը, լեզվի նրբությունը և արտահայտչականությունը, որոնք նպաստում են զգացմունքային ու հոգեբանական բարդ վիճակների փոխանցմանը։ Սիրային քնարերգությունը դիտարկվում է հեղինակի ընդհանուր աշխարհայացքի և ստեղծագործական համակարգի շրջանակում՝ ցույց տալով դրա կապերը կյանքի, մարդու, ժամանակի, անցյալի և հոգևոր արժեքների վերաբերյալ պատկերացումների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արևմտահայ գրական միջավայրին և այն գեղագիտական ուղղություններին, որոնց պայմաններում ձևավորվել է բանաստեղծի ստեղծագործական անհատականությունը։ Համադրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ավանդական սիրային քնարերգությունից ժառանգված հատկանիշներն ու այն նորարարական գծերը, որոնց շնորհիվ զգացմունքի արտահայտությունը ձեռք է բերում անհատական և հոգեբանական խորություն։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Վահան Թեքեյանի ստեղծագործական աշխարհի, արևմտահայ բանաստեղծության զարգացման և հայ սիրային քնարերգության գեղարվեստական առանձնահատկությունների ընկալման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, պոետիկայով և քնարերգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող գրականագետների, բանասերների, հետազոտողների, ուսուցիչների, դասախոսների և ուսանողների համար։