Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловЛитература
Անուշավան
«Անուշավան»-ը հայերեն գեղարվեստական գրականության նմուշ է, որի վերնագիրը կրում է հայկական անձնանվան ձև և կարող է մատնանշել ստեղծագործության կենտրոնական կերպարին կամ թեմատիկ առանցքին։ Անձնանունը հայ մշակութային միջավայրում ունի պատմական և ավանդական հնչողություն՝ կապված հայկական անվանադրության ու ինքնության հետ։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայ գրականության զարգացման համատեքստում՝ որպես ժամանակաշրջանի ընթերցողական հետաքրքրությունների և գեղարվեստական հրատարակությունների օրինակ։ Վիպական կամ պատմողական բնույթի երկերում անձնական պատմությունները հաճախ դառնում են մարդկային հարաբերությունների, հասարակական միջավայրի, բարոյական ընտրությունների և անհատական ճակատագրի ներկայացման միջոց։ Այս հրատարակության բովանդակային առանձնահատկությունները պահանջում են բնագրի ուսումնասիրություն, ուստի նկարագրությունը կենտրոնանում է վերնագրով հաստատվող գրական բնույթի և պատմամշակութային նշանակության վրա։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայալեզու գեղարվեստական գրականության, Զմյուռնիայի հայ տպագրական ու մշակութային միջավայրի և հայ ընթերցողական կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև վկայում է հայկական գրական ստեղծագործությունների տարածման և տարբեր քաղաքներում ձևավորված հայերեն հրատարակչական ավանդույթի մասին։
Обновлено. 2026-11-03
Лингвистика
Արևմտահայերենի քերականություն՝ Կոստանդնուպոլսում և Փոքր Ասիայում գործածվող խոսվածքի հիման վրա
Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից արևմտահայերենի քերականական կառուցվածքի ուսումնասիրությանն ու ներկայացմանը՝ կենտրոնանալով Կոստանդնուպոլսում և Փոքր Ասիայում տարածված լեզվական գործածության վրա։ Այն կարևոր նշանակություն ունի արևմտահայերենի ձևավորման, կանոնակարգման և տարածաշրջանային առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։ Քերականական նկարագրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվի հնչյունական, ձևաբանական և շարահյուսական համակարգերը, ինչպես նաև հասկանալու, թե ինչպես են բառերը փոխվում, կազմվում և կապակցվում խոսքի ու գրավոր շարադրանքի մեջ։ Նման աշխատություններում սովորաբար ներկայացվում են հայերենի հնչյուններն ու արտասանության առանձնահատկությունները, գոյականի հոլովումը, բայի խոնարհումը, դերանունների և ածականների գործածությունը, նախդիրներն ու կապերը, բառերի կազմությունը և նախադասության կառուցման հիմնական կանոնները։ Կոստանդնուպոլսի լեզվական միջավայրի ընդգծումը հատկապես կարևոր է, քանի որ այդ քաղաքը 19-րդ դարում արևմտահայ գրական, կրթական և մշակութային կյանքի առանցքային կենտրոններից էր։ Այստեղ ձևավորված լեզվական ավանդույթները նշանակալի ազդեցություն են ունեցել արևմտահայ գրական լեզվի զարգացման և տարածման վրա։ Փոքր Ասիայի խոսվածքային առանձնահատկությունների ներառումը թույլ է տալիս լեզուն դիտարկել նաև ավելի լայն տարածաշրջանային համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով տեղական արտասանական, բառապաշարային և քերականական տարբերություններին։ Աշխատությունը կարող էր ծառայել ինչպես հայերեն սովորող օտարերկրացիներին, այնպես էլ լեզվաբաններին, ուսուցիչներին և հայագիտությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր աղբյուր է արևմտահայերենի պատմական զարգացման, լեզվական նորմերի ձևավորման և 19-րդ դարի հայերենի քերականական նկարագրության ավանդույթի ուսումնասիրության համար։
Обновлено. 2026-11-08
Информатика
Разработка методов определения нескольких инвариантов неавтономных систем и автоматизация вычислительных процедур
