Երևանի քաղաքապետարանի ենթակայության առողջության առաջնային պահպանման բուժհաստատությունների կառավարման համակարգում բարեփոխումների իրականացման հիմնավորումը

Գրականություն

Ժան-Ժակ Ռուսսոն (1712–1778) համարվում է Ֆրանսիայի լուսավորության շրջանի ամենաազդեցիկ փիլիսոփաներից մեկը, whose գաղափարներն ազդել են քաղաքական փիլիսոփայության, կրթության, սոցիոլոգիայի և մարդկային իրավունքների զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները կենտրոնացած են մարդու բնության, հասարակության և պետության հարաբերությունների վրա, որտեղ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում ազատության և բնական իրավունքի հարցը։ Ռուսսոն ընդգծում էր, որ մարդը ծնվում է ազատ և բարի, սակայն հասարակությունը և հասարակական կազմակերպումները հաճախ խեղաթյուրում են նրա բնածին բարությունը, ինչը հանգեցնում է անհավասարության, ճնշման և բարոյական տագնապների։ Նրա հայտնի գործերից են «Սոցիալական պայմանագիր» և «Մարդու և քաղաքացիի իրավունքների մասին» գաղափարները, որոնց միջոցով նա ներկայացնում է հասարակական կարգի, ժողովրդի կամքի և օրենքի գերակայության սկզբունքները։ Ռուսսոն առաջարկում էր «խորհրդային կամք» (volonté générale) գաղափարը, ըստ որի պետությունը պետք է արտացոլի բոլոր քաղաքացիների ընդհանուր շահերը, ապահովելով արդար և հավասար հասարակություն։ Նրա փիլիսոփայությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել ֆրանսիական հեղափոխության, արդի ժողովրդավարական համակարգերի ձևավորման և մարդու իրավունքների գաղափարների զարգացման վրա։ Կրթության և անհատի զարգացման հարցերում նա կարևորում էր բնական զարգացումը, ազատ խաղը և կրթության միջոցով մարդու ներքին բարոյականության և գիտելիքների աճը։ Ռուսսոյի աշխատանքները շարունակում են մնալ հիմնարար քաղաքական և փիլիսոփայական ուսումնասիրությունների առարկա, քանի որ նրանք անդրադառնում են արդարության, ազատության և հասարակության հիմնարար սկզբունքներին։

