Հայոց լեզվի քերականություն

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է «Նարինե» էուբիոտիկի տարբեր դեղաձևերի և կիրառման ձևերի ազդեցության ուսումնասիրությանը հաստ աղիքի մանրէային կենսահամակեցության կարգավորման և աղիքային միկրոֆլորայի հավասարակշռության վերականգնման գործընթացներում։ Քննարկվում են հաստ աղիքի բնական միկրոբիոտայի կազմը, դրա ֆիզիոլոգիական նշանակությունը, օգտակար միկրոօրգանիզմների դերը մարսողական համակարգի բնականոն գործունեության մեջ և մանրէային հավասարակշռության խախտման հնարավոր պատճառները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կաթնաթթվային բակտերիաների կենսաբանական հատկություններին, դրանց նյութափոխանակային ակտիվությանը և աղիքային միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են «Նարինե» էուբիոտիկի տարբեր ձևերի մանրէաբանական առանձնահատկությունները, կենսունակ միկրոօրգանիզմների պահպանման պայմանները և դրանց կիրառման հնարավորությունները աղիքային միկրոբիոտայի կազմի փոփոխությունների դեպքում։ Դիտարկվում են աղիքային մանրէային համակեցության խանգարումների գնահատման մեթոդները, օգտակար և պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների քանակական հարաբերակցությունները, ինչպես նաև մանրէաբանական ցուցանիշների փոփոխությունները հետազոտվող միջոցի կիրառման ընթացքում։ Կարևորվում են աղիքային միկրոբիոտայի և օրգանիզմի նյութափոխանակային, իմունաբանական ու պաշտպանական գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել էուբիոտիկի տարբեր պատրաստուկային ձևերի կիրառման արդյունքները՝ գնահատելու դրանց ազդեցությունը աղիքային մանրէային կազմի, մարսողական համակարգի գործառական վիճակի և առանձին մանրէաբանական ցուցանիշների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում պրոբիոտիկ միկրոօրգանիզմների կենսունակության, աղիքային միջավայրում դրանց պահպանման և այլ մանրէների հետ փոխազդեցության առանձնահատկություններին։ Առանձնացվում են հետազոտական արդյունքների հավաստիության, կիրառվող պատրաստուկների անվտանգության, միկրոբիոտայի փոփոխությունների անհատական տարբերությունների և կլինիկական արդյունավետության գնահատման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բժշկական մանրէաբանության, աղիքային միկրոէկոլոգիայի, պրոբիոտիկների ուսումնասիրության և մարսողական համակարգի ֆունկցիոնալ խանգարումների հետազոտության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, գաստրոէնտերոլոգների, սննդագիտության մասնագետների, դեղագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Գրականություն

Հրատարակությունը նախատեսված է երեխաների ընթերցանության և բարոյական դաստիարակության համար՝ միավորելով խրատական բնույթի նյութեր, արձակ պատմություններ և չափածո ստեղծագործություններ։ Այն ներկայացնում է մանկական ընթերցանության այն ավանդույթը, որի նպատակն էր գրական խոսքի միջոցով զարգացնել պատանիների մտածողությունը, լեզվական կարողությունները և բարոյական պատկերացումները։ Բարոյական խրատները կարևորում են ազնվությունը, ճշմարտախոսությունը, աշխատասիրությունը, համեստությունը, հարգանքը, գթասրտությունն ու պատասխանատվությունը՝ օգնելով երեխաներին տարբերել դրական և բացասական վարքագիծը և գիտակցել սեփական արարքների հետևանքները։ Արձակ հատվածները հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու պատմողական խոսքին, կերպարների վարքագծին և կյանքի տարբեր իրավիճակներին, իսկ չափածո նյութերը նպաստում են բանաստեղծական խոսքի ընկալմանը, լեզվական զգացողության և հիշողության զարգացմանը։ Տարբեր ժանրերի համադրությունը ընթերցանությունը դարձնում է բազմազան և ուսուցողական՝ միաժամանակ խթանելով գրական ճաշակի ձևավորումը։ Այսպիսի ժողովածուները կարևոր դեր են ունեցել 19-րդ դարի հայկական կրթական միջավայրում՝ դպրոցական ընթերցանությունը կապելով լեզվի ուսուցման, գրական դաստիարակության և ազգային մշակութային արժեքների փոխանցման հետ։ Այն արժեքավոր է մանկական գրականության և հայ մանկավարժական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար։

