Ֆոնդային բորսաների գործունեության կարգավորման և կատարելագործման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

Այլ առարկաներ

Գյուղատնտեսական գիտությունների, բուսաբուծության և ագրոքիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պարարտացման ազդեցության ուսումնասիրությանը կորթինի (Satureja hortensis L.) աճի, զարգացման, կենսազանգվածի ձևավորման և եթերայուղերի քանակական ու որակական ցուցանիշների վրա Իրանի Իսլամական Հանրապետության Արաքի շրջանի բնակլիմայական պայմաններում։ Քննության են առնվում կորթինի կենսաբանական առանձնահատկությունները, մշակության ագրոտեխնիկական պահանջները և դրա նշանակությունը որպես եթերայուղատու, համեմունքային ու դեղաբուսական մշակաբույս։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողի սննդատարրերով ապահովվածությանը, պարարտանյութերի տեսակներին, կիրառման չափաքանակներին և դրանց ազդեցությանը բույսերի աճի ու զարգացման փուլերի վրա։ Վերլուծվում են բույսերի բարձրության, ճյուղավորման, տերևային մակերեսի, կանաչ և չոր կենսազանգվածի ձևավորման հնարավոր փոփոխությունները տարբեր պարարտացման պայմաններում։ Քննարկվում են հանքային և օրգանական սնուցման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ազդեցությունը բույսերի ֆիզիոլոգիական գործընթացների և արտադրողականության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել եթերայուղերի պարունակության որոշման, դրանց քիմիական բաղադրության վերլուծության և առանձին բաղադրիչների հարաբերակցության գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում Արաքի շրջանի հողակլիմայական գործոնների, ոռոգման պայմանների և սննդատարրերի հասանելիության փոխազդեցությանը կորթինի աճի ու եթերայուղերի կուտակման գործընթացներում։ Կարևորվում է պարարտացման տարբերակների համեմատական գնահատումը՝ բերքատվության, եթերայուղերի որակի, արտադրական ծախսերի և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցությունների տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է նպաստել կորթինի մշակության գիտականորեն հիմնավորված պարարտացման համակարգերի կատարելագործմանը և բարձրորակ եթերայուղային հումքի ստացման համար նպաստավոր պայմանների բացահայտմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ագրոնոմիայի, ագրոքիմիայի, դեղաբույսերի մշակության, բույսերի ֆիզիոլոգիայի և եթերայուղատու մշակաբույսերի արտադրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Լեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային ժամանակաշրջանում արևելահայ մամուլի լեզվական առանձնահատկությունների, զարգացման միտումների և հասարակական-քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությամբ պայմանավորված լեզվական գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են Հայաստանի անկախացումից հետո մամուլի լեզվում տեղի ունեցած բառապաշարային, քերականական, ոճական և իմաստային փոփոխությունները, ինչպես նաև զանգվածային լրատվության միջոցների դերը ժամանակակից արևելահայերենի զարգացման և լեզվական նորմերի տարածման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասարակական-քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և տեխնոլոգիական ոլորտներին առնչվող նոր բառերի ու արտահայտությունների ձևավորմանը, օտարաբանությունների ներթափանցմանը, փոխառությունների գործածությանը և նորաբանությունների տարածման օրինաչափություններին։ Ուսումնասիրվում են մամուլի հրապարակումների լեզվաոճական առանձնահատկությունները, հրապարակախոսական խոսքի կառուցվածքը, վերնագրերի ձևավորման սկզբունքները, արտահայտչական միջոցների կիրառությունը և լրագրողական խոսքի ազդեցության մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում գրական լեզվի նորմերի պահպանման, խոսքի ճշտության, հստակության, մատչելիության և լեզվական մշակույթի հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում են հետխորհրդային հասարակության քաղաքական, սոցիալական և մշակութային վերափոխումների արտացոլումը մամուլի լեզվում, գաղափարական բառապաշարի փոփոխությունները և նոր հաղորդակցական իրողությունների ազդեցությունը լրագրողական խոսքի վրա։ Դիտարկվում են նաև տպագիր և առցանց լրատվամիջոցների լեզվական առանձնահատկությունները, հրապարակախոսական տարբեր ժանրերի լեզվական կազմակերպումը, խոսակցական տարրերի կիրառությունը և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման հետևանքով առաջացած լեզվական նոր երևույթները։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից հայերենի զարգացման օրինաչափությունների բացահայտման, մամուլի լեզվի գիտական նկարագրության և լրագրողական խոսքի մշակույթի կատարելագործման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, հայագետների, լրագրողների, խմբագիրների, հաղորդակցաբանների, բանասիրական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Կենսաբանություն

