Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionTechnology
Повышение эффективности обработки металлов применением резца многоступенчатым лезвием
Աշխատությունը նվիրված է մետաղների կտրմամբ մշակման արդյունավետության բարձրացման խնդիրներին՝ բազմաստիճան կտրող եզր ունեցող հատուկ կառուցվածքի կտրիչ գործիքի կիրառման միջոցով։ Հետազոտության կենտրոնում կտրող գործիքի երկրաչափական կառուցվածքի և մետաղամշակման գործընթացի հիմնական տեխնոլոգիական ցուցանիշների փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում են կտրման ընթացքում առաջացող ուժային և ջերմային երևույթները, մշակվող նյութի շերտի հեռացման առանձնահատկությունները, գործիքի աշխատանքային մակերևույթների ծանրաբեռնվածությունը և դրանց ազդեցությունը մշակման արտադրողականության ու ստացվող մակերևույթի որակի վրա։ Բազմաստիճան կտրող եզրի կիրառումը դիտարկվում է որպես կտրման գործընթացը տարբեր աշխատանքային հատվածների միջև բաշխելու և գործիքի բեռնվածության բնույթը փոփոխելու տեխնոլոգիական մոտեցում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կտրիչի երկրաչափական պարամետրերի, առանձին աստիճանների փոխադարձ դասավորության և մշակման պայմանների ազդեցությանը կտրման ուժերի, գործիքի մաշվածության և մշակված մակերևույթի բնութագրերի վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև կտրման արագության, մատուցման և մշակվող նյութի հատկությունների հետ կապված գործոնները՝ գործիքի աշխատանքի արդյունավետությունը գնահատելու տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սովորական և բազմաստիճան կառուցվածքով կտրիչների աշխատանքի համեմատական վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատել առաջարկվող կառուցվածքային լուծման ազդեցությունը մշակման կայունության և տեխնոլոգիական արդյունավետության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տեսական հաշվարկները և փորձարարական տվյալները՝ կտրման գործընթացի մեխանիկական օրինաչափությունները պարզաբանելու և գործիքի կառուցվածքային պարամետրերի ընտրությունը հիմնավորելու համար։ Դիտարկվում են մշակված մակերևույթի կոշտության, չափային ճշգրտության, գործիքի դիմացկունության և արտադրողականության գնահատման հարցերը՝ որպես մետաղամշակման գործընթացի արդյունավետությունը բնութագրող հիմնական ցուցանիշներ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գործիքի կառուցվածքի կատարելագործման և տարբեր մեքենաշինական արտադրություններում դրա կիրառելիության ընդհանուր հնարավորություններին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մետաղների կտրման տեսության, մեքենաշինական տեխնոլոգիայի, կտրող գործիքների նախագծման և փորձարարական մեխանիկայի մոտեցումները՝ մետաղների մեխանիկական մշակման արդյունավետության բարձրացման գիտատեխնիկական հիմքերը ուսումնասիրելու նպատակով։
Updated: 2026-09-22
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Նոյեմբեր, թիվ 11)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-09-21
Other Subjects
Սամվել Սաֆարյանի ստեղծագործական ժառանգությունը
Աշխատությունը նվիրված է հայ նշանավոր ճարտարապետի ստեղծագործական գործունեության, մասնագիտական մտածողության և հայկական ճարտարապետության զարգացման մեջ ունեցած ներդրման համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում է նրա ստեղծագործական ուղու ձևավորումը՝ այն դիտարկելով 20-րդ դարի հայկական ճարտարապետության պատմական և գեղարվեստական զարգացումների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր ժամանակաշրջաններում նախագծված հասարակական և բնակելի կառույցներին, դրանց տարածական կազմակերպմանը, ծավալային լուծումներին, ճարտարապետական հորինվածքին և ազգային ճարտարապետական ավանդույթների ստեղծագործական վերաիմաստավորմանը։ Քննվում է դասական ճարտարապետական սկզբունքների և հայկական պատմական ճարտարապետությունից բխող ձևերի փոխհարաբերությունը՝ բացահայտելով դրանց դրսևորումները հեղինակի նախագծային մտածողության մեջ։ Կարևորվում է նաև ճարտարապետի մասնակցությունը Երևանի քաղաքային միջավայրի ձևավորմանը, որտեղ առանձին կառույցներ ոչ միայն ինքնուրույն ճարտարապետական արժեք են ներկայացնում, այլև ընդգրկվում են քաղաքի ընդհանուր տարածական ու գեղարվեստական համակարգում։ Ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու նախագծային մոտեցումների փոփոխություններին, ճարտարապետական լեզվի զարգացմանը և տվյալ ժամանակաշրջանի գաղափարական ու գեղագիտական պահանջների ազդեցությանը։ Առանձին ուշադրության են արժանանում Հայաստանի գիտական և հասարակական նշանակության կառույցների նախագծերը, որոնց միջոցով արտահայտվել են ներկայացուցչական ճարտարապետության, գործառական նպատակահարմարության և ազգային ձևերի համադրման սկզբունքները։ Դիտարկվում է նաև այլ ճարտարապետների հետ ստեղծագործական համագործակցության նշանակությունը, որը բնորոշ էր մի շարք խոշոր քաղաքաշինական և հասարակական նախագծերի իրականացմանը։ Ժառանգության գնահատումը ներառում է ոչ միայն իրականացված կառույցները, այլև նախագծային գաղափարները, մասնագիտական սկզբունքները և այն ազդեցությունը, որը նրա գործունեությունն ունեցել է հայկական խորհրդային շրջանի ճարտարապետական դպրոցի զարգացման վրա։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ներկայացնելու ճարտարապետի ստեղծագործական դիմանկարը և նրա աշխատանքների տեղը հայկական ճարտարապետության պատմության մեջ՝ ընդգծելով ավանդույթի, ժամանակակից նախագծային պահանջների և քաղաքային միջավայրի միջև ներդաշնակ հարաբերություններ ստեղծելու ձգտումը։
Updated: 2026-09-25
History
Հայոց գյուղական մշակույթի հիմնական համալիրները
Հայոց գյուղական մշակույթի հիմնական համալիրները-ը ուսումնասիրում է հայ գյուղական մշակույթի ձևավորման և զարգացման հիմնական բաղադրիչները՝ ներկայացնելով ավանդական գյուղական կյանքի կառուցվածքը, նյութական ու հոգևոր մշակույթի փոխկապակցվածությունը և դրանց դերը ազգային ինքնության պահպանման գործում, որտեղ առանձնապես դիտարկվում են գյուղական բնակավայրերի կազմակերպման ձևերը, կենցաղային ավանդույթները, ժողովրդական տնտեսության հիմքերը՝ հողագործություն, անասնապահություն և արհեստներ, ինչպես նաև համայնքային հարաբերությունների համակարգը, որը ձևավորվել է գյուղական ինքնակառավարման և սովորութային իրավունքի վրա, աշխատությունում ընդգծվում է նաև հայ գյուղի հոգևոր մշակույթը՝ տոնածիսական համակարգը, ժողովրդական հավատալիքները, երգն ու բանահյուսությունը, որոնք արտացոլում են ժողովրդի պատմական փորձը և աշխարհընկալումը, միաժամանակ ներկայացվում է նաև այն, թե ինչպես են սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները, քաղաքայնացումը և արդիականացման գործընթացները ազդել գյուղական մշակույթի վրա՝ բերելով ինչպես ավանդույթների փոփոխության, այնպես էլ դրանց որոշ տարրերի պահպանման և վերաիմաստավորման, աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալ գյուղական մշակույթի ամբողջական համակարգը որպես կենսակերպ, որը ձևավորել է հայ հասարակության հիմքերը դարերի ընթացքում։
Updated: 2026-09-20
Pedagogy
Սովորողների տեխնիկական մտածողության զարգացման մանկավարժական տեխնոլոգիաները մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում
Այս մանկավարժական ուսումնասիրությունը նվիրված է մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում սովորողների տեխնիկական մտածողության զարգացման համար կիրառվող մանկավարժական տեխնոլոգիաների վերլուծությանը և արդյունավետության գնահատմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տեխնիկական մտածողության էությունը, կառուցվածքային բաղադրիչները և դրա ձևավորման հոգեբանամանկավարժական հիմքերը՝ ներառյալ վերլուծական, կոնստրուկտիվ և ստեղծագործական կարողությունների զարգացումը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ուսուցման ժամանակակից տեխնոլոգիաները՝ նախագծային ուսուցում, խնդրակենտրոն ուսուցում, մոդուլային կրթություն, սիմուլյացիոն և թվային կրթական միջավայրեր, որոնք նպաստում են մասնագիտական հմտությունների ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման գործընթացում գործնական աշխատանքի, ինժեներական խնդիրների լուծման և կիրառական մտածողության զարգացման մեթոդներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է նաև ուսուցչի դերը կրթական միջավայրի կազմակերպման, ուսանողների ինքնուրույն գործունեության խթանման և նորարարական մոտեցումների ներդրման գործընթացում։ Հետազոտության արդյունքները ցույց են տալիս, որ մանկավարժական տեխնոլոգիաների համակարգված կիրառումը նպաստում է սովորողների տեխնիկական մտածողության, ստեղծագործականության և մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է մանկավարժների, ինժեներական կրթության մասնագետների, մեթոդիստների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-04
History
Հայ ազգային-ազատագրական շարժումը XIII դարի երկրորդ կեսին և իրավաքաղաքական միտքը
Աշխատությունը նվիրված է XIII դարի երկրորդ կեսի հայկական քաղաքական և հասարակական կյանքի կարևոր գործընթացների, ազատագրական ձգտումների և դրանց հետ փոխկապակցված իրավաքաղաքական գաղափարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում միջնադարյան Հայաստանի և հայկական պետական կազմավորումների քաղաքական դրությունն է՝ տարածաշրջանում տեղի ունեցող ռազմաքաղաքական փոփոխությունների, արտաքին ուժերի ազդեցության և հայկական իշխանական ու հոգևոր շրջանակների գործունեության համատեքստում։ Քննվում են ազգային ինքնուրույնության պահպանման և քաղաքական անվտանգության ապահովման ուղղությամբ ձևավորված պատկերացումները, արտաքին քաղաքական կողմնորոշումները, դիվանագիտական նախաձեռնությունները և հնարավոր դաշնակիցների որոնման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Կիլիկյան հայկական թագավորության դերակատարությանը, որը տվյալ ժամանակաշրջանում հայկական պետականության և քաղաքական մտքի կարևոր կենտրոններից էր և ակտիվ հարաբերություններ էր պահպանում տարածաշրջանային ու եվրոպական ուժերի հետ։ Ուսումնասիրվում են նաև մոնղոլական տերության, հարևան մահմեդական պետությունների և արևմտյան քրիստոնեական աշխարհի հետ հարաբերությունների ազդեցությունը հայկական քաղաքական ծրագրերի ու ազատագրական գաղափարների ձևավորման վրա։ Իրավաքաղաքական մտքի տեսանկյունից դիտարկվում են պետական իշխանության, իրավակարգի, հասարակական պարտականությունների, եկեղեցու և աշխարհիկ իշխանության փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև քաղաքական ինքնուրույնության վերաբերյալ միջնադարյան պատկերացումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պատմագրական, իրավական, եկեղեցական և դիվանագիտական բնույթի սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությունը, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել ժամանակաշրջանի քաղաքական մտածողության հիմնական ուղղությունները և հասարակական տրամադրությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ազատագրական գաղափարների և ազգային ինքնագիտակցության փոխհարաբերությանը՝ հաշվի առնելով միջնադարյան հասարակությանը բնորոշ կրոնական, տոհմական և պետական պատկերացումները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ազատագրական ձգտումները դիտարկել ոչ միայն ռազմական պայքարի, այլև դիվանագիտության, իրավական գաղափարների և քաղաքական ծրագրերի ձևավորման ավելի լայն շրջանակում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջնադարյան հայոց պատմության, իրավունքի պատմության, քաղաքական մտքի պատմության և աղբյուրագիտության մոտեցումները՝ տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական ազատագրական գաղափարախոսության և իրավաքաղաքական մտածողության զարգացման առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։
Updated: 2026-09-22