ՉՀ ձեռնարկատիրություն

Բժշկություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ծանր մեխանիկական վնասվածքներով հիվանդների կանխատեսման և բուժման որոշ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ինտենսիվ թերապիայի պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են պոլիտրավմայով հիվանդների վիճակի գնահատման հիմնական չափանիշները, կենսական ֆունկցիաների խանգարումների աստիճանը և դրանց ազդեցությունը ելքի կանխատեսման վրա։ Դիտարկվում են շոկի տարբեր ձևերը, բազմօրգանային անբավարարության զարգացման մեխանիզմները և վաղ ախտորոշման կլինիկական ու լաբորատոր ցուցանիշները։ Աշխատությունում հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտենսիվ թերապիայի ժամանակակից մոտեցումներին՝ շնչառական և հեմոդինամիկ աջակցություն, ինֆուզիոն-տրանսֆուզիոն թերապիա, ցավի և սթրեսի կառավարում, ինչպես նաև վիրահատական միջամտությունների ժամանակացույցի օպտիմալացում։ Վերլուծվում են նաև ռիսկի գործոնները, որոնք ազդում են մահացության և բարդությունների զարգացման վրա, ներառյալ վնասվածքի ծանրությունը, ուղեկցող հիվանդությունները և բուժօգնության արագությունը։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մարդու բարձրագույն կրթության իրավունքի սահմանադրական հիմունքների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են կրթության իրավունքի՝ որպես մարդու հիմնարար սոցիալական իրավունքներից մեկի, սահմանադրական ամրագրումը և դրա իրականացման իրավական մեխանիզմները ՀՀ իրավական համակարգում։ Հեղինակը վերլուծում է բարձրագույն կրթության իրավունքի բովանդակությունը, դրա կապը պետության սոցիալական պարտավորությունների հետ և կրթության մատչելիության, հավասարության ու որակի սահմանադրական երաշխիքները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են պետական կրթական քաղաքականության իրավական հիմքերը, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ինքնավարության սահմանները և պետական վերահսկողության մեխանիզմները։ Ներկայացվում են նաև միջազգային իրավական փաստաթղթերի՝ մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի և այլ կոնվենցիաների ազդեցությունը ՀՀ կրթական համակարգի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության իրավունքի իրականացման գործնական խնդիրներին՝ սոցիալական անհավասարություն, ֆինանսավորման սահմանափակումներ և կրթական հնարավորությունների հասանելիություն։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, կրթական քաղաքականության մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, ուսանողների և մարդու իրավունքներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Կենսաբանություն

Այս աշխատանքը նվիրված է բարձր ջերմաստիճանների և օպտիկական ճառագայթման ազդեցության ուսումնասիրությանը կանաչ ջրիմուռ Chlorella pyrenoidosa-ի և ցիանոբակտերիա Spirulina platensis-ի ֆոտոսինթեզի առաջնային գործընթացների վրա։ Նյութում վերլուծվում են ֆոտոսինթետիկ համակարգի լուսահավաք կոմպլեքսների, էլեկտրոնների տեղափոխման շղթայի և ֆոտոքիմիական ռեակցիաների փոփոխությունները տարբեր ջերմային և լուսային բեռնվածությունների պայմաններում։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև քլորոֆիլի ֆլուորեսցենցիայի, ֆոտոսինթետիկ արդյունավետության և օքսիդատիվ սթրեսի ցուցանիշների փոփոխությունները՝ որպես բջջային հարմարվողականության և վնասման գնահատման հիմնական մարկերներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երկու օրգանիզմների ջերմադիմացկունության և լուսադիմացկունության տարբերություններին, ինչպես նաև դրանց ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական հարմարվողական մեխանիզմներին։ Նյութը կարևոր է բուսական ֆիզիոլոգիայի, միկրոալգոլոգիայի և կենսաէներգետիկայի ոլորտների համար՝ նպաստելով ֆոտոսինթեզի կայունության և սթրեսային գործոնների ազդեցության ավելի խորը ըմբռնմանը։

Կենսաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է միլիմետրային տիրույթի էլեկտրամագնիսական ալիքներով ճառագայթված ԴՆԹ-ի և որոշ ցածրամոլեկուլային միացությունների միջև առաջացող կոմպլեքսների ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական հատկությունների վերլուծությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ճառագայթման ազդեցությունը մոլեկուլային փոխազդեցությունների վրա։ Աշխատանքում դիտարկվում են ԴՆԹ-ի կառուցվածքային փոփոխությունները, որոնք կարող են առաջանալ միլիմետրային ալիքների ազդեցության տակ, ինչպես նաև գնահատվում է, թե ինչպես են տարբեր ցածրամոլեկուլային միացություններ կապվում ԴՆԹ-ի հետ՝ ձևավորելով կայուն կամ ժամանակավոր կոմպլեքսներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կապման մեխանիզմներին, էներգետիկ փոխազդեցություններին և հնարավոր կոնֆորմացիոն փոփոխություններին, որոնք կարող են ազդել ԴՆԹ-ի կենսաբանական ակտիվության վրա։ Վերլուծվում են նաև այն պայմանները, որոնց դեպքում ճառագայթումը կարող է ուժեղացնել կամ թուլացնել մոլեկուլային կապերը, ինչպես նաև քննարկվում է այս երևույթի հնարավոր կիրառական նշանակությունը կենսաբժշկության, դեղագործության և մոլեկուլային կենսաբանության ոլորտներում՝ մասնավորապես նոր դեղամիջոցների նախագծման և ԴՆԹ-ի նպատակային մոդուլյացիայի տեսանկյունից։

Տնտեսագիտություն

Բյուջեն որպես տնտեսական կատեգորիա արտահայտում է պետության կենտրոնացված դրամական ֆոնդերի ձևավորման, բաշխման և օգտագործման համակարգը, որը ցույց է տալիս տնտեսական հարաբերությունները պետության, տնտեսավարող սուբյեկտների և բնակչության միջև՝ հարկերի, պետական ծախսերի և այլ ֆինանսական հոսքերի միջոցով, իսկ դրա հիմնական դերը կայանում է տնտեսական կայունության ապահովման, սոցիալական քաղաքականության իրականացման և պետական զարգացման առաջնահերթությունների ֆինանսավորման մեջ։ ՀՀ պետական բյուջեն հանդիսանում է երկրի ֆինանսական հիմնական պլանը, որը տարեկան կտրվածքով սահմանում է եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքը՝ ընդգրկելով հարկային և ոչ հարկային եկամուտներ, պետական պարտքի կառավարում, ինչպես նաև ծախսեր սոցիալական, կրթական, առողջապահական, պաշտպանական և ենթակառուցվածքային ոլորտներում, և դրա ձևավորումն ու իրականացումը համակարգվում է ՀՀ կառավարության և մասնավորապես Ministry of Finance of the Republic of Armenia-ի կողմից՝ համաձայն պետական ֆինանսական քաղաքականության։ Բյուջետային գործընթացը ներառում է պլանավորում, հաստատում, կատարում և վերահսկողություն փուլերը, որոնք նպատակ ունեն ապահովել միջոցների արդյունավետ օգտագործում և ֆինանսական կարգապահություն, իսկ դրա տնտեսական նշանակությունը արտահայտվում է նաև մակրոտնտեսական կայունության պահպանմամբ, ՀՆԱ-ի աճի խթանմամբ և պետական պարտքի կայուն կառավարմամբ։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հայերենի տեղի և դերի գիտական ուսումնասիրությանը հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի շրջանակում՝ հիմնվելով համեմատական լեզվաբանության, պատմական հնչյունաբանության և լեզվաբանական վերլուծության մեթոդների վրա։ Հեղինակը քննարկում է հայերենի ծագման, զարգացման և դասակարգման հիմնախնդիրները՝ համադրելով այն հնդեվրոպական մյուս լեզուների հետ և բացահայտելով ընդհանուր ու առանձնահատուկ լեզվական հատկանիշները։ Վերլուծվում են հնչյունական, ձևաբանական, բառապաշարային և քերականական համապատասխանությունները, ինչպես նաև ներկայացվում են հայերենի ինքնուրույն ճյուղ լինելու վերաբերյալ գիտական հիմնավորումները և տարբեր լեզվաբանական տեսությունների գնահատականները։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև պատմալեզվաբանական հետազոտությունների նշանակությանը՝ հնդեվրոպական նախալեզվի վերականգնման և հայ ժողովրդի լեզվամշակութային անցյալի ուսումնասիրության համատեքստում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, հայագետների, պատմաբանների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայերենի պատմությամբ, համեմատական լեզվաբանությամբ և հնդեվրոպական լեզուների ուսումնասիրությամբ։