Գյուղատնտեսություն

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է դափնու տերևների (Laurus nobilis) էքստրակտների հակաօքսիդանտային ակտիվության և in vivo պայմաններում վերքամոքիչ (ռանազժիվլյայուշչի) հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ համադրելով ֆիտոքիմիական, կենսաբանական և փորձարարական մոտեցումները։ Հեղինակը վերլուծում է բույսի կենսաքիմիական կազմը՝ ընդգծելով պոլիֆենոլների, ֆլավոնոիդների, տերպենոիդների և այլ կենսաակտիվ միացությունների բարձր պարունակությունը, որոնք պայմանավորում են դրա հակաօքսիդանտային ներուժը և օքսիդատիվ սթրեսի նվազեցման կարողությունը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տարբեր էքստրակցիոն մեթոդներ (ջրային, էթանոլային և այլ լուծիչներով ստացված էքստրակտներ) և դրանց ազդեցությունը կենսաակտիվ նյութերի կոնցենտրացիայի վրա, ինչպես նաև հակաօքսիդանտային ակտիվության գնահատման փորձարարական մոդելներ՝ ազատ ռադիկալների չեզոքացման և բջջային պաշտպանության ցուցանիշներով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում in vivo փորձերին, որտեղ կենդանական մոդելների վրա ուսումնասիրվում է մաշկային վնասվածքների վերականգնման արագությունը՝ էքստրակտների կիրառման դեպքում, համեմատելով վերահսկիչ խմբերի հետ։ Նշվում է, որ դափնու տերևների էքստրակտները կարող են խթանել հյուսվածքների ռեգեներացիան, նվազեցնել բորբոքային գործընթացները և արագացնել էպիթելացման փուլը՝ հավանաբար պայմանավորված հակաբորբոքային և հակաօքսիդանտային մեխանիզմների համակցված ազդեցությամբ։ Աշխատությունը նաև քննարկում է հնարավոր կիրառությունները դեղագործության և վերականգնողական բժշկության ոլորտներում՝ որպես բնական ծագման կենսաակտիվ նյութերի աղբյուր։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Laurus nobilis էքստրակտների կենսաբժշկական ներուժը որպես հակաօքսիդանտ և վերքամոքիչ միջոցների զարգացման խոստումնալից ուղղություն։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է հագուստի մոդելավորման ուսուցման մեթոդաբանական և ստեղծագործական հիմքերի ուսումնասիրմանը՝ ազգային տարազի առանձնահատկությունների ներառմամբ։ Ներկայացվում են հագուստի նախագծման սկզբունքները, ձևակազմության, գունային լուծումների, զարդանախշերի և նյութերի ընտրության առանձնահատկությունները՝ ազգային մշակութային ժառանգության պահպանման և ժամանակակից դիզայնի պահանջների համադրությամբ։ Քննարկվում են ուսումնական գործընթացի կազմակերպման մեթոդները, ուսանողների ստեղծագործական մտածողության զարգացման ուղիները, ինչպես նաև ազգային տարազի կառուցվածքային և գեղարվեստական տարրերի կիրառման հնարավորությունները նորաձևության նախագծման մեջ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի դիզայնի կրթության, մասնագիտական հմտությունների ձևավորման և ազգային մշակույթի փոխանցման տեսանկյունից։ Գիրքը նախատեսված է դիզայնի և տեխնոլոգիայի ոլորտի դասախոսների, ուսանողների, հագուստի մոդելավորման մասնագետների և ազգային տարազով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է բենզո[h]քինազոլինների և կարբոցիկլերի հետ սպիրոկապակցված միացությունների սինթեզի, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և կենսաքիմիական ու քիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են օրգանական սինթեզի ժամանակակից մեթոդները, ռեակցիոն մեխանիզմները և փորձարարական մոտեցումները, որոնք կիրառվում են նշված հետերոցիկլային համակարգերի ստացման համար։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է ստացված միացությունների կառուցվածք-ակտիվություն կապերը՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը կենսաբանական ակտիվության վրա, այդ թվում՝ հակամանրէային, հակաուռուցքային և ֆերմենտային համակարգերի վրա ազդող հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սպիրոկապակցված կարբոցիկլերի տարածական կառուցվածքին, էլեկտրոնային հատկություններին և դրանց դերին կենսաբանական թիրախների հետ փոխազդեցության գործընթացներում։ Աշխատությունում ներառված են նաև ֆիզիկաքիմիական հետազոտության մեթոդներ՝ սպեկտրոսկոպիա, քրոմատոգրաֆիա և կառուցվածքային անալիզ, որոնք հնարավորություն են տալիս հաստատել ստացված միացությունների կառուցվածքը և մաքրությունը։ Գրքի արդյունքները կարևոր են դեղագործական քիմիայի, օրգանական սինթեզի, կենսաօրգանական քիմիայի և նոր կենսաակտիվ միացությունների մշակման ոլորտներում աշխատող գիտնականների և հետազոտողների համար՝ նպաստելով նոր դեղանյութերի և կենսաակտիվ մոլեկուլների նախագծման գործընթացին։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի ԳԿՀ-երի՝ գիտական և մշակութային գործունեության շրջանակում իրականացված աշխատանքների ուսումնասիրությանը և 1984 թվականի արդյունքների վերլուծությանը։ Գրքում համակարգված կերպով ներկայացվում և գնահատվում են տվյալ ժամանակաշրջանում կատարված հիմնական աշխատանքները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց բովանդակությանը, կազմակերպման սկզբունքներին, արդյունավետությանը և գործնական նշանակությանը։ Հեղինակը վերլուծում է ԳԿՀ-երի գործունեության տարբեր ուղղությունները՝ ներառյալ տեղեկատվական սպասարկումը, գրադարանային ֆոնդերի կազմակերպումը, մատենագիտական աշխատանքը, ընթերցողների սպասարկումը, գիտական և մեթոդական գործունեությունը, ինչպես նաև մշակութային և կրթական միջոցառումների իրականացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հավաքված նյութերի համակարգմանը և դրանց հիման վրա գործունեության դրական կողմերի ու առկա խնդիրների բացահայտմանը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչն են մեթոդական հանձնարարականները, որոնք նպատակ ունեն նպաստելու ԳԿՀ-երի աշխատանքի կազմակերպման, պլանավորման և արդյունավետության բարձրացման գործընթացներին։ Ներկայացվող առաջարկություններում կարող են ընդգրկվել ֆոնդերի համալրման և պահպանման, մատենագիտական նկարագրությունների կազմման, տեղեկատվության որոնման ու տարածման, ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրման և աշխատակիցների մասնագիտական գործունեության կատարելագործման հարցերը։ Գրքում աշխատանքների վերլուծությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անցած ժամանակահատվածի հաշվետու ամփոփում, այլև որպես հետագա գործունեության կազմակերպման և մեթոդական բարելավման հիմք։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու 1984 թվականի Հայաստանի գրադարանային և տեղեկատվական համակարգի գործունեության առանձնահատկությունների, առաջնահերթությունների և կազմակերպչական մոտեցումների մասին։ Աշխատության մեջ ներկայացվող մեթոդական մոտեցումները կարող են օգտակար լինել գրադարանային աշխատանքների միասնականացման, ծառայությունների որակի բարձրացման և մասնագիտական աշխատանքի արդյունավետության գնահատման համար։ Գիրքը հատկապես արժեքավոր է գրադարանային գործի պատմությամբ, մատենագիտությամբ և Հայաստանի տեղեկատվական համակարգերի զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, տեղեկատվական ծառայությունների մասնագետներին, մեթոդիստներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և գրադարանագիտության ու տեղեկատվական գիտությունների ուսանողներին։