Երևանի նորագույն ճարտարապետությունը քաղաքային միջավայրում

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական, սոցիոլոգիական և սոցիալական քաղաքականության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է աղքատության և սոցիալ-տնտեսական անհավասարության հաղթահարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում աղքատության առաջացման տնտեսական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ պատճառները, բնակչության եկամուտների տարբերակման առանձնահատկությունները և հասարակության տարբեր խմբերի կենսամակարդակի վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աղքատության չափման մեթոդներին, եկամուտների և սպառման անհավասարության գնահատման ցուցանիշներին, ինչպես նաև սոցիալական խոցելիության բացահայտման մոտեցումներին։ Վերլուծվում են զբաղվածության մակարդակի, աշխատավարձերի, կրթության հասանելիության, առողջապահական ծառայությունների և սոցիալական պաշտպանության համակարգի ազդեցությունները բնակչության բարեկեցության վրա։ Քննարկվում են տնտեսական աճի և սոցիալական արդարության փոխկապակցվածությունը, եկամուտների վերաբաշխման մեխանիզմները, հարկաբյուջետային քաղաքականության հնարավորությունները և սոցիալական աջակցության ծրագրերի արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել աղքատության տարածքային, ժողովրդագրական և սոցիալական առանձնահատկությունները, միջազգային փորձը, վիճակագրական տվյալների վերլուծության մեթոդները և անհավասարության նվազեցմանն ուղղված տնտեսական քաղաքականության մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում աշխատաշուկայի զարգացման, մասնագիտական կրթության, ձեռնարկատիրության խթանման և սոցիալական ներառման նշանակությանը աղքատության երկարաժամկետ հաղթահարման գործընթացում։ Կարևորվում են պետական կառավարման մարմինների, հասարակական կազմակերպությունների և միջազգային կառույցների համագործակցության հնարավորությունները՝ սոցիալական պաշտպանության համակարգի կատարելագործման և բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, սոցիոլոգիայի, սոցիալական աշխատանքի, հանրային կառավարման և աղքատության ու անհավասարության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 1846–1917 թվականներին Թիֆլիսի նահանգի տնտեսական, հասարակական և մշակութային կյանքում հայ բուրժուազիայի գործունեության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Ռուսական կայսրության Հարավային Կովկասում ընթացող սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում հայ ձեռնարկատերերի, առևտրականների, արդյունաբերողների, ֆինանսական գործիչների և քաղաքային սեփականատերերի մասնակցությունն է տարածաշրջանի շուկայական հարաբերությունների զարգացմանը։ Քննվում են կապիտալի կուտակման հիմնական աղբյուրները, առևտրային գործունեության ուղղությունները, արտադրական ձեռնարկությունների ձևավորումը, ֆինանսավարկային հարաբերությունների զարգացումը և հայ գործարար շրջանակների կապերը ինչպես Կովկասի, այնպես էլ Ռուսական կայսրության այլ տնտեսական կենտրոնների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Թիֆլիս քաղաքին՝ որպես վարչական, առևտրային և մշակութային խոշոր կենտրոնի, որտեղ հայ բնակչության տարբեր սոցիալական խմբեր կարևոր տեղ էին զբաղեցնում քաղաքային տնտեսության մեջ։ Ուսումնասիրվում է առևտրային կապիտալի աստիճանական ներգրավումը արդյունաբերական ոլորտում, ձեռնարկատիրական գործունեության նոր ձևերի