Ֆինանսական պատասխանատվության իրավական հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Ֆինանսներ

Ֆինանսական վերահսկողություն իրականացնելու համար պետական մարմինները ձևավորում են հատուկ լիազոր կառույցներ, որոնց հիմնական նպատակն է ապահովել պետական և մասնավոր ֆինանսական հոսքերի օրինականությունը, թափանցիկությունը և արդյունավետությունը, ինչպես նաև կանխել կոռուպցիոն ռիսկերը, հարկային խախտումները և բյուջետային միջոցների ոչ նպատակային օգտագործումը։ Այս համակարգում կենտրոնական դեր ունեն ֆինանսների նախարարության ենթակայությամբ գործող վերահսկողական ստորաբաժանումները, որոնք իրականացնում են պետական բյուջեի կատարողականի մոնիթորինգ, ծախսերի արդյունավետության գնահատում և ֆինանսական կարգապահության ապահովում։ Կարևոր դեր ունի նաև Հայաստանի Հանրապետության պետական եկամուտների կոմիտե-ը, որը վերահսկում է հարկերի, մաքսային վճարների հավաքագրումը և պայքարում է հարկային ու մաքսային խախտումների դեմ՝ ապահովելով պետական եկամուտների կայունությունը։ Ֆինանսական վերահսկողության համակարգում նշանակալի է նաև Հայաստանի Հանրապետության հաշվեքննիչ պալատ-ը, որը իրականացնում է անկախ պետական աուդիտ՝ գնահատելով պետական միջոցների օգտագործման օրինականությունն ու արդյունավետությունը։ Բացի այդ, ֆինանսական շուկաների վերահսկման ոլորտում կարևոր դեր ունի կենտրոնական բանկը, որը կարգավորում և վերահսկում է բանկային համակարգը, ապահովում ֆինանսական կայունություն և վերահսկում ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեությունը։ Այս բոլոր մարմինները միասին ձևավորում են ֆինանսական վերահսկողության բազմաստիճան համակարգ, որի նպատակն է ապահովել պետական ֆինանսների կայուն կառավարում և հանրային վստահության բարձրացում։

Հոգեբանություն

Երազները ըստ Carl Jung-ի ընկալվում են որպես մարդու անգիտակցական աշխարհի կարևոր արտահայտություն, որը բացահայտում է անհատի ներքին հոգեկան վիճակը, խորքային մտքերը և այն բովանդակությունները, որոնք գիտակցական մակարդակում հաճախ չեն գիտակցվում։ Յունգի տեսության մեջ երազները չեն դիտվում միայն որպես պատահական պատկերների կամ ճնշված ցանկությունների արտահայտություն, այլ որպես իմաստալից խորհրդանիշների համակարգ, որը կապված է մարդու անձնական փորձի, ինչպես նաև կոլեկտիվ անգիտակցականի հետ։ Նրա կարծիքով անգիտակցականը բաժանվում է երկու հիմնական մասի՝ անձնական անգիտակցական, որը ձևավորվում է մարդու սեփական կյանքի փորձից, և կոլեկտիվ անգիտակցական, որը պարունակում է մարդկության ընդհանուր հոգեբանական փորձառությունները և արխետիպերը։ Երազներում հայտնվող պատկերները, ըստ Յունգի, հաճախ կրում են արխետիպային նշանակություն, օրինակ՝ հերոսը, ստվերը, մայրը կամ իմաստուն ծերունին, որոնք արտահայտում են մարդու հոգու տարբեր կողմերը և ներքին հակասությունները։ Յունգը կարևորում էր երազների մեկնաբանությունը որպես ինքնաճանաչման ճանապարհ, քանի որ դրանք օգնում են մարդուն հասկանալ իր ներքին հակամարտությունները, վախերը, ցանկությունները և զարգացման հնարավոր ուղիները։ Նրա մոտեցմամբ երազները նաև հոգեկան հավասարակշռության վերականգնման միջոց են, քանի որ անգիտակցականը երազների միջոցով փորձում է փոխհատուցել գիտակցական կյանքի միակողմանիությունը և բերել ամբողջականության զգացում։ Յունգը նաև կարծում էր, որ երազների խորհրդանիշները պետք է դիտարկվեն ոչ թե մեկ ընդհանուր իմաստով, այլ յուրաքանչյուր մարդու համար առանձին, քանի որ դրանք կապված են անձի կյանքի փորձի և հոգեբանական առանձնահատկությունների հետ։ Նրա տեսությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել հոգեբանության, հոգեթերապիայի, արվեստի և մշակութաբանության զարգացման վրա՝ բացելով նոր մոտեցումներ մարդու ներաշխարհի ուսումնասիրության համար։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական և հոգեբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տնտեսական վարքագծի հոգեբանական հիմքերի և ռացիոնալության վերաբերյալ ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տնտեսական որոշումների կայացման գործընթացում անհատական ընկալումների, նախասիրությունների, հույզերի, սպասումների և սոցիալական ազդեցությունների նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դասական տնտեսագիտության մեջ ձևավորված ռացիոնալ ընտրության պատկերացումների և մարդու իրական վարքագիծը նկարագրող նոր տեսական մոտեցումների փոխհարաբերությանը։ Վերլուծվում են սահմանափակ ռացիոնալության, անորոշության պայմաններում որոշումների կայացման, ճանաչողական շեղումների և ռիսկի ընկալման հետ կապված հիմնահարցերը։ Քննարկվում են նաև հոգեբանական գործոնների ազդեցությունները սպառողական վարքագծի, խնայողությունների, ներդրումային ընտրությունների և շուկայական որոշումների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես են տնտեսական և հոգեբանական գործոնները համատեղ ձևավորում մարդկանց ընտրություններն ու վարքագիծը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, վարքագծային տնտեսագիտության, տնտեսական հոգեբանության և որոշումների կայացման տեսության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մշակույթ

