Божиею поспешествующею милостию мы Екатерина Вторая, императрица и самодержица всероссийская... Вернейшему нашему архимандриту Петру Маркосову и всему обществу крымских христиан армянского закона всякого звания всем вообще и каждому особо наше императорск

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման շուկայի զարգացման հիմնախնդիրների, շուկայավարման մեխանիզմների և արտահանման ռազմավարության ձևավորման համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են գյուղմթերքների արտադրության և իրացման շղթայի առանձնահատկությունները, ներքին և արտաքին շուկաների պահանջարկը, մրցունակության բարձրացման գործոնները, գնագոյացման, լոգիստիկայի, պահեստավորման և արտադրանքի իրացման կազմակերպման արդիական խնդիրները։ Հեղինակը գնահատում է արտահանման ներուժը, միջազգային շուկաներում հայկական գյուղմթերքի դիրքավորման հնարավորությունները, պետական աջակցության գործիքների արդյունավետությունը և արտաքին առևտրի զարգացման հիմնական ուղղությունները՝ առաջարկելով ոլորտի կայուն զարգացմանն ուղղված ռազմավարական և գործնական լուծումներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ագրարային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, արտահանմամբ զբաղվող կազմակերպությունների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են գյուղատնտեսության տնտեսագիտությամբ, շուկայի զարգացմամբ և արտահանման քաղաքականությամբ։

Աշխարհագրություն

Գեոդեզիական աշխատանքները հողաշինարարությունում-ը կիրառական գեոդեզիայի և հողաշինարարության ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է տարածքների չափագրման, քարտեզագրման և հողօգտագործման կազմակերպման համար անհրաժեշտ գեոդեզիական աշխատանքների հիմնական սկզբունքներն ու մեթոդները, աշխատությունում բացատրվում են տեղանքի չափագրման գործիքներն ու տեխնոլոգիաները, կոորդինատային համակարգերի կիրառությունը, բարձրաչափական և հորիզոնական չափումների կատարումը, ինչպես նաև սխալների հաշվարկման և ճշգրտման մեթոդները, միաժամանակ ներկայացվում են հողաշինարարական նախագծերում գեոդեզիական տվյալների օգտագործման եղանակները՝ հողերի բաժանման, սահմանազատման և քարտեզագրման գործընթացներում, հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից տեխնոլոգիաներին՝ GPS համակարգերին, թվային քարտեզագրմանը և GIS համակարգերի կիրառությանը, աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորել գործնական հմտություններ տարածքային չափումների և ինժեներական նախագծերի իրականացման ոլորտում՝ ապահովելով գեոդեզիական տվյալների ճշգրիտ և արդյունավետ կիրառություն հողաշինարարական աշխատանքներում։

Մաթեմատիկա

Նյութում ընդգրկված են վերլուծական երկրաչափության հիմնական թեմաները՝ ուղիղներ, հարթություններ, կորեր, ինչպես նաև գծային հանրահաշվի կարևոր հասկացությունները՝ մատրիցներ, վեկտորներ, գծային հավասարումների համակարգեր, դետերմինանտներ և սեփական արժեքներ։ Յուրաքանչյուր թեմայի համար ներկայացված են տիպային խնդիրներ և դրանց քայլ առ քայլ լուծման մեթոդներ։ Ուղեցույցը նպատակ ունի զարգացնել ուսանողների խնդիր լուծելու հմտությունները, ամրապնդել տեսական գիտելիքները և ձևավորել համակարգված մաթեմատիկական մտածողություն՝ հատկապես ինժեներական և բնական գիտությունների կիրառական խնդիրների համար։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է 1985–1991 թվականների Հայաստանի պարբերական մամուլի զարգացման, բովանդակային փոփոխությունների և հասարակական դերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով վերակառուցման (պերեստրոյկա) և անկախության նախօրեի քաղաքական-սոցիալական գործընթացների ազդեցությունը մամուլի համակարգի վրա։ Գրքում վերլուծվում է խորհրդային վերջին տարիների հայկական մամուլի կառուցվածքը՝ կենտրոնական և հանրապետական թերթեր, գիտական հանդեսներ, արտադրական ու մասնագիտական պարբերականներ, ինչպես նաև դրանց խմբագրական քաղաքականության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 1985-ից սկսված գաղափարական մեղմացման և խոսքի հարաբերական ազատության աճին, որի արդյունքում մամուլում աստիճանաբար ընդլայնվեց քննադատական հրապարակումների շրջանակը, սկսեցին քննարկվել սոցիալական խնդիրներ, տնտեսական դժվարություններ, բնապահպանական հարցեր և հասարակական բարեփոխումների անհրաժեշտություն։ Աշխատությունում առանձնապես կարևոր տեղ է զբաղեցնում 1988 թվականի Ղարաբաղյան շարժման, Սպիտակի երկրաշարժի և 1991 թվականի անկախության գործընթացի լուսաբանման վերլուծությունը, որոնք կտրուկ փոխեցին մամուլի թեմատիկան՝ այն դարձնելով առավել քաղաքականացված և ազգային օրակարգին ուղղված։ Քննարկվում է նաև մամուլի դերի աճը հասարակական կարծիքի ձևավորման, ազգային ինքնագիտակցության բարձրացման և քաղաքական մոբիլիզացիայի գործընթացներում՝ ցույց տալով, թե ինչպես պարբերականները դարձան անցումային շրջանի կարևոր տեղեկատվական և գաղափարական հարթակներ։ Վերլուծվում են նաև գրաքննության թուլացման, խմբագրական անկախության ընդլայնման և նոր պարբերականների առաջացման միտումները, որոնք նախանշեցին հետխորհրդային մամուլի համակարգի ձևավորումը Հայաստանում։ Գրքի նպատակն է ներկայացնել այդ շրջանի մամուլի բազմաշերտ զարգացումը՝ որպես հասարակական փոփոխությունների և պետական վերափոխման կարևոր աղբյուր։