Մաթեմատիկական և հաշվողական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ոչ ինքնավար դինամիկական համակարգերի մի շարք ինվարիանտների որոշման մեթոդների մշակմանը և համապատասխան հաշվարկային ընթացակարգերի ավտոմատացման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում ժամանակից բացահայտ կախվածություն ունեցող դինամիկական համակարգերի մաթեմատիկական նկարագրության առանձնահատկությունները, դրանց վարքը բնութագրող մեծությունները և ինվարիանտների տեսական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիֆերենցիալ հավասարումներով ներկայացվող համակարգերի կառուցվածքային հատկություններին, պահպանվող մեծությունների հայտնաբերման հնարավորություններին և մաթեմատիկական վերլուծության համապատասխան մեթոդներին։ Վերլուծվում են ինվարիանտների որոշման անալիտիկ և թվային մոտեցումները, հաշվարկային ալգորիթմների կառուցման սկզբունքները և դրանց կիրառելիության պայմանները տարբեր դասերի ոչ ինքնավար համակարգերի համար։ Քննարկվում են նաև սիմվոլային հաշվարկների, համակարգչային հանրահաշվի և ծրագրային գործիքների օգտագործման հնարավորությունները՝ բարդ մաթեմատիկական գործողությունների ավտոմատացման նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հաշվարկային ընթացակարգերի ճշգրտության, կայունության, արդյունավետության և ալգորիթմական բարդության գնահատման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում մշակվող մեթոդների հնարավոր կիրառություններին դինամիկական համակարգերի որակական վերլուծության, մաթեմատիկական մոդելավորման, կառավարման տեսության և ֆիզիկական գործընթացների հետազոտության բնագավառներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կիրառական մաթեմատիկայի, դիֆերենցիալ հավասարումների, դինամիկական համակարգերի տեսության, հաշվողական մաթեմատիկայի և գիտական ծրագրավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-10-08
История
Խորհրդային Միության և Սիրիայի հարաբերությունները (1966–1976 թվականներ)
Աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Միության և Սիրիայի Արաբական Հանրապետության միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական, տնտեսական և ռազմաքաղաքական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը 1966–1976 թվականների ընթացքում։ Այս ժամանակահատվածը կարևոր նշանակություն ունեցավ Մերձավոր Արևելքի քաղաքական պատմության մեջ, քանի որ տարածաշրջանում տեղի էին ունենում խորքային քաղաքական վերափոխումներ, սրվում էին արաբա-իսրայելական հակամարտությունները, ակտիվանում էին գերտերությունների մրցակցությունը և փոխվում ուժերի աշխարհաքաղաքական դասավորությունը։ Ուսումնասիրության առանցքում երկու պետությունների միջև համագործակցության ձևավորման, զարգացման և ամրապնդման գործընթացներն են, ինչպես նաև այն քաղաքական ու ռազմավարական շահերը, որոնք պայմանավորում էին նրանց փոխհարաբերությունների բնույթը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Սիրիայում 1966 թվականին տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների ազդեցության դիտարկումը, երբ իշխանության եկած նոր ղեկավարությունը արտաքին քաղաքականության մեջ առավել մեծ ուշադրություն դարձրեց Խորհրդային Միության հետ կապերի խորացմանը։ Խորհրդային կողմի համար Սիրիան կարևոր գործընկեր էր Մերձավոր Արևելքում իր քաղաքական և ռազմավարական ներկայությունն ընդլայնելու, տարածաշրջանային ազդեցությունն ամրապնդելու և արաբական երկրների հետ համագործակցությունը զարգացնելու տեսանկյունից։ Հարաբերությունների կարևոր բաղադրիչներից էին ռազմատեխնիկական աջակցությունը, սպառազինությունների մատակարարումը, ռազմական մասնագետների պատրաստումը, տնտեսական