Գայ Դիմիտրիի Գայ: (Հայկ Դիմիտրիի Բժշկյանց): Մատենագիտական ցանկ

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաթաղանթային (էլեկտրամեմբրանային) եղանակների կիրառությանը կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի անջատման, մաքրման և խտացման գործընթացներում։ Գրքում ներկայացվում են մեմբրանային տարանջատման հիմնական սկզբունքները՝ ներառյալ էլեկտրադիալիզը, էլեկտրօսմոզը և իոնափոխանակային մեմբրանների աշխատանքային մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց համադրությունը էլեկտրական դաշտի ազդեցության հետ։ Հեղինակը վերլուծում է կենսաբանական ծագում ունեցող միացությունների՝ սպիտակուցների, ամինաթթուների, ֆերմենտների և այլ բիոակտիվ նյութերի առանձնացման արդյունավետ տեխնոլոգիական ուղիները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են գործընթացների կինետիկ և թերմոդինամիկական առանձնահատկությունները, մեմբրանների ընտրողականությունը, խցանման (fouling) երևույթները և դրանց կանխման մեթոդները։ Ներկայացվում են նաև փորձարարական տվյալներ և տեխնոլոգիական սխեմաներ, որոնք ցույց են տալիս էլեկտրաթաղանթային համակարգերի կիրառման առավելությունները ավանդական տարանջատման մեթոդների համեմատ։ Գիրքը ընդգծում է նման տեխնոլոգիաների նշանակությունը կենսատեխնոլոգիայի, դեղագործական արտադրության և սննդի արդյունաբերության մեջ՝ որպես էներգաարդյունավետ և բարձր ընտրողական գործընթացներ։ Աշխատությունը նախատեսված է քիմիական ինժեներների, կենսատեխնոլոգների, հետազոտողների և մեմբրանային տեխնոլոգիաներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Լոռու մարզում գտնվող Լոռի Բերդ հնագիտական հուշարձանին և դրա միջին բրոնզի դարին վերաբերող նյութերի ուսումնասիրությանը։ Լոռի Բերդը կարևոր նշանակություն ունեցող հնագիտական հուշարձան է, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Հայաստանի տարածքում հնագույն բնակչության կյանքի, նյութական մշակույթի և հասարակական զարգացման պատմական առանձնահատկությունների մասին։ Միջին բրոնզի դարաշրջանի հնագիտական նյութերը կարևոր սկզբնաղբյուր են բնակավայրերի բնույթի, կենցաղի, արտադրական գործունեության, արհեստների, նյութերի մշակման եղանակների և առօրյա կյանքի տարբեր կողմերի ուսումնասիրման համար։ Հուշարձանի հնագիտական հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս վերլուծելու պեղումների ընթացքում հայտնաբերված նյութական մնացորդները, դրանց բնորոշ հատկանիշները, ժամանակագրական դիրքը և կապերը Հայաստանի ու հարակից տարածքների համաժամանակյա մշակութային երևույթների հետ։ Այսպիսի ուսումնասիրություններում կարևոր տեղ ունեն խեցեղենի, գործիքների, զարդերի և այլ գտածոների գիտական նկարագրությունն ու համեմատական քննությունը, որոնք նպաստում են հնագույն հասարակությունների կենսակերպի և մշակութային կապերի բացահայտմանը։ Լոռի Բերդի նյութերի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Լոռու տարածաշրջանի հնագույն պատմության, բնակեցման գործընթացների և Հայաստանի բրոնզեդարյան մշակույթների զարգացման առանձնահատկությունների լուսաբանման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, բրոնզի դարի մշակույթներով զբաղվող մասնագետներին, հնագիտական նյութերի ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև Հայաստանի հնագույն պատմությամբ և պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Կրոն

