Ещё в разделе Экономика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    Զգույշ, ալկոհոլ է: (Հանձնարական մատենագիտական ցանկ)

    Այս մատենագիտական ցանկը ներկայացնում է ալկոհոլի թեմային վերաբերող ընտրված գրականության և տեղեկատվական աղբյուրների համակարգված հավաքածու, որը կարող է օգտագործվել թեմայի վերաբերյալ գիտական, կրթական, մշակութաբանական և հասարակագիտական ուսումնասիրությունների համար։ Հավաքածուի հիմնական ուղղությունը ալկոհոլի, ալկոհոլային խմիչքների, դրանց արտադրության, օգտագործման, պատմության, հասարակության վրա ազդեցության և հարակից երևույթների վերաբերյալ մատենագիտական նյութերի ներկայացումն է։ Ներառված աղբյուրները կարող են ընդգրկել տարբեր բնույթի աշխատություններ՝ մասնագիտական և գիտական գրքեր, ուսումնասիրություններ, հոդվածներ, տեղեկատու հրատարակություններ, պատմական նյութեր և այլ համապատասխան հրապարակումներ։ Մատենագիտական ցանկի առանձնահատկությունն այն է, որ այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել թեմայի վերաբերյալ առկա գրականության շրջանակում և ընտրել հետագա ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ աղբյուրները։ Նման հավաքածուն կարող է օգտակար լինել ինչպես ալկոհոլային խմիչքների պատմությամբ և մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների, այնպես էլ բժշկության, սոցիոլոգիայի, հոգեբանության, տնտեսագիտության, սննդագիտության, պատմության և այլ ոլորտների մասնագետների համար։ Աղբյուրների թեմատիկ բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս ալկոհոլի երևույթը դիտարկել տարբեր տեսանկյուններից՝ սկսած դրա արտադրության և տարածման պատմությունից մինչև սպառման սոցիալական, մշակութային և տնտեսական նշանակությունը։ Մատենագիտական բնույթը հատկապես կարևոր է նրանով, որ աշխատանքը ոչ թե ներկայացնում է մեկ ամբողջական տեսական ուսումնասիրություն, այլ ստեղծում է թեմայի հետագա ուսումնասիրման համար անհրաժեշտ աղբյուրագիտական հիմք։ Նման ցանկը կարող է կիրառվել ուսումնական աշխատանքների, հետազոտական նախագծերի, հոդվածների, դասընթացների կամ թեմատիկ ուսումնասիրությունների նախապատրաստման ընթացքում։ Ընդհանուր առմամբ, այս հավաքածուն ծառայում է որպես ալկոհոլի վերաբերյալ բազմաբնույթ գրականության կողմնորոշիչ՝ միավորելով տարբեր ժամանակաշրջանների և գիտական կամ տեղեկատվական ուղղությունների աղբյուրներ և ընթերցողին հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ ուսումնասիրել թեմայի պատմական, հասարակական, մշակութային և մասնագիտական կողմերը։

    Обновлено. 2026-09-11
    Զգույշ, ալկոհոլ է: (Հանձնարական մատենագիտական ցանկ)
    Онлайн