համագործակցությունը, արդյունաբերական և ենթակառուցվածքային զարգացման ծրագրերը, ինչպես նաև միջազգային քաղաքական հարթակներում փոխադարձ դիրքորոշումների մերձեցումը։ Աշխատանքի ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է 1967 թվականի արաբա-իսրայելական պատերազմի և դրա հետևանքների ազդեցությունը խորհրդա-սիրիական հարաբերությունների հետագա զարգացման վրա։ Պատերազմը, արաբական պետությունների անվտանգության խնդիրները և Իսրայելի հետ հակամարտության շարունակականությունը մեծացրին Սիրիայի կախվածությունը արտաքին ռազմաքաղաքական աջակցության աղբյուրներից՝ առավել կարևոր դարձնելով Խորհրդային Միության դերը երկրի պաշտպանության և ռազմական կարողությունների վերականգնման գործում։ Հատուկ ուշադրության է արժանի նաև 1970 թվականին Հաֆեզ ալ-Ասադի իշխանության գալուց հետո Սիրիայի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունների և խորհրդային կողմի հետ հարաբերությունների շարունակականության ու փոփոխությունների ուսումնասիրությունը։ Այս փուլում երկկողմ կապերը զարգանում էին ոչ միայն անվտանգության և ռազմական համագործակցության, այլև դիվանագիտական ու տնտեսական փոխգործակցության ուղղություններով։ 1973 թվականի արաբա-իսրայելական պատերազմի իրադարձությունները ևս նշանակալի ազդեցություն ունեցան երկու երկրների հարաբերությունների վրա՝ ընդգծելով Խորհրդային Միության ներգրավվածությունը տարածաշրջանային հակամարտությունների քաղաքական կարգավորման գործընթացներում և Սիրիայի համար ռազմավարական գործընկերության կարևորությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու նաև գերտերությունների՝ Խորհրդային Միության և Միացյալ Նահանգների մրցակցությունը Մերձավոր Արևելքում, արաբական աշխարհի քաղաքական զարգացումները և Սիրիայի արտաքին քաղաքականության տեղը Սառը պատերազմի միջազգային հարաբերությունների համակարգում։ Ներկայացված ժամանակաշրջանը կարևոր է նաև այն առումով, որ խորհրդա-սիրիական համագործակցությունը աստիճանաբար վերածվում էր երկարաժամկետ ռազմավարական գործընկերության՝ ազդեցություն ունենալով Սիրիայի պետական անվտանգության, ռազմական ներուժի, տնտեսական զարգացման և տարածաշրջանային քաղաքական դիրքերի վրա։ Աշխատանքն արժեքավոր է խորհրդային արտաքին քաղաքականության, սիրիական պետականության զարգացման, արաբական աշխարհի ժամանակակից պատմության և Մերձավոր Արևելքի աշխարհաքաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, արևելագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, ինչպես նաև Սառը պատերազմի և տարածաշրջանային հակամարտությունների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ նպաստելով խորհրդա-սիրիական հարաբերությունների պատմական նշանակության և դրանց երկարաժամկետ հետևանքների առավել ամբողջական ընկալմանը։
Обновлено. 2026-11-18
Лингвистика
Հայոց լեզվի քերականություն
Աշխատությունը նվիրված է հայոց լեզվի կառուցվածքի համակարգված ներկայացմանը և նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնելու լեզվի քերականական կանոններին, բառերի կազմությանը, խոսքի մասերին ու նախադասության կառուցման սկզբունքներին։ Այն կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ քերականագիտական մտքի պատմության մեջ՝ արտացոլելով այն ժամանակաշրջանի լեզվաբանական մոտեցումները, երբ հայերենի ուսումնասիրությունն ու կանոնակարգումը դիտվում էին որպես կրթության, գրագիտության և ազգային մշակույթի պահպանման կարևոր պայման։ Նման բնույթի քերականական աշխատություններում սովորաբար մանրամասնորեն քննվում են հնչյունների և տառերի համակարգը, վանկերի կազմությունը, բառերի ձևափոխությունը, գոյականի հոլովումը, բայի խոնարհումը, դերանունների, ածականների, մակբայների