Գարեգին Նժդեհի ստեղծագործություններին բնորոշ լեզուաոճական միջոցները

Այլ առարկաներ

Արվեստաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Սպահանի գեղանկարչական դպրոցի ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունների և Ռեզա Աբբասիի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում դպրոցի գեղարվեստական սկզբունքները, պատկերային համակարգը, հորինվածքային լուծումները և իրանական գեղանկարչության ավանդույթների վերափոխման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նկարչի ստեղծագործական ոճին, կերպարների մեկնաբանությանը, գծի արտահայտչականությանը, գունային լուծումներին և առանձին մանրանկարների զարգացմանը։ Վերլուծվում են դիմանկարային մոտեցումների, առօրյա կյանքի տեսարանների և անհատականացված կերպարների տարածման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը դպրոցի գեղարվեստական լեզվի ձևավորման համար։ Քննարկվում են նաև ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրի ազդեցությունը, գեղանկարչական ավանդույթների շարունակականությունն ու նորարարական միտումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նկարչի տեղն ու նշանակությունը իրանական կերպարվեստի զարգացման մեջ և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Սպահանի դպրոցի գեղագիտական առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, իրանագետների, մանրանկարչության և արևելյան արվեստի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կրոն

Աշխատությունը ներկայացնում է XVIII դարի սկզբի հայկական հմայիլներից մեկի գիտական ուսումնասիրությունը՝ համադրելով պատմամշակութային ներածությունը, բնագրի վերարտադրությունը, տառադարձումը, անգլերեն թարգմանությունը և մանրամասն ծանոթագրությունները։ Ուսումնասիրության առարկան 1727 թվականին Կոստանդնուպոլսում տպագրված հայկական աղոթական փաթեթագիրն է, որը ներառում է աղոթքներ, սաղմոսներ, ավետարանական հատվածներ, հոգևոր երգեր, պահպանական բնույթի տեքստեր և պատկերազարդումներ։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս հմայիլը դիտարկել միաժամանակ որպես հայ գրավոր մշակույթի հուշարձան, քրիստոնեական ավանդույթի կրող և վաղ նոր շրջանի ժողովրդական կրոնական մշակույթի արտահայտություն։ Ֆաքսիմիլային վերարտադրության շնորհիվ պահպանվում է սկզբնաղբյուրի տեսողական կառուցվածքը՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ոչ միայն տեքստային բովանդակությունը, այլև գրքի կամ փաթեթագրի նյութական ու պատկերագրական առանձնահատկությունները։ Բնագրի տառադարձումը կարևոր նշանակություն ունի գրաբարի և պատմական հայերեն տեքստերի ուսումնասիրության համար, իսկ ծանոթագրված թարգմանությունը հնարավորություն է տալիս նյութը հասանելի դարձնել նաև այն ընթերցողներին, որոնք չեն տիրապետում բնագրի լեզվին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեքստերում առկա աստվածաշնչյան և աստվածաբանական հիմքերին, ինչպես նաև դրանց ժողովրդական ու ավանդական տարրերին։ Հրատարակության հավելվածները ևս նպաստում են հուշարձանի կառուցվածքի, պատկերազարդումների և հայկական այլ հմայիլների հետ ունեցած առնչությունների ուսումնասիրությանը։ Հմայիլների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հայերի առօրյա կրոնական մշակույթի ըմբռնման համար, քանի որ նման փաթեթագրերը վաղ նոր շրջանում տարածված էին որպես անձնական պահպանության հետ կապված կրոնական առարկաներ և կարող էին կրվել մարդու մոտ։ Այս նյութի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել պաշտոնական քրիստոնեական ավանդույթի, ժողովրդական հավատալիքների, ձեռագրային ու տպագիր մշակույթի և պատկերագրության փոխազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուրագիտական և բանասիրական ուսումնասիրություն է, որը մեկ ամբողջության մեջ միավորում է բնագրագիտական աշխատանքը, թարգմանությունը, պատմամշակութային մեկնաբանությունը և նյութական ժառանգության ներկայացումը՝ նպաստելով XVIII դարի հայկական կրոնական ու գրավոր մշակույթի առավել ամբողջական ճանաչմանը։

Գյուղատնտեսություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական կոոպերացիայի զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրությանը՝ Լոռու մարզը դիտարկելով որպես հետազոտության օրինակ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսական արտադրողների համագործակցության ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, կոոպերատիվների տնտեսական նշանակությունը և դրանց դերը գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոքր և միջին գյուղացիական տնտեսությունների միավորման հնարավորություններին, համատեղ արտադրության, վերամշակման, պահպանման և իրացման կազմակերպմանը, ինչպես նաև նյութատեխնիկական ռեսուրսների և ֆինանսական միջոցների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը։ Լոռու մարզի օրինակով դիտարկվում են տարածաշրջանի գյուղատնտեսական ներուժը, տնտեսությունների կառուցվածքը, արտադրողների առջև ծառացած հիմնական խնդիրները և կոոպերացիայի միջոցով դրանց հաղթահարման հնարավորությունները։ Քննարկվում են կոոպերատիվների ստեղծմանն ու գործունեությանը նպաստող և խոչընդոտող տնտեսական, կազմակերպական և իրավական գործոնները, ինչպես նաև անդամների միջև համագործակցության արդյունավետության, կառավարման և շահերի համադրման հարցերը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման հնարավորությունների ընդլայնմանը, շուկայական դիրքերի ամրապնդմանը, արտադրանքի մրցունակության բարձրացմանը և ավելացված արժեքի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու կոոպերացիայի դերը գյուղական տարածքների սոցիալ-տնտեսական զարգացման, զբաղվածության ընդլայնման և գյուղատնտեսական արտադրության կայունության ապահովման գործում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագետների, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, գյուղական համայնքների և կոոպերատիվների կառավարման ներկայացուցիչների, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների մասնագետների, հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է գնաճի զսպման քաղաքականության դերի և նշանակության ուսումնասիրությանը տնտեսության մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործընթացում։ Քննության են առնվում գնաճի տնտեսական էությունը, դրա առաջացման հիմնական պատճառները, դրսևորման ձևերը և սոցիալ-տնտեսական հետևանքները։ Վերլուծվում են պահանջարկի և առաջարկի փոփոխությունների, դրամական զանգվածի, արտադրական ծախսերի, փոխարժեքի, ներմուծվող ապրանքների գների և գնաճային սպասումների ազդեցությունները ընդհանուր գների մակարդակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրամավարկային քաղաքականության գործիքներին, տոկոսադրույքների կարգավորմանը, փողի առաջարկի կառավարմանը և գնաճային սպասումների վերահսկման մեխանիզմներին։ Քննարկվում է նաև հարկաբյուջետային քաղաքականության դերը գնաճային ճնշումների մեղմման գործում՝ պետական ծախսերի, հարկային քաղաքականության և բյուջետային հավասարակշռության տեսանկյունից։ Դիտարկվում է գնաճի զսպման միջոցառումների ազդեցությունը տնտեսական աճի, զբաղվածության, ներդրումային ակտիվության, բնակչության իրական եկամուտների և սպառողական վարքագծի վրա։ Կարևորվում է հակագնաճային միջոցառումների հավասարակշռված իրականացումը, քանի որ գների կայունության ապահովմանն ուղղված քաղաքականությունը կարող է փոխկապակցված լինել տնտեսական ակտիվության և ֆինանսական պայմանների փոփոխությունների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գնաճի կանխատեսման, տնտեսական ցուցանիշների մշտադիտարկման և համապատասխան քաղաքական որոշումների արդյունավետության գնահատման մեթոդներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գնաճի կարգավորման և տնտեսական կայունության միջև առկա փոխկապակցվածությունները, ինչպես նաև դիտարկելու հակագնաճային քաղաքականության իրականացման հնարավոր մոտեցումները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, մակրոտնտեսական քաղաքականության մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Շիկահող պետական արգելոցի տարածքում տարածված մակրոսկոպիկ սնկերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը միկոլոգիական բնույթի է և նպատակ ունի բացահայտելու արգելոցի սնկային կենսաբազմազանության կազմը, տեսակային բազմազանությունը, տարածման օրինաչափությունները և էկոլոգիական առանձնահատկությունները։ Աշխատության հիմքում ընկած է բնական անտառային էկոհամակարգում հանդիպող խոշոր պտղամարմիններ ձևավորող սնկերի ուսումնասիրությունը՝ դրանց տաքսոնոմիական պատկանելիության, կենսաբանական առանձնահատկությունների