    Другие предметы

    О раскопках в Карсе и новооткрытой армянской надписи IX века

    Այս աշխատությունը նվիրված է Կարսում իրականացված հնագիտական պեղումների արդյունքների և այդ ընթացքում հայտնաբերված IX դարի հայկական արձանագրության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ Կարսը վաղ միջնադարում եղել է Վանանդ գավառի և Շիրակի տարածաշրջանի կարևորագույն ռազմաքաղաքական կենտրոններից մեկը, իսկ IX–X դարերում աստիճանաբար վերածվել է Բագրատունյաց Հայաստանի նշանակալի կենտրոնի։ Աշխատության առանցքում դրված հնագիտական նյութի և վիմագրական աղբյուրի համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացում կազմել քաղաքի պատմական զարգացման, իշխանական տների հարաբերությունների և IX դարի վերջի քաղաքական իրադարձությունների վերաբերյալ։ Կարսի միջնաբերդը և քաղաքի ռազմավարական դիրքը նրան առանձնահատուկ նշանակություն էին հաղորդում, քանի որ այն վերահսկում էր Շիրակի մատույցները և կարևոր դեր ուներ տարածաշրջանի պաշտպանական համակարգում։ IX դարի վերջին Կարսը կապված էր Վանանդի հին իշխանական տոհմի և Բագրատունիների միջև իշխանության վերադասավորումների հետ։ 888 թվականին Վանանդի իշխան Սահակ Մլեհի ապստամբությունից հետո Վանանդը Կարսով միացվեց Բագրատունիների տիրույթներին, իսկ Աբաս սպարապետը Կարսն ամրացրեց և այնտեղ պալատ կառուցեց՝ քաղաքը դարձնելով հայոց սպարապետների նստավայր։ Հնագիտական պեղումների նշանակությունը հենց այս պատմական միջավայրի նյութական վկայությունները բացահայտելու մեջ է։ Պեղումների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել քաղաքի կառուցապատումը, պաշտպանական կառույցները, եկեղեցական և աշխարհիկ շինությունները, շինարարական տեխնիկան, օգտագործված նյութերը և տարբեր ժամանակաշրջանների մշակութային շերտերի փոխհարաբերությունը։ Նման նյութերը լրացնում են գրավոր աղբյուրները և թույլ են տալիս վերականգնել քաղաքի պատմական կերպարը ոչ միայն մատենագիտական հիշատակությունների, այլև անմիջական նյութական վկայությունների հիման վրա։ Աշխատության առանձնահատուկ արժեքը կապված է հայտնաբերված հայկական արձանագրության հետ։ Արձանագրությունը հայտնաբերվել է 1917 թվականին Կարսում՝ Սուրբ Առաքելոց Կաթողիկեի շենքի մոտ, և ըստ հետազոտական աղբյուրների՝ այն հայտնաբերել է Ս. Վ. Տեր-Ավետիսյանը։ Արձանագրության բովանդակությունը վերաբերում է Ատրներսեհի դստերը և Աբաս Հայոց սպարապետի կնոջը, դրանով իսկ կարևոր տեղեկություն հաղորդելով IX դարի վերջի իշխանական տոհմերի ազգակցական կապերի մասին։ Վիմագրական այս վկայությունը հատկապես արժեքավոր է պատմական անձանց նույնականացման և նրանց փոխհարաբերությունների վերականգնման տեսանկյունից։ Արձանագրության միջոցով հնարավոր է լրացնել պատմիչների հաղորդած տեղեկությունները և ավելի հստակեցնել Բագրատունիների ու հարակից իշխանական տների միջև գոյություն ունեցած ամուսնական ու քաղաքական կապերը։ Ատրներսեհի դստեր՝ Աբաս սպարապետի կնոջ լինելը կարևոր փաստ է, քանի որ այն վկայում է ոչ միայն ընտանեկան կապի, այլև ժամանակաշրջանի քաղաքական հարաբերությունների բնույթի մասին։ Հետագա պատմական աղբյուրներում նույնպես հիշատակվում է Ատրներսեհի և Աբասի փոխհարաբերությունների բարդ քաղաքական համատեքստը։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել նաև որպես պատմական աղբյուրագիտության օրինակ, որտեղ հնագիտական նյութը և վիմագրական տվյալը համադրվում են մատենագիտական աղբյուրների հետ։ Այս մեթոդը հնարավորություն է տալիս ստուգել կամ լրացնել պատմիչների տեղեկությունները, ճշգրտել անձանց անունները, տոհմական պատկանելությունը, պաշտոնները և պատմական իրադարձությունների ժամանակագրությունը։ Հատկապես վաղ միջնադարի ուսումնասիրության համար նման արձանագրությունները մեծ արժեք ունեն, քանի որ դրանք հաճախ ստեղծվել են հենց ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանում և անմիջականորեն կապված են կոնկրետ անձանց, շինությունների կամ իրադարձությունների հետ։ Կարսի պատմական նշանակությունը հետագայում ևս շարունակվել է․ X դարի առաջին կեսին քաղաքը դարձավ Բագրատունյաց թագավորության կարևոր կենտրոն, իսկ 929 թվականին Աբաս թագավորը այն դարձրեց թագավորանիստ և ամրացրեց միջնաբերդը։ 930–940 թվականներին այնտեղ կառուցվեց Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին, իսկ 961 թվականին Աշոտ Գ Ողորմածը արքունիքը տեղափոխեց Անի։ Այս հետագա զարգացումների ֆոնին IX դարի արձանագրությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է քաղաքի՝ որպես Բագրատունյաց իշխանական կենտրոնի ձևավորման վաղ փուլի ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ արձանագրությունը կարող է ծառայել որպես քաղաքական պատմության, տոհմաբանության և միջնադարյան հայկական վիմագրության ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու իշխանական տիտղոսների կիրառությունը, ամուսնական դաշինքների դերը, Բագրատունյաց տոհմի ներքին հարաբերությունները և տարածաշրջանի իշխանական համակարգը։ Միաժամանակ պեղումների նյութերը կարող են պատկերացում տալ Կարսի քաղաքային մշակույթի և ճարտարապետական միջավայրի մասին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը Կարսի հնագիտական ուսումնասիրությունը և IX դարի հայկական արձանագրության հայտնաբերումն ու վերլուծությունը միավորում է մեկ պատմահնագիտական խնդրի շուրջ՝ բացահայտելու քաղաքի վաղ միջնադարյան նշանակությունը, Բագրատունյաց ժամանակաշրջանի քաղաքական ու տոհմական հարաբերությունները և նյութական ու վիմագրական աղբյուրների միջոցով լրացնելու Կարսի պատմության վերաբերյալ առկա գիտելիքները։