և այլ խոսքի մասերի առանձնահատկությունները։ Առանձին նշանակություն ունեն շարահյուսական կանոնները, որոնք բացատրում են բառերի կապակցման, նախադասությունների կազմության և մտքի ճիշտ արտահայտման ձևերը։ Քերականական նյութի համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս սովորողին ճանաչելու լեզվի ներքին օրինաչափությունները, տարբերակելու ճիշտ և սխալ գործածությունները և զարգացնելու գրավոր ու բանավոր խոսքի հմտությունները։ Աշխատությունը կարող էր ծառայել որպես ուսումնական ձեռնարկ դպրոցական կրթության մեջ, ինչպես նաև որպես օժանդակ աղբյուր հայերենով գրավոր խոսք կազմելու և լեզվական գիտելիքները խորացնելու համար։ Դրա պատմական արժեքը պայմանավորված է նաև հայերենի քերականական ավանդույթի ձևավորման, լեզվական նորմերի պահպանման և ուսումնական գրականության զարգացման գործում ունեցած նշանակությամբ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում լեզվաբանների, հայագետների, մանկավարժների և հայոց լեզվի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-11-09
История
Обязательный выкуп крестьянами и поселянами своих наделов у помещиков и владельцев и права и обязанности их по закону 20 декабря 1912 года
Այս պատմաիրավական աշխատությունը նվիրված է գյուղացիների և գյուղաբնակների կողմից կալվածատերերից ու հողատերերից իրենց հողաբաժինների պարտադիր գնման գործընթացին, ինչպես նաև 1912 թվականի դեկտեմբերի 20-ի օրենքով սահմանված նրանց իրավունքների և պարտականությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հողային հարաբերությունների կարգավորման այն իրավական և սոցիալ-տնտեսական պայմանները, որոնց շրջանակում գյուղացիները պետք է ձեռք բերեին իրենց կողմից օգտագործվող հողային տարածքների նկատմամբ սեփականության կամ համապատասխան գույքային իրավունքներ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է օրենքի դրույթների մանրամասն ներկայացումը, դրանց կիրառության շրջանակի և գյուղացիական տնտեսությունների վրա ունեցած ազդեցության բացահայտումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողաբաժինների պարտադիր գնման կարգին, գործարքի մասնակիցների իրավական կարգավիճակին, վճարումների պայմաններին, հողատերերի և գյուղացիների փոխադարձ իրավունքներին ու պարտականություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էր օրենսդրական կարգավորումը փորձում վերափոխել կալվածատերերի և գյուղացիական բնակչության միջև գոյություն ունեցող հողային հարաբերությունները և ինչպիսի իրավական մեխանիզմներով էր նախատեսվում այդ գործընթացի իրականացումը։ Քննարկվում են նաև գյուղացիների գույքային պատասխանատվության, հողօգտագործման, հողային սեփականության և պարտավորությունների հետ կապված հարցերը։ Օրենքի ուսումնասիրությունը ներկայացվում է ժամանակի ագրարային քաղաքականության և գյուղացիական հարցի ավելի լայն համատեքստում՝ հնարավորություն տալով գնահատելու դրա նշանակությունը հողային հարաբերությունների զարգացման համար։ Աշխատությունը արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ համադրում է իրավական նորմերը և դրանց հնարավոր սոցիալ-տնտեսական հետևանքները՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող էր հողային օրենսդրությունը փոխել գյուղացիական տնտեսությունների կարգավիճակը և նրանց հարաբերությունները հողատերերի հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել Ռուսական կայսրության ագրարային պատմությամբ, գյուղացիական իրավունքի զարգացմամբ, հողային սեփականության պատմությամբ և XX դարի սկզբի սոցիալ-տնտեսական գործընթացներով հետաքրքրվող պատմաբանների, իրավաբանների, հետազոտողների և ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-09-17