տարածումը, ընկերությունների և ֆինանսական կառույցների ձևավորումը, ինչպես նաև տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման ազդեցությունը ապրանքաշրջանառության և շուկաների ընդլայնման վրա։ Կարևորվում է հայ բուրժուազիայի սոցիալական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ առանձնացնելով տարբեր տնտեսական հնարավորություններ և գործունեության ոլորտներ ունեցող խմբերը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գործարար ընտանիքների տնտեսական ռազմավարություններին, սեփականության ձևերին և կապիտալի փոխանցման ու ընդլայնման առանձնահատկություններին։ Առանձին ուղղություն է հայ ձեռնարկատիրական շրջանակների հասարակական և բարեգործական գործունեությունը։ Քննվում է նրանց մասնակցությունը կրթական, մշակութային, հրատարակչական և համայնքային նախաձեռնությունների ֆինանսավորմանը, ինչպես նաև հայկական հասարակական հաստատությունների զարգացմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են տնտեսական շահերի և քաղաքային կառավարման միջև փոխհարաբերությունները, հասարակական կառույցներում գործարար խավի մասնակցությունը և սոցիալական ազդեցության ձևավորման մեխանիզմները։ Ժամանակաշրջանի ընթացքում տեղի ունեցած արդյունաբերականացման, քաղաքայնացման, տնտեսական ճգնաժամերի, քաղաքական շարժումների և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ազդեցությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայ բուրժուազիայի գործունեության փոփոխություններին տարբեր պատմական փուլերում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հարավային Կովկասի տնտեսական և սոցիալական պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ գործարար խավի դերի, տնտեսական արդիականացման գործընթացների և Թիֆլիսի նահանգի բազմազգ հասարակության սոցիալ-տնտեսական զարգացման մասին։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության կարգավորող ինստիտուտների գործունեության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը գլոբալացման պայմաններում՝ ընդգծելով պետական կառավարման համակարգի ադապտացիան միջազգային տնտեսական գործընթացներին։ Հեղինակը վերլուծում է կարգավորող ինստիտուտների դերը շուկայի արդյունավետության ապահովման, մրցակցության պաշտպանության, ֆինանսական կայունության և տնտեսական քաղաքականության իրականացման գործընթացներում։ Գրքում դիտարկվում են հիմնական ինստիտուցիոնալ մարմինները՝ կենտրոնական բանկ, մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողով, հարկային և մաքսային մարմիններ, ինչպես նաև դրանց փոխգործակցությունը գլոբալ տնտեսական միջավայրի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գլոբալացման ազդեցությանը ներքին տնտեսական քաղաքականության վրա՝ կապիտալի շարժի ազատականացում, արտաքին առևտրի ընդլայնում, միջազգային կարգավորիչ ստանդարտների ներդրում և տնտեսական կախվածությունների աճ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ինստիտուցիոնալ արդյունավետության խնդիրները՝ կարգավորման որակ, կոռուպցիոն ռիսկեր, վարչական կարողություններ և քաղաքական ազդեցության աստիճան։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ գլոբալացման պայմաններում ՀՀ տնտեսական զարգացման համար անհրաժեշտ է կարգավորող ինստիտուտների շարունակական բարեփոխում և միջազգային լավագույն փորձի ադապտացված կիրառություն։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների և ինստիտուցիոնալ հետազոտողների համար։