    Обновлено. 2026-09-08
    О раскопках в Карсе и новооткрытой армянской надписи IX века
    Онлайн

    Экономика

    Ազգային տնտեսության անվտանգության խնդիրները համաշխարհային տնտեսության գլոբալացման պայմաններում (ՀՀ օրինակով)

    Աշխատությունը նվիրված է համաշխարհային տնտեսության գլոբալացման պայմաններում ազգային տնտեսության անվտանգության ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում տնտեսական անվտանգությունը դիտարկվում է որպես ազգային անվտանգության կարևոր բաղադրիչ, որը կապված է երկրի տնտեսական ինքնուրույնության, կայուն զարգացման, մրցունակության և արտաքին ու ներքին ցնցումներին դիմակայելու կարողության հետ։ Գլոբալացման խորացման պայմաններում ազգային տնտեսությունները դառնում են ավելի փոխկապակցված, ինչի արդյունքում ընդլայնվում են միջազգային առևտրի, ներդրումների, տեխնոլոգիաների և տնտեսական համագործակցության հնարավորությունները, սակայն միաժամանակ մեծանում են արտաքին շուկաներից կախվածության, համաշխարհային ճգնաժամերի, ֆինանսական ցնցումների և տնտեսական անհավասարակշռությունների ազդեցության ռիսկերը։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկություններին՝ որպես փոքր և բաց տնտեսության, որի տնտեսական անվտանգության վրա էական ազդեցություն կարող են ունենալ արտաքին առևտրի կառուցվածքը, ներմուծումներից կախվածությունը, արտահանման սահմանափակ դիվերսիֆիկացիան, արտաքին ֆինանսական պայմանները և տարածաշրջանային տնտեսական իրավիճակը։ Նման խոցելիությունները Հայաստանի տնտեսական անվտանգության վերաբերյալ ժամանակակից հետազոտություններում ևս առանձնացվում են որպես կարևոր մարտահրավերներ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել տնտեսական անվտանգության հիմնական բաղադրիչները, դրա գնահատման չափանիշներն ու ցուցանիշները, ներքին և արտաքին սպառնալիքները, ինչպես նաև տնտեսական քաղաքականության միջոցով դրանց չեզոքացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է մակրոտնտեսական կայունության, արտադրական ներուժի, ֆինանսական համակարգի, էներգետիկ և պարենային ապահովվածության, արտաքին առևտրի, ներդրումային միջավայրի և տնտեսական մրցունակության դերը ազգային տնտեսության կայունության պահպանման գործում։ Հայաստանի տնտեսական անվտանգության գնահատման հետազոտություններում կիրառվել են նաև ցուցանիշային, բալային և մատրիցային մոտեցումներ՝ երկրի խոցելիության և սպառնալիքների մակարդակը գնահատելու նպատակով։ Աշխատանքը անդրադառնում է նաև տնտեսական գլոբալացման և ազգային շահերի միջև հավասարակշռության խնդրին՝ կարևորելով միջազգային տնտեսական ինտեգրման հնարավորությունների արդյունավետ օգտագործումը՝ առանց ազգային տնտեսության ռազմավարական ոլորտների նկատմամբ չափազանց մեծ արտաքին կախվածության ձևավորման։ Այս համատեքստում կարևոր են տնտեսության դիվերսիֆիկացումը, տեղական արտադրության զարգացումը, արտահանման մրցունակության բարձրացումը, տեխնոլոգիական արդիականացումը, ներդրումային ռիսկերի կառավարումը և տնտեսական քաղաքականության երկարաժամկետ կանխատեսելիությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի տնտեսական անվտանգության գնահատման և կառավարման մեխանիզմների կատարելագործմանը, արտաքին տնտեսական ռիսկերի նվազեցմանը և գլոբալ տնտեսության հնարավորությունների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, տնտեսական անվտանգության մասնագետներին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտի ներկայացուցիչներին, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների հետազոտողներին, վերլուծաբաններին, գիտաշխատողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Обновлено. 2026-09-22
    Ազգային տնտեսության անվտանգության խնդիրները համաշխարհային տնտեսության գլոբալացման պայմաններում (ՀՀ օրինակով)
    Онлайн