Այս աստվածաբանական աշխատությունը ներկայացնում է քրիստոնեական եկեղեցու նշանավոր հայրերից մեկի՝ Սուրբ Հովհան Ոսկեբերանի մեկնողական ավանդությունը՝ նվիրված Հին Կտակարանի Եսայի մարգարեի գրքի բովանդակության և հոգևոր իմաստի բացահայտմանը։ Եսայի մարգարեի գիրքը կարևոր տեղ է զբաղեցնում աստվածաշնչյան գրականության մեջ՝ ընդգրկելով Աստծո արդարության, ժողովրդի հոգևոր վիճակի, ապաշխարության, փրկության հույսի, արդարության հաստատման և ապագա փրկչական իրադարձությունների վերաբերյալ մարգարեական խոսքեր։ Քրիստոնեական մեկնողական ավանդության մեջ այս գիրքը հատկապես նշանակալի է Մեսիայի գալստյան, աստվածային փրկագործության և մարդկության հոգևոր վերափոխման հետ կապված մարգարեությունների տեսանկյունից։ Հովհան Ոսկեբերանը հայտնի է աստվածաշնչյան բնագրերի խորքային մեկնությամբ, բարոյական հարցադրումների ընդգծմամբ և Սուրբ Գրքի ուսմունքը հավատացյալների առօրյա կյանքի հետ կապելու իր մոտեցմամբ։ Նրա մեկնողական ժառանգության կարևոր առանձնահատկություններից է աստվածաշնչյան խոսքի իմաստի բացահայտումը՝ հաշվի առնելով ինչպես բնագրի պատմական ու գրական համատեքստը, այնպես էլ դրա հոգևոր և բարոյական նշանակությունը։ Նման մեկնություններում ուշադրություն է դարձվում մարգարեական խոսքի բովանդակությանը, դրա հասցեատերերի պատմական իրավիճակին, մեղքի ու արդարության հակադրությանը, ապաշխարության անհրաժեշտությանը և Աստծո ողորմության գաղափարին։ Եսայի մարգարեի խոսքերի քրիստոնեական մեկնաբանությունը նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Հին և Նոր Կտակարանների գաղափարական կապերը, հատկապես այն հատվածները, որոնք քրիստոնեական ավանդության մեջ ընկալվել են որպես Քրիստոսի անձի, առաքելության և փրկագործության նախապատկերներ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի աստվածաշնչյան ուսմունքի խորքային ընկալման համար, քանի որ միավորում է Սուրբ Գրքի մեկնությունը, եկեղեցու հայրերի աստվածաբանական մտածողությունը և բարոյական դաստիարակության նպատակները։ Այն ընթերցողին ուղղորդում է ուշադրություն դարձնելու հավատքի և գործերի փոխկապակցվածությանը, հոգևոր պատասխանատվությանը, արդարության պահպանմանը և Աստծո կամքի ճանաչմանը։ Սուրբ Հովհան Ոսկեբերանի մեկնողական ժառանգությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում քրիստոնեական աստվածաբանության պատմության մեջ և դարեր շարունակ օգտագործվել է հոգևոր կրթության, քարոզչության ու Սուրբ Գրքի ուսումնասիրության մեջ։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցական գրականության, հայրաբանական ժառանգության, աստվածաշնչյան մեկնաբանության և քրիստոնեական աստվածաբանական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հոգևորականներին, աստվածաբաններին, բանասերներին և ընթերցողներին, որոնք ուսումնասիրում են Հովհան Ոսկեբերանի երկերը, Եսայի մարգարեի գիրքը և հայերենով պահպանված քրիստոնեական մեկնողական ավանդությունը։