Այս աշխատանքային տետրը նախատեսված է «Գենետիկա» առարկայի գործնական պարապմունքների ընթացքում ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքի համար։ Այն լրացնում է դասախոսական նյութը և օգնում է ամրապնդել տեսական գիտելիքները՝ կիրառելով դրանք խնդիրների, վարժությունների և հաշվարկների միջոցով։ Տետրում ընդգրկված են՝ Գենետիկական խնդիրների լուծման առաջադրանքներ Մենդելյան խաչաձևումների վարժություններ Ժառանգականության օրինաչափությունների ամրապնդման հարցեր Քրոմոսոմային քարտեզների և պարզ սխեմաների վերլուծություն Ինքնաստուգման հարցեր և առաջադրանքներ Այս նյութը նպաստում է ուսանողների վերլուծական մտածողության զարգացմանը և գենետիկայի գործնական կիրառման հմտությունների ձևավորմանը։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է մթնոլորտային օդի աղտոտվածության վերահսկման համար նախատեսված ոչ գծային հետևող համակարգի մշակման և հետազոտման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են օդային միջավայրում աղտոտող նյութերի պարունակության շարունակական չափման, ստացված տվյալների մշակման և դրանց փոփոխություններին ավտոմատ կերպով արձագանքող կառավարման համակարգերի ստեղծման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ գծային դինամիկական գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրմանը, քանի որ իրական պայմաններում չափիչ սարքերի, տվիչների և վերահսկվող միջավայրի միջև փոխազդեցությունը միշտ չէ, որ հնարավոր է բավարար ճշտությամբ ներկայացնել գծային կախվածություններով։ Քննության են առնվում մթնոլորտում տարբեր աղտոտիչների կոնցենտրացիաների փոփոխությունների գրանցման, ազդանշանների փոխակերպման, չափման սխալների նվազեցման և օգտակար տեղեկատվության առանձնացման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հետևող համակարգի դինամիկական հատկությունների, կայունության, արագագործության, զգայունության և չափումների ճշգրտության գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում է համակարգի արձագանքը վերահսկվող ցուցանիշների արագ կամ աստիճանական փոփոխություններին, արտաքին խանգարումներին և չափիչ սարքավորումների պարամետրերի հնարավոր տատանումներին։ Մաթեմատիկական մոդելավորման միջոցով հնարավոր է նկարագրել համակարգի հիմնական տարրերի փոխազդեցությունը, որոշել կարգավորման նպատակահարմար պարամետրերը և գնահատել տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում դրա արդյունավետությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տվիչներից ստացվող տվյալների մշակման, ազդանշանների զտման և աղմուկի ազդեցության նվազեցման մեթոդներին, որոնք կարևոր են շրջակա միջավայրի իրական պայմաններում հուսալի չափումներ ապահովելու համար։ Մշակվող համակարգը կարող է հնարավորություն տալ ժամանակին հայտնաբերելու օդի որակի ցուցանիշների փոփոխությունները և ապահովելու աղտոտվածության մակարդակի երկարաժամկետ դիտարկում։ Նման տեխնիկական լուծումները կարող են կիրառվել արդյունաբերական տարածքներում, քաղաքային միջավայրում և բնապահպանական դիտարկման կայաններում՝ օդի վիճակի վերաբերյալ տվյալների ստացման և վերլուծության նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ավտոմատ կառավարման տեսության և բնապահպանական չափիչ տեխնիկայի զարգացման համար՝ նպաստելով մթնոլորտային աղտոտվածության վերահսկման առավել ճշգրիտ, կայուն և արդյունավետ համակարգերի ստեղծմանը։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիական դատավարությունում հայցի ապահովման ինստիտուտի տեսական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգի շրջանակում։ Հայցի ապահովումը դիտարկվում է որպես դատական պաշտպանության արդյունավետությունն ապահովող կարևոր դատավարական մեխանիզմ, որի հիմնական նշանակությունը ապագա դատական ակտի կատարման հնարավորության պահպանման, դատավարության ընթացքում կողմերի օրինական շահերի պաշտպանության և այնպիսի իրավիճակների կանխման մեջ է, որոնք կարող են դժվարացնել կամ անհնար դարձնել դատական պաշտպանության իրականացումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել հայցի ապահովման իրավական բնույթը, նպատակները, կիրառման հիմքերը, դատավարական կարգը և ապահովման միջոցների ընտրության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել դատարանի կողմից ապահովման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության հիմնավորմանը, ներկայացված պահանջի և ընտրված միջոցի միջև համաչափության պահպանմանը, ինչպես նաև հայցվորի և պատասխանողի շահերի հավասարակշռման խնդրին։ Կարևոր է ուսումնասիրել այն չափանիշները, որոնց հիման վրա դատարանը գնահատում է ապագա դատական ակտի կատարման հնարավոր վտանգը և որոշում ժամանակավոր սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև գույքի կամ դրամական միջոցների նկատմամբ կիրառվող սահմանափակումների, որոշակի գործողությունների արգելման և քաղաքացիական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսվող այլ ապահովման միջոցների առանձնահատկությունները՝ առանց դրանք դիտարկելու որպես վեճի վերջնական լուծում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հայցի ապահովման վերաբերյալ դատական ակտերի պատճառաբանվածության և դատական հայեցողության սահմանների ուսումնասիրությունը, քանի որ չափազանց լայն կամ անհամաչափ միջոցները կարող են էականորեն ազդել դատավարության մասնակիցների իրավունքների և տնտեսական գործունեության վրա։ Միաժամանակ կարող են քննության առնվել ապահովման միջոցների փոփոխման, փոխարինման կամ վերացման հետ կապված դատավարական հարցերը, ինչպես նաև դրանց կիրառման հետևանքով հնարավոր վնասների և կողմերի իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմների հարաբերակցությունը։ Համեմատական իրավական վերլուծությունը կարող է հնարավորություն տալ բացահայտելու այլ իրավական համակարգերում կիրառվող մոտեցումները և գնահատելու դրանց նշանակությունը Հայաստանի քաղաքացիական դատավարության զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քաղաքացիական դատավարության տեսության, դատական պրակտիկայի և իրավական պաշտպանության արդյունավետության վերաբերյալ մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հայցի ապահովման ինստիտուտի կիրառման խնդիրներն ու դրա հետագա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։