    Технология

    Разработка сканирующей системы передачи видеоинформации по сети сотовой связи

    Работа посвящена разработке сканирующей системы, предназначенной для передачи видеоинформации по сетям сотовой связи, и рассматривает комплекс технических и программно-аппаратных задач, связанных с получением, обработкой, преобразованием и передачей видеоданных на расстояние. Основное внимание уделяется построению системы, способной обеспечить эффективное взаимодействие между источником видеосигнала, устройствами его обработки и каналом мобильной связи. Исследуются принципы сканирования и формирования видеопотока, способы представления и кодирования изображения, а также методы подготовки данных к передаче по каналу с ограниченной пропускной способностью. Существенное значение имеет анализ характеристик сотовых сетей и их влияния на качество передачи: пропускной способности, задержек, устойчивости соединения, возможных потерь данных и изменений параметров канала. Рассматриваются подходы к оптимизации видеопотока, позволяющие рационально использовать доступный ресурс сети и сохранять приемлемое качество изображения при изменении условий передачи. Отдельное внимание уделяется структуре разработанной системы, принципам взаимодействия её отдельных компонентов, алгоритмам обработки информации и организации передачи данных между передающей и принимающей сторонами. Практическая часть работы связана с реализацией и проверкой работоспособности системы, а также с оценкой её основных характеристик в различных режимах эксплуатации. Подобные решения имеют значение для систем удалённого наблюдения, промышленного контроля, мониторинга объектов, мобильных информационных комплексов и других задач, требующих оперативной передачи визуальной информации через беспроводные сети. Работа представляет интерес для специалистов в области телекоммуникаций, компьютерных сетей, цифровой обработки сигналов, видеотехнологий и информационных систем, а также для студентов и исследователей, изучающих вопросы передачи мультимедийных данных по мобильным каналам связи.

    Обновлено. 2026-08-17
    Разработка сканирующей системы передачи видеоинформации по сети сотовой связи
    Онлайн

    История

    Սիբիրյան օրագիր․ 1949–1954 թվականներ

    Գիրքը ներկայացնում է 1949–1954 թվականներն ընդգրկող օրագրային գրառումներ՝ արտացոլելով Սիբիրի հետ կապված պատմական ժամանակաշրջանի իրադարձությունները, առօրյա կյանքի պայմաններն ու մարդկային փորձառությունները։ Օրագրի ձևաչափը հնարավորություն է տալիս ժամանակագրական հաջորդականությամբ հետևելու դեպքերի ընթացքին և ծանոթանալու պատմական իրողություններին անհատական դիտարկումների ու ապրումների միջոցով։ Նման գրառումները կարևոր սկզբնաղբյուր են ոչ միայն առանձին մարդու կյանքի և կենսափորձի, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական միջավայրի, կենցաղային պայմանների, մարդկանց փոխհարաբերությունների և սոցիալական իրադրության ուսումնասիրության համար։ Հատկապես արժեքավոր է անձնական հիշողության և ժամանակի պատմական համատեքստի համադրությունը, որը թույլ է տալիս պատմական անցյալը դիտարկել ոչ միայն պաշտոնական փաստաթղթերի ու իրադարձությունների, այլև անհատական վկայությունների տեսանկյունից։ Օրագրային նյութերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել նաև խորհրդային ժամանակաշրջանի պատմությամբ, Սիբիրի հասարակական կյանքով, պատմական հիշողության և անձնական վկայությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, հուշագրական գրականության ուսումնասիրողներին, ուսանողներին և 20-րդ դարի պատմական իրադարձությունների մարդկային կողմով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Обновлено. 2026-10-31
    Սիբիրյան օրագիր․ 1949–1954 թվականներ
    Онлайн

    Технология

    Закономерности разрушения и оценка сопротивления усталости валов при сложном нагружении

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բարդ ծանրաբեռնվածության պայմաններում աշխատող լիսեռների քայքայման օրինաչափությունների և դրանց հոգնածակայունության գնահատման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են միաժամանակյա ոլորման, ծռման, ձգման և այլ մեխանիկական ազդեցությունների պայմաններում նյութերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակը, հոգնածային վնասվածքների առաջացման և զարգացման մեխանիզմները, ինչպես նաև ճաքերի ձևավորման ու տարածման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական մոդելներ, փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ և ինժեներական հաշվարկների մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել լիսեռների դիմացկունությունը, կանխատեսել դրանց ծառայության ժամկետը և բարձրացնել մեխանիկական համակարգերի հուսալիությունն ու անվտանգությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել մեքենաշինության, տրանսպորտային տեխնիկայի, էներգետիկ սարքավորումների և այլ պատասխանատու մեխանիկական համակարգերի նախագծման, շահագործման և տեխնիկական ախտորոշման գործընթացներում։

    Обновлено. 2026-09-20
    Закономерности разрушения и оценка сопротивления усталости валов при сложном нагружении