Արվեստաբանական և ազգագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայկական ասեղնագործության պատմական զարգացման, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և ավանդական ձևերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ասեղնագործության տարբեր տեսակները, կիրառվող նյութերն ու տեխնիկաները, զարդանախշային համակարգերը և դրանց ձևավորման մշակութային միջավայրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուսական, երկրաչափական և այլ զարդամոտիվների կառուցվածքին, գունային լուծումներին ու գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներին։ Վերլուծվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում և պատմաազգագրական միջավայրերում ձևավորված ասեղնագործական ավանդույթները, դրանց ընդհանրություններն ու տեղային առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև ասեղնագործության կիրառությունը հագուստի, կենցաղային գործվածքների և զանազան դեկորատիվ առարկաների ձևավորման մեջ, ինչպես նաև արհեստի փոխանցումը սերնդեսերունդ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հայկական ասեղնագործությունը դիտարկելու որպես նյութական և գեղարվեստական մշակույթի կարևոր բաղադրիչ՝ բացահայտելով դրա պատմական ու գեղագիտական արժեքը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ արվեստի պատմության, ազգագրության, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի և ավանդական արհեստների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Հրատարակությունը մատենագիտական բնույթի աշխատություն է, որը համակարգում է Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Հայաստանի կանանց մասնակցությանը վերաբերող գրականությունն ու հրապարակումները։ Այն նախատեսված է թեմայի վերաբերյալ տարբեր աղբյուրների որոնումը հեշտացնելու և կանանց մասնակցության պատմության ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմք ստեղծելու նպատակով։ Ցանկում ներկայացվող նյութերը վերաբերում են ռազմաճակատում և թիկունքում գործունեություն ծավալած հայ կանանց, բուժաշխատողների, կապավորների, հետախուզական և այլ ծառայությունների ներկայացուցիչների, ինչպես նաև պատերազմի տարիներին արտադրական, հասարակական ու օգնության աշխատանքներում ներգրավված կանանց մասին հրապարակումներին։ Մատենագիտական գրառումների միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել ինչպես առանձին մասնակիցների կենսագրությունների, այնպես էլ կանանց հավաքական ներդրման վերաբերյալ ստեղծված գրականության շրջանակի մասին։ Հատուկ նշանակություն ունեն անձնական պատմություններին, հուշերին, կենսագրական ակնարկներին և ժամանակի մամուլում հրապարակված նյութերին վերաբերող գրառումները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու պատերազմի պատմությունը նաև անհատական փորձառությունների և սոցիալական պատմության տեսանկյունից։ Հրատարակությունն արժեքավոր է նաև կանանց պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ համակարգված ձևով ներկայացնում է մի թեմա, որը պատերազմի ընդհանուր պատմագրության մեջ հաճախ դիտարկվել է ավելի լայն ռազմական և հասարակական գործընթացների համատեքստում։ Նյութերի թեմատիկ կազմակերպումը կարող է օգնել հետազոտողներին բացահայտելու համապատասխան գրքերը, հոդվածները, ակնարկները և փաստագրական հրապարակումները՝ հետագա ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ ցանկը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպես է ներկայացվել պատերազմի տարիներին հայ կանանց գործունեությունը և ինչպիսի թեմաներ են առավել մեծ ուշադրություն ստացել պատմական ու հուշագրական գրականության մեջ։ Մատենագիտական տեսանկյունից այն կատարում է տեղեկատվական, որոնողական և աղբյուրագիտական գործառույթ՝ պահպանելով տվյալ թեմայով հրատարակված նյութերի մասին համակարգված տեղեկություններ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը կարևոր օժանդակ աղբյուր է Հայաստանի նորագույն պատմության, կանանց պատմության և պատերազմի ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով հետազոտողին նպատակային կերպով կողմնորոշվել համապատասխան գրականության և սկզբնաղբյուրային նյութերի շրջանակում։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է մարդու կյանքի երկու կարևոր բաղադրիչներին՝ աշխատանքին և հանգստին՝ դիտարկելով դրանց նշանակությունը անհատի զարգացման, առօրյա կյանքի կազմակերպման և հասարակական բարօրության տեսանկյունից։ Աշխատանքը ներկայացվում է որպես մարդու պարտականությունների, ինքնուրույնության, օգտակար գործունեության և անձնական կարողությունների դրսևորման կարևոր միջոց, իսկ հանգիստը՝ որպես ուժերի վերականգնման, առողջության պահպանման և հոգեկան հավասարակշռության անհրաժեշտ պայման։ Այս երկու հասկացությունների համադրությունը հնարավորություն է տալիս խորհելու ժամանակի ճիշտ օգտագործման, պարտականությունների և անձնական կարիքների միջև հավասարակշռություն պահպանելու, ինչպես նաև աշխատասիրության ու չափավորության արժեքների շուրջ։ Նման թեմաներով գրականությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել հասարակական և բարոյական դաստիարակության գործում՝ խրախուսելով նպատակասլացությունը, կարգապահությունը, պատասխանատվությունը և առողջ կենսակերպը։ Աշխատանքի ու հանգստի ճիշտ հարաբերակցությունը դիտարկվում է ոչ միայն անհատի, այլև ընտանիքի և հասարակության կյանքի կազմակերպման տեսանկյունից։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն հասարակական-խրատական գրականության, աշխատանքային մշակույթի ձևավորման և ժամանակաշրջանի բարոյակրթական պատկերացումների ուսումնասիրության համար։