Պատմություն

Հ. Ռ. Իսրայելյանի ուսումնասիրությունը նվիրված է ուշ բրոնզի դարաշրջանի Հայաստանի բնակչության կրոնական պատկերացումների, պաշտամունքային ավանդույթների և հոգևոր մշակույթի հետազոտությանը՝ հիմնվելով հնագիտական նյութերի վրա։ Աշխատության առանցքում հնագիտական գտածոների միջոցով հնագույն հասարակության աշխարհայացքի, գերբնական ուժերի մասին պատկերացումների և ծիսական գործունեության հնարավոր դրսևորումների բացահայտումն է։ Հեղինակը դիտարկում է նյութական մշակույթի այն վկայությունները, որոնք կարող են տեղեկություններ հաղորդել պաշտամունքային կյանքի, խորհրդանշական պատկերացումների և կրոնական արարողությունների վերաբերյալ։ Հնագիտական առարկաները, պատկերագրական նյութերը, ծիսական նշանակություն ունեցող իրերն ու հնավայրերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն են տալիս վերակազմելու ուշ բրոնզի դարաշրջանի հոգևոր մշակույթի որոշ կողմեր և բացահայտելու դրանց կապը հասարակական կյանքի ու տնտեսական գործունեության հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Հայաստանի հին բնակչության մշակութային ավանդույթների, տարածաշրջանային ընդհանրությունների և հոգևոր պատկերացումների պատմական զարգացման հետազոտության տեսանկյունից։ Աշխատությունը նպաստում է հնագիտական տվյալների հիման վրա հին հայկական պաշտամունքների և հավատալիքների գիտական մեկնաբանությանը՝ արժեքավոր նյութ տրամադրելով հնագիտության, կրոնագիտության և հին Հայաստանի պատմության մասնագետներին։