Լրագրություն

Աշխատությունը նվիրված է հեռուստածրագրերի տեսակների, ժանրային կառուցվածքի և գործառութային առանձնահատկությունների համակարգված ուսումնասիրությանը՝ հասարակական հարաբերությունների վերափոխման և նոր տեղեկատվական միջավայրի ձևավորման պայմաններում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հեռուստատեսության՝ որպես զանգվածային հաղորդակցության ազդեցիկ միջոցի զարգացման վրա և այն փոփոխությունների վրա, որոնք հասարակական, քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային գործընթացները առաջացնում են հեռուստատեսային հաղորդումների բովանդակության, կառուցվածքի և նպատակային ուղղվածության մեջ։ Հեռուստածրագրերի տիպաբանությունը դիտարկվում է որպես տարբեր հաղորդումների դասակարգման և դրանց բնորոշ հատկանիշների բացահայտման միջոց՝ հաշվի առնելով թեմատիկան, ժանրը, լսարանը, հաղորդակցական նպատակը, ներկայացման ձևը և հասարակական գործառույթը։ Քննության են առնվում տեղեկատվական, վերլուծական, հրապարակախոսական, կրթական, մշակութային, գիտահանրամատչելի, ժամանցային և այլ բնույթի հաղորդումների առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում լրատվական ծրագրերին, որոնք ապահովում են հասարակության տեղեկացվածությունը ընթացիկ իրադարձությունների վերաբերյալ և էական դեր են կատարում հանրային օրակարգի ձևավորման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են տեղեկատվության ընտրության, կառուցվածքային կազմակերպման և լսարանին ներկայացման սկզբունքները, ինչպես նաև լրատվական հաղորդումների ձևաչափերի փոփոխությունները հասարակական նոր պայմաններում։ Վերլուծական և հրապարակախոսական ծրագրերի ուսումնասիրության ընթացքում կարևորվում է հասարակական նշանակություն ունեցող խնդիրների մեկնաբանման, տարբեր տեսակետների ներկայացման և հանրային քննարկումների կազմակերպման գործառույթը։ Դիտարկվում են հարցազրույցի, բանավեճի, կլոր սեղանի, մեկնաբանության և հեռուստատեսային քննարկման ձևաչափերը՝ որպես հասարակության տարբեր խմբերի, մասնագետների և հանրային դերակատարների միջև հաղորդակցության միջոցներ։ Հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունը մեծացնում է հեռուստատեսության դերը ոչ միայն տեղեկատվության փոխանցման, այլև հանրային կարծիքի, արժեքային պատկերացումների և սոցիալական վարքի ձևավորման գործընթացներում։ Այդ պատճառով առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում հեռուստատեսային բովանդակության սոցիալական ազդեցության գնահատմանը։ Քննության է առնվում, թե ինչպես են քաղաքական բազմակարծությունը, շուկայական հարաբերությունների զարգացումը, հասարակական ինստիտուտների վերափոխումը և տեղեկատվական մրցակցության ուժեղացումը փոխում հեռուստաընկերությունների գործունեության տրամաբանությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պետական, հանրային և առևտրային հեռարձակման մոդելների տարբերություններին, դրանց ծրագրային քաղաքականությանը և լսարանի հետ հարաբերությունների առանձնահատկություններին։ Շուկայական պայմաններում հեռուստատեսային արտադրանքը դիտարկվում է նաև որպես մրցակցային մեդիաարտադրանք, որի հաջողությունը կապված է լսարանի պահանջների, վարկանիշների, գովազդային շուկայի և հաղորդումների ձևաչափային գրավչության հետ։ Միաժամանակ կարևորվում է հասարակական պատասխանատվության խնդիրը, քանի որ լսարանի հետաքրքրության համար մրցակցությունը չպետք է նվազեցնի տեղեկատվության հավաստիության, մասնագիտական էթիկայի և հանրային նշանակություն ունեցող թեմաների լուսաբանման կարևորությունը։ Հեռուստածրագրերի տիպաբանության ուսումնասիրությունը ներառում է նաև ժամանցային հաղորդումների զարգացումը, որոնց շրջանակում կարող են առանձնացվել երաժշտական, խաղային, հումորային, մշակութային և այլ ձևաչափեր։ Դիտարկվում է տեղեկատվական և ժամանցային տարրերի փոխներթափանցումը, որի արդյունքում ձևավորվում են խառը ժանրեր և նոր հաղորդատեսակներ։ Կարևորվում են հեղինակային հաղորդումները և անհատականացված ներկայացման ձևերը, որտեղ հաղորդավարի կերպարը, խոսքի ոճը և լսարանի հետ հաղորդակցման եղանակը դառնում են ծրագրի կառուցվածքային կարևոր բաղադրիչներ։ Առանձին քննության առարկա է հեռուստալսարանի