Տեխնոլոգիա

Շինարարական և ինժեներական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է թեթև և ծանր բետոններից կառուցված կարկասային շենքերի վարքի համեմատական ուսումնասիրությանը սեյսմիկ ազդեցությունների պայմաններում։ Քննության են առնվում տարբեր խտություն և ֆիզիկամեխանիկական հատկություններ ունեցող բետոնների կիրառմամբ կառուցված շենքերի դինամիկական բնութագրերը, զանգվածի և կոշտության ազդեցությունը կառուցվածքի արձագանքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրաշարժային բեռնվածքների պայմաններում առաջացող տեղաշարժերին, ներքին ուժերին, տատանման առանձնահատկություններին և կառուցվածքային տարրերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակին։ Վերլուծվում են թեթև ու ծանր բետոնների կիրառման դեպքում շենքի ընդհանուր զանգվածի, կարկասի կոշտության և սեյսմիկ ուժերի միջև ձևավորվող փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են նաև հաշվարկային մոդելների ընտրության, կառուցվածքային լուծումների արդյունավետության գնահատման և սեյսմակայունության ապահովման հետ կապված նախագծային հարցերը։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարբեր տեսակի բետոնների ազդեցությունը կարկասային շենքերի սեյսմիկ արձագանքի վրա և հիմնավորելու համապատասխան կառուցվածքային լուծումների ընտրությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել շինարարական կոնստրուկցիաների, սեյսմակայուն շինարարության և կառուցվածքային մեխանիկայի ոլորտների մասնագետների համար։

Մշակույթ

Ժողովածուն նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության գրադարանների աշխատանքի փորձի ներկայացմանը և մասնագիտական գործունեության տարբեր կողմերի լուսաբանմանը։ Նյութերում ամփոփվում և ներկայացվում են գրադարանների գործնական աշխատանքի ընթացքում ձևավորված փորձը, կիրառված մեթոդները, կազմակերպչական մոտեցումները և ընթերցողների սպասարկման ու գրադարանային ֆոնդերի օգտագործման արդյունավետ ձևերը։ Հրատարակությունը կարող է ներառել տարբեր գրադարանների գործունեության օրինակներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին կազմակերպվում գրքային ֆոնդերի համալրումը, դասակարգումը, պահպանությունն ու օգտագործումը, ինչպես նաև ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքը և մշակութալուսավորչական միջոցառումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի առաջավոր փորձի տարածման գաղափարը, որի միջոցով հաջողված աշխատանքային մեթոդները ներկայացվում էին այլ գրադարանների մասնագետներին՝ նրանց գործունեության կատարելագործման նպատակով։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային համակարգի կառուցվածքի, առաջնահերթությունների և մասնագիտական աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքների մասին։ Այն արժեքավոր է նաև որպես պատմամշակութային աղբյուր, քանի որ գրադարանների գործունեության օրինակների միջոցով արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական, մշակութային և հասարակական կյանքի որոշ առանձնահատկություններ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանային գործի պատմությամբ, Հայաստանի մշակութային հաստատությունների զարգացմամբ, մատենագիտությամբ և խորհրդային շրջանի կրթամշակութային քաղաքականությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ժողովածուն կարող է հետաքրքրել նաև գրադարանագետներին, արխիվագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, ոլորտի ուսանողներին և հետազոտողներին, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի գրադարանային համակարգի ձևավորումն ու գործունեության պատմական փորձը։

Լեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է արդի հայերենում և պարսկերենում անձի հատկանիշներ արտահայտող դարձվածքների զուգադրական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով երկու լեզուների դարձվածաբանական համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Գրքում վերլուծվում են մարդու արտաքին, բնավորության, մտավոր, բարոյական, հուզական և սոցիալական հատկանիշները բնութագրող դարձվածքները, դրանց իմաստային առանձնահատկությունները, կառուցվածքային ձևերը և գործածության ոլորտները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է դարձվածքների առաջացման մշակութային հիմքերը, ազգային մտածողության դրսևորումները, պատկերավորության միջոցները և լեզվական աշխարհընկալման առանձնահատկությունները՝ համեմատելով հայ և պարսիկ ժողովուրդների լեզվամշակութային ավանդույթները։ Աշխատությունում ներկայացվում են դարձվածքների իմաստաբանական, կառուցվածքային և ոճական վերլուծություններ, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը թարգմանության, լեզվի ուսուցման և միջմշակութային հաղորդակցության գործընթացներում։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, բանասերների, թարգմանիչների, հայագիտության և իրանագիտության ոլորտի մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայերենի ու պարսկերենի համեմատական ուսումնասիրությամբ և դարձվածաբանության խնդիրներով։