Պատմություն

Գիրքը ուսումնասիրում է երկու պետությունների փոխհարաբերությունները՝ կենտրոնանալով պատերազմների, դաշինքների և տարածաշրջանային ուժերի հավասարակշռության վրա։ Հիմնական բովանդակությունը․ Քաղաքական հակամարտություններ Կիլիկիայի հայկական թագավորության և Եգիպտոսի սուլթանության միջև պարբերական ռազմական բախումներ։ Ռազմական արշավներ Մամլուքների արշավանքները Կիլիկիա և հայկական դիմադրությունը։ Դիվանագիտական հարաբերություններ Խաղաղության պայմանագրեր, հաշտության փորձեր և հարկային պարտավորություններ։ Տնտեսական և ռազմավարական գործոններ Առևտրային ուղիների վերահսկում և տարածաշրջանային ազդեցություն։ Կիլիկիայի թագավորության անկման գործընթաց Մամլուքյան ճնշումների ուժեղացումը և հայկական պետության թուլացումը։

Մաթեմատիկա

Աշխատանքը նվիրված է հաճախությունների ԳԲՀ և տերահերցային տիրույթներում գործող բազմամոդ երկկապ էլեկտրադինամիկական կառուցվածքների տեսական և կիրառական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բարձր հաճախականությունների տիրույթում էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման, փոխազդեցության և կառավարման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր մոդերի միջև էներգիայի փոխանցման և փոխկապակցման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկկապ կառուցվածքների էլեկտրադինամիկական հատկությունների բացահայտմանը, դրանց երկրաչափական և ֆիզիկական պարամետրերի ազդեցության գնահատմանը և բազմամոդ ռեժիմների ձևավորման օրինաչափությունների ուսումնասիրմանը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են կիրառվել մաթեմատիկական մոդելավորման, թվային հաշվարկների և փորձարարական հետազոտությունների մեթոդներ՝ կառուցվածքների հաճախականային բնութագրերը, ռեզոնանսային հատկությունները, դաշտերի բաշխումը, անցման և անդրադարձման գործակիցները तथा այլ էլեկտրադինամիկական պարամետրեր վերլուծելու համար։ Տերահերցային տիրույթի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ այդ տիրույթը հնարավորություն է տալիս համատեղել միկրոալիքային և օպտիկական տեխնոլոգիաների որոշ հնարավորություններ՝ ստեղծելով նոր կիրառություններ կապի, սպեկտրոսկոպիայի, զգայորոշման, պատկերավորման և նյութերի հետազոտության ոլորտներում։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է ուսումնասիրվող կառուցվածքների կիրառական ներուժի բացահայտումը՝ բարձր հաճախականության ազդանշանների ձևավորման, փոխանցման, զտման և կառավարման համակարգերում դրանց օգտագործման տեսանկյունից։ Բազմամոդ կառուցվածքների հետազոտությունը կարող է նպաստել ավելի արդյունավետ, փոքրաչափ և ֆունկցիոնալ էլեկտրադինամիկական սարքերի նախագծմանը, ինչպես նաև ԳԲՀ և տերահերցային համակարգերի տեխնիկական բնութագրերի բարելավմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել էլեկտրադինամիկայով, միկրոալիքային տեխնիկայով, տերահերցային տեխնոլոգիաներով, ռադիոֆիզիկայով և բարձր հաճախականության սարքաշինությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, ինժեներներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Լեզվաբանություն

Ա. Կ. Պետիկյանի այս ուսումնական աշխատությունը միավորում է աշխարհաբարի քերականության գործնական ուսուցումն ու շարադրության նախնական հմտությունների զարգացումը։ Այն նպատակ ունի սովորողներին ծանոթացնելու հայերենի կառուցվածքին, լեզվական կանոնների ճիշտ կիրառությանը և գրավոր խոսքի կազմակերպման հիմնական սկզբունքներին։ Քերականական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու բառերի կազմությունն ու ձևափոխությունը, խոսքի մասերի առանձնահատկությունները, նախադասության կառուցվածքը և բառերի միջև քերականական կապերը։ Շարադրության տարրերի ընդգրկումը լրացնում է այդ գիտելիքները՝ ուղղորդելով սովորողին մտքերը տրամաբանված հաջորդականությամբ ներկայացնելու, համապատասխան բառապաշար ընտրելու, նախադասությունները կապակցելու և ամբողջական տեքստ կազմելու գործում։ Գործնական ուղղվածությունը կարևոր է, քանի որ լեզվական կանոնների իմացությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեսական գիտելիք, այլև որպես բանավոր և գրավոր հաղորդակցության հիմք։ Այսպիսի ձեռնարկները նպաստել են աշխարհաբարի ուսուցման համակարգմանը և մայրենի լեզվով գրագետ արտահայտվելու կարողությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերենի դասավանդման պատմության, 19-րդ դարի վերջի լեզվաբանական մտքի և հայ մանկավարժական գրականության ուսումնասիրության համար՝ արտացոլելով քերականական գիտելիքն ու գրավոր խոսքի զարգացումը մեկ ուսումնական համակարգում համադրելու մոտեցումը։