փոփոխվող դերը։ Հեռուստադիտողը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեղեկատվության պասիվ ընդունող, այլև որպես հաղորդակցական գործընթացի մասնակից, որի պահանջները, հետաքրքրությունները և արձագանքները կարող են ազդել ծրագրային քաղաքականության վրա։ Հասարակական նոր հարաբերությունների պայմաններում մեծանում է հետադարձ կապի նշանակությունը, զարգանում են ինտերակտիվ ձևաչափերը և լսարանի մասնակցությամբ հաղորդումները։ Ուսումնասիրվում է նաև տեխնոլոգիական փոփոխությունների ազդեցությունը հեռուստածրագրերի կառուցվածքի և տարածման վրա։ Թվային հեռարձակումը, ինտերնետային միջավայրը և բազմահարթակ մեդիայի զարգացումը փոխում են ավանդական հեռուստատեսության սահմանները՝ ստեղծելով բովանդակության տարածման և սպառման նոր եղանակներ։ Հեռուստատեսային արտադրանքը կարող է հասանելի դառնալ տարբեր տեխնիկական հարթակներում, ինչը փոխում է նաև ծրագրերի տևողության, կառուցվածքի, տեսողական լեզվի և լսարանի հետ հաղորդակցության սկզբունքները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հեռուստատեսային լեզվին՝ պատկերի, խոսքի, երաժշտության, գրաֆիկական տարրերի, մոնտաժի և այլ արտահայտչամիջոցների փոխհարաբերությանը։ Տարբեր հաղորդատեսակներ ձևավորում են իրենց բնորոշ տեսալսողական կառուցվածքը, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ սահմանել դրանց ժանրային և տիպաբանական առանձնահատկությունները։ Հեռուստատեսությունը դիտարկվում է նաև որպես հասարակական արժեքների, մշակութային պատկերացումների և սոցիալական վարքաձևերի տարածման գործոն։ Այդ տեսանկյունից կարևորվում է հաղորդումների ազդեցությունը տարբեր սոցիալական խմբերի վրա, ինչպես նաև զանգվածային հաղորդակցության և հասարակական գիտակցության փոխհարաբերությունը։ Տիպաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համակարգել հեռուստատեսային արտադրանքի բազմազանությունը, բացահայտել ավանդական ժանրերի փոփոխությունները և ուսումնասիրել նոր ձևաչափերի առաջացման օրինաչափությունները։ Աշխատության տեսական և կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է հեռուստատեսության զարգացման միտումները հասարակական փոփոխությունների հետ փոխկապակցված ուսումնասիրելու հնարավորությամբ։ Այն կարող է նպաստել ծրագրային քաղաքականության, հեռուստատեսային ժանրերի, լսարանի հետ հաղորդակցության և մեդիայի հասարակական գործառույթների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հեռուստալրագրության, զանգվածային հաղորդակցության, մեդիայի տեսության, սոցիոլոգիայի և հասարակական հաղորդակցության ոլորտների հետազոտողների, լրագրողների, հեռուստատեսային ծրագրերի հեղինակների, խմբագիրների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական և կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արտաքին տնտեսական գործունեության կառավարման համակարգի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրա զարգացման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում արտաքին առևտրի, միջազգային տնտեսական համագործակցության, ներդրումային կապերի և արտահանման ու ներմուծման գործընթացների կառավարման հիմնական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կարգավորման գործիքներին, մաքսային և հարկային քաղաքականությանը, արտաքին շուկաներ մուտք գործելու պայմաններին և տնտեսավարող սուբյեկտների միջազգային գործունեության կազմակերպմանը։ Վերլուծվում են արտաքին տնտեսական հարաբերությունների արդյունավետության վրա ազդող իրավական, ինստիտուցիոնալ, ֆինանսական և կազմակերպական գործոնները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը երկրի տնտեսական զարգացման հետ։ Քննարկվում են արտահանման խթանման, ներդրումային համագործակցության ընդլայնման, միջազգային մրցունակության բարձրացման և կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու արտաքին տնտեսական գործունեության կառավարման առկա մոտեցումները և առանձնացնելու դրանց զարգացման հեռանկարային ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միջազգային տնտեսագիտության, արտաքին առևտրի, տնտեսական քաղաքականության և պետական կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կրոն