Այլ առարկաներ

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է միջնադարյան հայ ճարտարապետության նշանավոր վարպետ Տրդատի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը և նրա տեղին հայկական միջնադարյան ճարտարապետության պատմության մեջ։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են ճարտարապետի գործունեության հիմնական ուղղությունները, նրա ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները և այն ճարտարապետական լուծումները, որոնք բնորոշ են նրա աշխատանքներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառույցների հատակագծային և ծավալատարածական կազմակերպմանը, շինարարական տեխնիկային, կառուցվածքային լուծումներին, համաչափություններին և գեղարվեստական ձևավորմանը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել Տրդատի ստեղծագործությունը ոչ միայն առանձին հուշարձանների շրջանակում, այլև ավելի լայն պատմամշակութային համատեքստում՝ կապված ժամանակաշրջանի ճարտարապետական ավանդույթների, շինարարական գիտելիքների և գեղարվեստական մտածողության զարգացման հետ։ Ուսումնասիրվում են նաև նրա գործունեության հնարավոր ազդեցությունները հետագա ճարտարապետական զարգացման վրա և այն նորարարական մոտեցումները, որոնք նպաստել են հայկական միջնադարյան ճարտարապետության ինքնատիպության պահպանմանն ու զարգացմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ճարտարապետական հուշարձանների պատմական և մշակութային արժեքի գնահատմանը, դրանց կառուցման պայմանների ու ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Տրդատի ժառանգության ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև հայկական ճարտարապետական դպրոցի միջազգային կապերի և միջնադարյան մշակութային փոխազդեցությունների տեսանկյունից, քանի որ նրա գործունեությունը կապված է եղել տարբեր մշակութային միջավայրերի հետ։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետության պատմությամբ, միջնադարյան արվեստով, հուշարձանագիտությամբ և հայ մշակույթի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Տրդատի ստեղծագործական ժառանգությունը որպես հայկական միջնադարյան ճարտարապետության կարևոր դրսևորում՝ ընդգծելով նրա մասնագիտական վարպետությունը, կառուցվածքային և գեղարվեստական լուծումների ինքնատիպությունը և պատմամշակութային նշանակությունը։

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է Արցախ պատմամշակութային տարածաշրջանի համառոտ, բայց համակարգված ակնարկ՝ ընդգծելով նրա պատմական զարգացման հիմնական փուլերը, մշակութային ժառանգությունը և հասարակական-քաղաքական առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են Արցախի հնագույն բնակեցման և պետականության ձևավորման գործընթացները, միջնադարյան իշխանությունների գործունեությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանի դերը հայկական պետականության և մշակույթի զարգացման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հոգևոր և նյութական մշակույթի հուշարձաններին՝ վանքերին, ամրոցներին, ճարտարապետական համալիրներին և ժողովրդական մշակույթի տարրերին։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է Արցախի պատմամշակութային ինքնության պահպանման գործընթացները տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում՝ ընդգծելով նրա կարևորությունը հայկական քաղաքակրթության ընդհանուր համատեքստում։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեղեկատվական և վերլուծական նյութ, որը նպաստում է տարածաշրջանի պատմամշակութային արժեքների ամբողջական ընկալմանը։