և էկոլոգիական դերերի պարզաբանմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել տարբեր կարգաբանական խմբերի ներկայացուցիչներ, դրանց տարածվածությունը տարբեր բուսական համակեցություններում և բարձրության գոտիներում, ինչպես նաև սնկերի կապը ծառատեսակների ու այլ բույսերի հետ։ Հատուկ նշանակություն ունի միկոռիզային սնկերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք սերտ փոխհարաբերություններ են ձևավորում բույսերի արմատային համակարգերի հետ և կարևոր դեր ունեն անտառային էկոհամակարգերի սննդանյութերի շրջանառության ու կայունության պահպանման գործում։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև սապրոտրոֆ, մակաբույծ և այլ էկոլոգիական խմբերի ներկայացուցիչների առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն՝ ցույց տալով սնկերի բազմազան գործառույթները էկոհամակարգում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հազվագյուտ, օգտակար, բուժիչ կամ թունավոր տեսակների բացահայտումն ու բնութագրումը։ Շիկահողի արգելոցի մակրոսնկերի վերաբերյալ հետագա ուսումնասիրություններում նույնպես արձանագրվել են Հայաստանի համար նոր տեսակներ և ցեղեր, ինչպես նաև ուսումնասիրվել են սնկերի օգտակար և վնասակար հատկությունները, ինչը վկայում է տարածքի բարձր միկոլոգիական արժեքի մասին։ Առանձնահատուկ արժեք ունի տեսակների տարածման կապի ուսումնասիրությունը բուսականության ուղղաձիգ գոտիականության և տարբեր բուսական համայնքների հետ, քանի որ այդպիսի տվյալները հնարավորություն են տալիս գնահատելու շրջակա միջավայրի պայմանների ազդեցությունը սնկային կենսաբազմազանության ձևավորման վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ Շիկահողի բնական էկոհամակարգերի կենսաբազմազանության գնահատման և պահպանության համար, քանի որ սնկերը ոչ միայն էկոհամակարգերի բաղադրիչներ են, այլև մասնակցում են օրգանական նյութի քայքայմանը, հողի ձևավորմանը, սննդանյութերի շրջանառությանը և բույսերի հետ փոխադարձ օգտակար կապերի հաստատմանը։ Աշխատությունը նաև արժեքավոր է հազվագյուտ և պահպանության կարիք ունեցող սնկային տեսակների բացահայտման տեսանկյունից, ինչը կարող է հիմք ծառայել դրանց տարածման վերահսկման և կենսաբազմազանության պահպանության միջոցառումների մշակման համար։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն համալրում է Հայաստանի պահպանվող տարածքների միկոլոգիական ուսումնասիրությունների բազան և հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու երկրի սնկային կենսաբազմազանության մասին։ Հեղինակի գիտական աշխատանքների շարքում առկա են նաև Շիկահողի արգելոցի գաստերոիդ բազիդիոմիցետների, միկոռիզային սնկերի, բուժիչ մակրոսնկերի և մակրոսկոպիկ սնկերի տաքսոնոմիական բազմազանության վերաբերյալ ուսումնասիրություններ, որոնք լրացնում են այս հետազոտության ընդհանուր գիտական ուղղվածությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Շիկահողի պետական արգելոցի մակրոսկոպիկ սնկերի բազմազանության, տարածման և էկոլոգիական նշանակության ուսումնասիրություն՝ համադրելով միկոլոգիական, տաքսոնոմիական և էկոլոգիական մոտեցումները և ընդգծելով սնկային կենսաբազմազանության պահպանության ու հետագա ուսումնասիրման կարևորությունը։

Մանկավարժություն

Մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ավագ դպրոցում ֆիզիկական դաստիարակության ժամանակակից տեխնոլոգիաների մշակման գիտատեսական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ֆիզիկական դաստիարակության նպատակները, բովանդակությունը, կազմակերպման սկզբունքները և ուսուցման արդիական մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների տարիքային ու անհատական առանձնահատկությունների հաշվառմանը, շարժողական կարողությունների զարգացմանը, ֆիզիկական ակտիվության խթանմանը և առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորմանը։ Վերլուծվում են դասավանդման նոր մեթոդների, տարբերակված ուսուցման, ինքնուրույն աշխատանքի և սովորողների առաջընթացի գնահատման միջոցների կիրառման տեսական ու մեթոդական հիմքերը։ Քննարկվում են նաև ֆիզիկական դաստիարակության դասերի արդյունավետ կազմակերպման, ուսումնական ծանրաբեռնվածության համապատասխանեցման և սովորողների ակտիվ մասնակցությունն ապահովող մանկավարժական պայմանները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու ավագ դպրոցում ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի արդիականացման և արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության ուսուցիչների, մարզական մանկավարժների, կրթության մեթոդաբանների և համապատասխան ոլորտի հետազոտողների համար։