Այս հատորը ներկայացնում է քրիստոնեական մտքի պատմության մեջ նշանակալի տեղ զբաղեցնող Սուրբ Օգոստինոս Հիպպոնացու աստվածաբանական և փիլիսոփայական երկի շարունակությունը։ Աշխատության առանցքում երկրային և աստվածային քաղաքների գաղափարական հակադրությունն է, որի միջոցով հեղինակը քննում է մարդկային հասարակության բնույթը, պատմության ընթացքը, բարոյական արժեքները, իշխանության ու արդարության փոխհարաբերությունները և մարդու հոգևոր կյանքի նպատակը։ Օգոստինոսը քրիստոնեական աշխարհայացքի տեսանկյունից անդրադառնում է հեթանոսական մտածողության և կրոնական պատկերացումների քննադատությանը՝ փորձելով հիմնավորել քրիստոնեական հավատի դերը մարդկության պատմության և հասարակական կյանքի մեկնաբանության մեջ։ Երկում միահյուսվում են աստվածաշնչյան մեկնությունները, փիլիսոփայական դատողությունները, պատմական օրինակներն ու բարոյագիտական հարցադրումները։ Հատորի բովանդակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու վաղ քրիստոնեական աստվածաբանության հիմնարար դրույթները, ինչպես նաև անտիկ փիլիսոփայության և քրիստոնեական մտածողության փոխազդեցությունը։ Այն արժեքավոր է կրոնի պատմությամբ, փիլիսոփայությամբ, պատմական աշխարհայացքներով և միջնադարյան մտավոր ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար՝ միաժամանակ բացահայտելով այն գաղափարական հիմքերը, որոնց վրա հետագայում զարգացել է եվրոպական քրիստոնեական հասարակական ու քաղաքական մտածողությունը։

Գրականություն

1867 թվականին Զմյուռնիայում՝ Տետեյանի տպարանում հրատարակված այս՝ 330 էջից բաղկացած գիրքը Ալեքսանդր Դյումայի «Կոմս Մոնտե Քրիստո» վեպի չորրորդ մասն է։ Վեպի գլխավոր հերոսը Էդմոն Դանտեսն է՝ երիտասարդ նավաստին, որի կյանքը կտրուկ փոխվում է դավաճանության և անարդար մեղադրանքի հետևանքով։ Երկարատև բանտարկությունից և ծանր փորձություններից հետո նա ձեռք է բերում նոր ինքնություն ու հնարավորություններ և վերադառնում՝ իր անցյալի իրադարձությունների համար պատասխանատուներին առերեսելու նպատակով։ Ստեղծագործության հիմնական թեմաներից են արդարության որոնումը, վրեժը, դավաճանությունը, հավատարմությունը, հարստության և իշխանության ազդեցությունը մարդու վարքի վրա, ինչպես նաև բարոյական ընտրության հետևանքները։ Վեպի բազմամաս կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս աստիճանաբար բացահայտելու կերպարների անցյալը, նրանց փոխհարաբերությունները և գործողությունների հետևանքները։ Չորրորդ մասը շարունակում է ընդհանուր պատմողական գիծը, սակայն միայն մատենագիտական տվյալներով հնարավոր չէ ճշգրտորեն որոշել, թե Դյումայի բնագրի որ հատվածներն են ներառված այս հրատարակության մեջ կամ ինչպես են բաժանված հայերեն հրատարակության մասերը։ XIX դարում եվրոպական վեպերի հայերեն թարգմանություններն ու հրատարակությունները նպաստում էին հայ ընթերցողների՝ համաշխարհային գրականության հետ ծանոթությանը և հայերեն գեղարվեստական արձակի զարգացմանը։ Զմյուռնիան այդ ժամանակաշրջանում հայալեզու տպագրության կարևոր կենտրոններից էր։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ թարգմանական գրականության, XIX դարի ընթերցողական մշակույթի և Դյումայի ստեղծագործության հայերեն տարածման պատմության ուսումնասիրության համար։ Թարգմանչի ինքնությունը, թարգմանության աղբյուրը և բնագրի հետ համապատասխանությունը պարզելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել գրքի տիտղոսաթերթն ու ամբողջական բնագիրը։